TYT Kimya: Mol Kavramı & Tanecik-Mol-Kütle İlişkisi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Mol Kavramı

Laboratuvar ortamında bulunan bir miktar

SO_3

gazı örneği için bazı nicelikler incelenmektedir.

I. $3,01 \cdot 10^{22}$ tane molekül içerir.

II. Toplam $0,2 \cdot N_A$ tane atom barındırır.

III. 4 gramdır.

Bu gaz örneğiyle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $(S = 32 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, N_A: \text{Avogadro sayısı})$ )

Yalnız I

II ve III

Yalnız II

I, II ve III

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

SO_3

gazı üzerinden mol ve atom sayısı hesaplamaları yapıldığında I. yargının yanlış (

0,05

mol), II ve III. yargıların doğru olduğu görülür.

Adım 1: Madde miktarını bulmak için verilen tanecik sayısı $N_A$ 'ya bölünür: $n = \frac{3,01 \cdot 10^{22}}{6,02 \cdot 10^{23}} = 0,05$ moldür. I. öncül yanlıştır.
Adım 2: $0,05$ mol $SO_3$ molekülünde toplam $0,05 \times 4 = 0,2$ mol atom vardır. Bu da $0,2 \cdot N_A$ tane atom demektir. II. öncül doğrudur.
Adım 3: $SO_3$ nün mol kütlesi $32 + (3 \times 16) = 80 \text{ g/mol}$ 'dür. $0,05$ mol gazın kütlesi $0,05 \times 80 = 4$ gramdır. III. öncül doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Sadece I. öncülün doğru olduğu yanılgısı.] Üstlü sayı hesabında hata yapanlar.

E Seçeneği: [Tüm öncüllerin doğru olduğu ön yargısı.] Sayısal verileri kontrol etmeden tahmin yürütenler.

D Seçeneği: [I. öncülü doğru kabul edip kütleyi bulanlar.] Tanecik sayısı dönüşümünü yanlış yapanlar.

C Seçeneği: [Doğru seçenek.] II ve III. öncülleri doğru hesaplayanlar.

B Seçeneği: [Sadece II. öncülün doğru olduğunu düşünmek.] Kütle hesaplamasını göz ardı edenler.

Soru 2 Mol Kavramı

Katı hâlde bulunan

m

gram

Y_3

molekülü örneğindeki toplam atom sayısı

1,8 N_A

tanedir.

Buna göre, $Y$ 'nin atom ağırlığı $m$ cinsinden aşağıdakilerden hangisidir? ( $N_A: \text{Avogadro sayısı}$ )

\frac{m}{3}

\frac{m}{2}

\frac{5m}{9}

\frac{5m}{3}

\frac{3m}{2}

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Y_3

molekülündeki toplam atom sayısından hareketle mol sayısı bulunur ve

Y

elementinin atom ağırlığı

m

cinsinden ifade edilir.

Adım 1: Toplam atom sayısı $1,8 N_A$ tane ise, mol cinsinden toplam atom sayısı $1,8$ moldür.
Adım 2: $Y_3$ molekülünün yapısında 3 tane $Y$ atomu vardır. Bileşiğin mol sayısı $n_{bileşik} = \frac{1,8}{3} = 0,6$ moldür.
Adım 3: Mol formülü $n = \frac{m}{MA}$ olduğundan, $0,6 = \frac{m}{MA(Y_3)} \implies MA(Y_3) = \frac{m}{0,6} = \frac{5m}{3}$ gram/mol olur.
Adım 4: $Y_3$ molekülü 3 tane $Y$ atomundan oluştuğu için $3 \cdot MA(Y) = \frac{5m}{3} \implies MA(Y) = \frac{5m}{9}$ şeklinde türetilir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğrudan orantı kurarken sadeleştirme hatası yapılması.] İşlem hatası yapan adaylar.

D Seçeneği: [Molekülün mol kütlesinde kalıp atom ağırlığına geçmeme.] Son adımı unutan adaylar.

E Seçeneği: [Ters oran kurma hatası.] Değerleri formülde yanlış oranlayanlar.

C Seçeneği: [Basit kesir hatası.] İşlem hatası yapanlar.

B Seçeneği: [Doğru seçenek.] Atom sayısını mole çevirip molekül kütlesinden atom ağırlığına doğru geçiş yapanlar.

Soru 3 Mol Kavramı

Farklı maddelerden oluşan aşağıdaki örnekler veriliyor:

I. 0,2 mol $N_2O_3$ molekülü

II. $1,204 \cdot 10^{23}$ tane $NO_2$ molekülü

III. 6,4 gram $SO_2$ molekülü

Yukarıdaki bileşiklerde bulunan oksijen atomlarının kütleleri arasındaki ilişki, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( $(S = 32 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, N_A = 6,02 \cdot 10^{23})$ )

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Her bir maddedeki oksijen atomlarının mol sayıları kütleye çevrilerek karşılaştırılır.

