TYT Kimya: Periyodik Sistem & Katman Elektron Dağılımı ve Element Sınıfları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Periyodik Sistem

Laboratuvarda yapılan analizlerde, temel haldeki X atomunun elektronlarının üç farklı katmanda yer aldığı ve son katmanında 5 elektron bulundurduğu tespit edilmiştir.

I. Nükleon sayısı 31'dir.

II. Ametal sınıfında yer alır.

III. Periyodik sistemde 3. periyot 5A grubundadır.

X elementinin nötron sayısı 16 olduğuna göre, yukarıdaki ifadelerden hangileri kesinlikle doğrudur?

Yalnız II

II ve III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Periyodik Özellikler

X gaz atomunun elektron alışverişi ve iyonlaşması sırasında gerçekleşen bazı net enerji değişimleri denklemlerle verilmiştir: -

X(g) + Q_1 \rightarrow X^+(g) + e^-

X(g) + e^- \rightarrow X^-(g) + Q_2

X(g) + Q_3 \rightarrow X^{2+}(g) + 2e^-

Buna göre, verilen enerji değerleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Q_3

Q_1

'den büyüktür.

X'in 1. elektron ilgisi ekzotermiktir.

Q_2

, X'in 1. elektron ilgisidir.

Q_3

, X'in 2. iyonlaşma enerjisidir.

Q_1

, X'in 1. iyonlaşma enerjisidir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Q_3

değeri 1 elektron koparan bir basamak değil, doğrudan nötr atomdan 2 elektron koparılması için gereken toplam enerjidir.

$Q_1$ enerjisi 1. iyonlaşma enerjisidir (doğru).
$Q_2$ elektron alma süresinde açığa çıkan enerji olup 1. elektron ilgisidir (doğru).
Elektron ilgisi genellikle ekzotermiktir, açığa çıkan enerji $Q_2$ olarak verilmiştir (doğru).
$Q_3$ ise nötr atomdan 2 elektron koparmak için verilen toplam enerjidir (1. + 2. iyonlaşma enerjisi toplamıdır). 2. iyonlaşma enerjisi tek başına $X^+$ iyonundan elektron koparma enerjisidir (D şıkkı yanlıştır).
Ardışık iyonlaşma enerjilerinde toplam enerji ( $Q_3$ ), tekil olandan ( $Q_1$ ) büyüktür (doğru).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Doğru kıyaslama] İki elektron koparmak için gereken enerji tek elektronunkinden fazladır.

B Seçeneği: [Doğru ifade] Elektron ilgisi tanımıyla uyuşur.

C Seçeneği: [Doğru ifade] Genellikle ekzotermik olması kuralına uygundur.

A Seçeneği: [Doğru ifade] İfade bilimsel olarak doğrudur.

D Seçeneği: [Toplam enerji ile tekil basamağı karıştırma] Aday $Q_3$'ü doğrudan 2. iyonlaşma enerjisi sanarak bu ifadeyi doğru kabul edebilir.

Soru 3 Periyodik Özellikler

Aynı periyotta veya yakın gruplarda bulunan

{}_{14}\text{Si}

{}_{15}\text{P}

{}_{16}\text{S}

atomlarının temel haldeki elektron dizilimleri incelenmektedir.

Bu elementlerin 1. iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

P > Si > S

Si > P > S

P > S > Si

Si > S > P

S > P > Si

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Üç element de 3. periyottadır. Sıralama yaparken küresel simetri kuralı (3 aşağı 5 yukarı) uygulanır.

${}_{14}\text{Si}$ : 3. periyot 4A grubu ( $p^2$ )
${}_{15}\text{P}$ : 3. periyot 5A grubu ( $p^3$ - küresel simetri)
${}_{16}\text{S}$ : 3. periyot 6A grubu ( $p^4$ )
Genel kuralda iyonlaşma enerjisi soldan sağa artar ( $Na < Mg < Al < Si < P > S > Cl < Ar$ ). Ancak 5A grubu, 6A grubundan küresel simetri özelliği nedeniyle daha yüksek iyonlaşma enerjisine sahiptir.
Bu durumda sıralama P > S > Si şeklinde gerçekleşir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Küresel simetri kuralını doğru uygulayan aday bu seçeneği işaretler.

C Seçeneği: [Ters sıralama hatası] İyonlaşma enerjisinin soldan sağa azaldığını varsayar.

E Seçeneği: [Si ve S yer değiştirme hatası] Si'yi P'nin önüne koyarak hatalı kıyas yapar.

D Seçeneği: [Rastgele sıralama] Atom numarası ile iyonlaşma enerjisini yanlış ilişkilendirir.

A Seçeneği: [Düz artış varsayımı] Genel çap artış kuralını ezbere uygulayıp istisnayı göz ardı eder.

Soru 4 Elementlerin Sınıflandırılması

Periyodik sistemin sağ tarafında yoğunlaşan ametal elementleri, doğada hem serbest halde hem de çeşitli bileşiklerin yapısında önemli roller üstlenir.

Ametaller ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Oda koşullarında katı, sıvı ya da gaz fazında bulunabilir.

Isı ve elektrik akımını çok iyi iletir.

Bileşiklerinde negatif ya da pozitif değerlik alabilir.

Katı hâlleri genellikle kırılgandır.

Metallerle elektron alışverişi sonucu iyonik bileşik oluşturur.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Periyodik Özellikler

X ve Y elementlerinin periyodik sistemdeki olası yerleri üç farklı senaryo halinde tabloda verilmiştir: - I. Senaryo: X (2. periyot 2A), Y (2. periyot 3A) - II. Senaryo: X (3. periyot 5A), Y (3. periyot 6A) - III. Senaryo: X (2. periyot 5A), Y (2. periyot 6A)

Buna göre, verilen X ve Y örneklerinden hangilerinde X'in 1. iyonlaşma enerjisi Y'ninkinden daha fazladır?

II ve III

Yalnız I

I ve III

I ve II

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Kimya: Periyodik Sistem & Katman Elektron Dağılımı ve Element Sınıfları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

X elementinin nötron sayısı 16 olduğuna göre, yukarıdaki ifadelerden hangileri kesinlikle doğrudur?

Buna göre, verilen enerji değerleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bu elementlerin 1. iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Ametaller ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Buna göre, verilen X ve Y örneklerinden hangilerinde X'in 1. iyonlaşma enerjisi Y'ninkinden daha fazladır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)