TYT Kimya: Periyodik Sistem & Tarihsel Gelişim (10 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Periyodik Sistem

19. yüzyılın sonlarına doğru elementlerin artan özelliklerine dayalı sınıflandırma çabaları hız kazanmış, bilim insanları elementleri belirli bir düzene koymak için çalışmıştır.

I. Elementler fiziksel ve kimyasal benzerliklerine göre gruplandırılmış, sıralamada atom ağırlıkları esas alınmıştır.

II. Dönemin teknolojik imkanlarıyla henüz keşfedilmemiş bazı elementlerin özellikleri tahmin edilerek sistemde boşluklar bırakılmıştır.

III. Sınıflandırma yapılırken sadece elementlerin doğada bulunma bolukları dikkate alınmıştır.

Tarihsel süreçteki bu çalışmalar göz önüne alındığında, Mendeleyev'in periyodik sistemi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

B

I ve II

C

I ve III

D

II ve III

E

I, II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Periyodik Sistem

Günümüzde kullanılan periyodik sistem, elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin atom numaralarıyla periyodik olarak değiştiği ilkesine dayanır.

Modern periyodik sistem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Henry Moseley tarafından X-ışınları deneyleriyle önerilmiştir.

C

Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri her zaman tamamen aynıdır.

B

Elementler artan atom numaralarına (proton sayılarına) göre sıralanmıştır.

D

Sistem 7 periyot ve 18 gruptan oluşmaktadır.

E

Her periyot alkali metal ile başlamaz, ancak hidrojen 1. periyotta yer alır.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Atom ve Periyodik Sistem

Atom veya iyonların elektron sayıları dikkate alınarak katmanlara yerleştirilmesi yapılırken

2n^2

kuralı ve son katmanda en fazla 8 elektron bulunması kuralı uygulanır.

Aşağıdaki taneciklerden hangisinin temel hâl katman elektron dağılımı yanlıştır?

A

_{3}\text{Li}: 2) 1)

B

_{7}\text{N}^{3-}: 2) 8)

C

_{11}\text{Na}^{+}: 2) 8)

E

_{20}\text{Ca}^{2+}: 2) 8) 10)

D

_{16}\text{S}: 2) 8) 6)

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

_{20}\text{Ca}^{2+}

iyonunun toplam 18 elektronu vardır. Dağılımı

2) 8) 8)

şeklinde olmalıdır.

2) 8) 10)

olamaz çünkü bir katmanda en fazla 8 elektron bulunabilir (okteto kuralı/temel kural).

Ca atomunun proton sayısı 20'dir. +2 yüklü iyonun elektron sayısı 18'dir.
18 elektronun katman dağılımı: 2, 8, 8 şeklindedir.
E seçeneğinde son katmanda 10 gösterildiği için yanlıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Anyon dağılımı] N³⁻ elektron sayısı 10

C Seçeneği: [Katyon dağılımı] Na⁺ elektron sayısı 10

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

D Seçeneği: [Nötr kükürt] S (16) elektron sayısı 16

A Seçeneği: [Li dağılımı] Normal doğru işlem

Soru 4 Periyodik Sistem

Bir element atomunun katman elektron dağılımında en dıştaki katmanda yer alan elektron sayısı, o elementin değerlik elektron sayısını verir.

Aşağıda atom numaraları verilen elementlerden hangisinin son katmanındaki elektron sayısı diğerlerininkinden daha fazladır?

C

_{10}\text{Ne}

B

_{9}\text{F}

D

_{12}\text{Mg}

E

_{15}\text{P}

A

_{6}\text{C}

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Katman dağılımları yapılır: -

_{6}\text{C}: 2) 4

(Değerlik: 4) -

_{9}\text{F}: 2) 7

(Değerlik: 7) -

_{10}\text{Ne}: 2) 8

(Değerlik: 8) -

_{12}\text{Mg}: 2) 8) 2

(Değerlik: 2) -

_{15}\text{P}: 2) 8) 5

(Değerlik: 5) En fazla Neon'dadır (8).

Verilen tüm atomların elektron dağılımları yazılır.
Son katmandaki elektron sayıları (değerlik elektron sayıları) karşılaştırılır.
Neon (Ne) soygaz olup 8 değerlik elektronuna sahiptir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru hesaplama

B Seçeneği: [Flor analizi] 7A grubu

D Seçeneği: [Magnezyum analizi] 2A grubu

E Seçeneği: [Fosfor analizi] 5A grubu

A Seçeneği: [Karbon analizi] 4A grubu

Soru 5 Periyodik Sistem

Nötr bir atomun katman sayısı periyot numarasını, son katmandaki elektron sayısı ise grup numarasını verir (özel durumlar hariç).

Aşağıda atom numaraları verilen elementlerden hangisinin periyodik sistemdeki yeri yanlıştır?

E

_{20}\text{Ca} \rightarrow 4

. periyot 2A grubu

D

_{17}\text{Cl} \rightarrow 3

. periyot 17. grup (7A grubu)

B

_{5}\text{B} \rightarrow 2

. periyot 3A grubu

C

_{14}\text{Si} \rightarrow 3

. periyot 14. grup (4A grubu)

A

_{2}\text{He} \rightarrow 1

. periyot 2A grubu

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

_{2}\text{He}

elementinin elektron dağılımı 2 şeklindedir (1 katmanlıdır). 1. periyadın 8A grubunda (soygazlar) yer alır. 2A grubunda yer almaz.

Helyum tek katmana sahiptir ve 1. periyuttadır.
Son elektron sayısı 2 olmasına rağmen kimyasal özellikleri nedeniyle 8A (soygazlar) grubundadır.
A seçeneğindeki 2A ifadesi yanlıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Kalsiyum analizi] 2, 8, 8, 2 -> 4. periyot 2A

D Seçeneği: [Klor analizi] 2, 8, 7 -> 3. periyot 7A/17. grup

B Seçeneği: [Bor analizi] 2, 3 -> 2. periyot 3A

C Seçeneği: [Silisyum analizi] 2, 8, 4 -> 3. periyot 4A/14. grup

A Seçeneği: [Doğru seçenek (yanlış bilgi)] Doğru analiz

Soru 6 Periyodik Sistem

Periyodik sistemin katman yapısı ve grup özellikleri elementlerin kimyasal sınıfını ve temel niceliklerini belirler.

I. Atom numarası 15'tir.

II. IUPAC sistemine göre 15. grupta yer alır.

III. Elektron bulunduran katman sayısı 3'tür.

Periyodik sistemin 3. periyot 5A grubunda bulunan element atomu ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

B

I ve II

C

I ve III

E

I, II ve III

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

3. periyot 5A grubundaki elementin katman dağılımı

2) 8) 5)

şeklindedir. Toplam elektron (proton) sayısı 15'tir. 5A grubu IUPAC'a göre 15. gruptur. Katman sayısı 3'tür. Hepsi doğrudur.

3 periyotlu olduğu için katman sayısı 3'tür (III doğru).
5A grubunda olduğu için son katmanında 5 elektron vardır (Dağılım: 2, 8, 5).
Toplam elektron = 2 + 8 + 5 = 15 (I doğru).
A Grubu numaralarına 10 eklenerek IUPAC grubu bulunur (5A + 10 = 15. grup, II doğru).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Proton sayısı hatası] Toplam elektronu yanlış toplama.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru sentez

C Seçeneği: [IUPAC grubu atlaması] II. öncülü yanlış sanma.

B Seçeneği: [Katman sayısını unutma] III. öncülü gözden kaçırma.

A Seçeneği: [Eksik değerlendirme] Sadece proton sayısını bulup bırakma.

Soru 7 Atom Modelleri ve Periyodik Sistem

Nötr bir atomun elektronları çekirdek etrafındaki katmanlara belirli kapasitelere göre yerleştirilir.

I. Proton sayısı 8'dir.

II. Değerlik elektron sayısı 6'dır.

III. 2. periyot 6A grubunda bulunur.

İlk iki katmanında toplam 8 elektron bulunduran (1. katmanı tam dolu olan) nötr X atomu ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

E

I, II ve III

D

II ve III

C

I ve III

B

I ve II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Periyodik Sistem

Aşağıda bazı elementlerin temel hâl katman elektron dağılımı verilmiştir: - A: 2) - B: 2) 8) 1) - C: 2) 8) 7) - D: 2) 8) 8) 1) - E: 2) 8) 8) 2)

Bu elementlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A

B ile C aynı periyotta yer alır.

B

B ile D aynı grupta bulunur.

C

A ile E benzer kimyasal özellik gösterir.

E

Grup numarası en büyük olan A'dır.

D

Değerlik elektron sayısı en fazla olan C'dir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 9 Atom ve İyonlar

Kütle numarası 35 olan X atomu, periyodik sistemde 3. periyot 7A grubunda bulunmaktadır.

Buna göre, $X^{5+}$ iyonundaki toplam temel tanecik sayısı kaçtır?

A

30

D

47

E

52

C

42

B

35

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

X atomu 3. periyot 7A grubundadır. Nötr halinin katman dağılımı

2) 8) 7)

şeklindedir. Proton sayısı (atom numarası) = 2 + 8 + 7 = 17'dir. Kütle numarası = 35 ise nötron sayısı = 35 - 17 = 18'dir.

X^{5+}

iyonunun elektron sayısı = 17 - 5 = 12'dir. Toplam temel tanecik sayısı (Proton + Nötron + Elektron) = 17 + 18 + 12 = 47'dir.

Periyot ve gruptan nötr X atomunun proton sayısı 17 olarak bulunur.
Nötron sayısı = Kütle No - Proton = 35 - 17 = 18.
$X^{5+}$ iyonunun elektron sayısı = 17 - 5 = 12.
Toplam temel tanecik = Proton (17) + Nötron (18) + Elektron (12) = 47.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Elektron çıkarılmadı] Nötr atom gibi toplama.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru işlem

B Seçeneği: [Kütle numarasına eşitleme] Kütle numarasını direkt işaretleme.

C Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış toplama.

A Seçeneği: [Sadece elektron ve proton] Nötronu unuttuğunda.

Soru 10 Periyodik Sistem

A^{2-}

ve

B^{+}

iyonlarının elektron dağılımları aşağıda verilmiştir: -

A^{2-}: 2) 8) 8)

-

B^{+}: 2) 8) 8)

I. A'nın atom numarası B'ninkinden büyüktür.

II. B'nin değerlik elektron sayısı A'nınkinden büyüktür.

III. A ile B periyodik sistemin aynı periyodunda bulunur.

Buna göre A ve B elementleri için, yukarıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır?

E

I, II ve III

D

II ve III

B

I ve II

C

I ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

A^{2-}

elektron sayısı = 18, proton sayısı (

p_A

) = 16 (Kükürt). Dağılımı:

2) 8) 6

-> 3. periyot 6A.

B^{+}

elektron sayısı = 18, proton sayısı (

p_B

) = 19 (Potasyum). Dağılımı:

2) 8) 8) 1

-> 4. periyot 1A. İnceleme: I. A'nın atom numarası (16) B'ninkinden (19) küçükür. (Yanlış) II. B'nin değerlik elektron sayısı (1) A'nınkinden (6) küçüktür, büyük değildir. (Yanlış) III. A 3. periyotta, B 4. periyottadır, aynı periyotta değildir. (Yanlış) Dolayısıyla I, II ve III yanlıştır.

İyonların elektron sayıları 18'dir.
Proton sayıları iyon yükü yardımıyla bulunur: $p_A = 18 - 2 = 16$ , $p_B = 18 + 1 = 19$ .
Nötr atomların katman dağılımlarından periyot ve grup bulunur: A -> 3. periyot 6A, B -> 4. periyot 1A.
Öncüller tek tek incelenir ve üçünün de yanlış olduğu görülür.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Eksik analiz] Sadece bir öncülü yanlış bulma.

C Seçeneği: [I ve III yanlıştır] II. öncülü doğru sanma.

B Seçeneği: [İkili yanlış] III. öncülü doğru sanma.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru derinlemesine analiz

D Seçeneği: [II ve III yanlıştır] I. öncülü doğru sanma.

TYT Kimya: Periyodik Sistem & Tarihsel Gelişim (10 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Tarihsel süreçteki bu çalışmalar göz önüne alındığında, Mendeleyev'in periyodik sistemi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Modern periyodik sistem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki taneciklerden hangisinin temel hâl katman elektron dağılımı yanlıştır?

Aşağıda atom numaraları verilen elementlerden hangisinin son katmanındaki elektron sayısı diğerlerininkinden daha fazladır?

Aşağıda atom numaraları verilen elementlerden hangisinin periyodik sistemdeki yeri yanlıştır?

Periyodik sistemin 3. periyot 5A grubunda bulunan element atomu ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

İlk iki katmanında toplam 8 elektron bulunduran (1. katmanı tam dolu olan) nötr X atomu ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Bu elementlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Buna göre, $X^{5+}$ iyonundaki toplam temel tanecik sayısı kaçtır?

Buna göre A ve B elementleri için, yukarıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Tarihsel süreçteki bu çalışmalar göz önüne alındığında, Mendeleyev'in periyodik sistemi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Modern periyodik sistem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki taneciklerden hangisinin temel hâl katman elektron dağılımı yanlıştır?

Aşağıda atom numaraları verilen elementlerden hangisinin son katmanındaki elektron sayısı diğerlerininkinden daha fazladır?

Aşağıda atom numaraları verilen elementlerden hangisinin periyodik sistemdeki yeri yanlıştır?

Periyodik sistemin 3. periyot 5A grubunda bulunan element atomu ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

İlk iki katmanında toplam 8 elektron bulunduran (1. katmanı tam dolu olan) nötr X atomu ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Bu elementlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Buna göre, X5+X^{5+}X5+ iyonundaki toplam temel tanecik sayısı kaçtır?

Buna göre A ve B elementleri için, yukarıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, $X^{5+}$ iyonundaki toplam temel tanecik sayısı kaçtır?