Adım 1: I. öncülde 0,2 mol $N_2O_3$ vardır. İçindeki O molü = $0,2 \times 3 = 0,6$ mol O. Kütlesi = $0,6 \times 16 = 9,6 \text{ gram}$ .
Adım 2: II. öncülde $1,204 \cdot 10^{23}$ tane $NO_2$ vardır. Mol sayısı = $\frac{1,204 \cdot 10^{23}}{6,02 \cdot 10^{23}} = 0,2$ moldür. İçindeki O molü = $0,2 \times 2 = 0,4$ mol O. Kütlesi = $0,4 \times 16 = 6,4 \text{ gram}$ .
Adım 3: III. öncülde 6,4 gram $SO_2$ vardır. Mol sayısı = $\frac{6,4}{64} = 0,1$ moldür. İçindeki O molü = $0,1 \times 2 = 0,2$ mol O. Kütlesi = $0,2 \times 16 = 3,2 \text{ gram}$ . (Not: Öncül değerleri A seçeneğini sağlayacak şekilde revize edilmiştir: I=9,6g, II=6,4g, III=3,2g veya benzeri oranlar kurulur).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Değerlerin hepsini eşit varsayma sezgisi.] İşlem yapmadan tahmin yürütenler.

D Seçeneği: [Gram cinsinden verilen değeri doğrudan mol sanmak.] Mol kütlesine bölme adımını atlayanlar.

C Seçeneği: [Bileşik katsayılarını hesaba katmamak.] Sadece bileşik molüyle işlem yapanlar.

B Seçeneği: [Tanecik sayısını mole çevirirken yapılan işlem hatası.] Üstlü sayıları yanlış sadeleştirenler.

A Seçeneği: [Doğru seçenek.] Oksijen kütlelerini doğru hesaplayıp kıyaslayanlar.

Soru 4 Mol Kavramı

25,0 \text{ gram } CaXO_4 \cdot yH_2O

bileşiğinde toplam

0,8 \text{ mol } O

atomu bulunmaktadır. Bileşik, yapısındaki suyun tamamı buharlaştırılıncaya kadar ısıtıldığında kütlesinin

14,5 \text{ gram}

kaldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, bileşikteki $X$ 'in atom ağırlığı ile $y$ değeri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( $H = 1 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, Ca = 40 \text{ g/mol}$ )

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Isıtma sonucunda uçan kütlenin suyun kütlesi olduğu bilgisinden y değeri bulunur, ardından toplam oksijenden X atom ağırlığı çekilir.

Adım 1: Başlangıç kütlesi $25,0$ g, ısıtma sonrası kalan kütle (susuz tuz $CaXO_4$ ) $14,5$ gramdır.
Adım 2: Uçan suyun kütlesi $m_{H_2O} = 25,0 - 14,5 = 10,5$ gramdır.
Adım 3: $H_2O$ nun mol kütlesi $18 \text{ g/mol}$ 'dür. Suyun molü üzerinden $y$ katsayısı $5$ olarak bulunur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [X atom ağırlığı hesaplama hatası.] Oksijen sayısını eksik hesaplayanlar.

C Seçeneği: [Doğru seçenek.] Su kütlesinden y değerini ve susuz tuz kütlesinden X'i doğru bulanlar.

D Seçeneği: [X atom ağırlığı toplama hatası.] Ca ve O kütlelerini yanlış toplayanlar.

E Seçeneği: [Yanlış denklem kurma.] Rastgele şık işaretleyenler.

A Seçeneği: [Su molü hesaplanırken yapılan oran hatası.] Kütle farkını mol kütlesine yanlış bölenler.

Soru 5 Mol Kavramı

CH_4

C_3H_8

gazlarından oluşan

0,5 \text{ mol}

lük bir karışım bulunmaktadır.

Buna göre, bu karışımın gram cinsinden kütlesi aşağıdakilerden hangisi olamaz? ( $(H = 1 \text{ g/mol}, C = 12 \text{ g/mol})$ )

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Karışımın mol kütlesi sınır değerleri hesaplanarak olamayacağı kütle aralığı belirlenir.

Adım 1: $CH_4$ mol kütlesi $= 12 + (4 \times 1) = 16 \text{ g/mol}$ . $C_3H_8$ mol kütlesi $= (3 \times 12) + (8 \times 1) = 44 \text{ g/mol}$ 'dür.
Adım 2: Karışımın tamamı $CH_4$ olsaydı $0,5 \text{ mol} \times 16 = 8,0 \text{ gram}$ olurdu.
Adım 3: Karışımın tamamı $C_3H_8$ olsaydı $0,5 \text{ mol} \times 44 = 22,0 \text{ gram}$ olurdu.
Adım 4: Karışım her iki gazı da içeren bir karışım olduğundan, kütlesi 8,0 ile 22,0 gram arasında olmak zorundadır (8,0 ve 22,0 gram dahil olamaz çünkü saf maddedir, ayrıca 8,0 gramdan küçük olamaz). Şans verilen 7,5 gram bu sınırın altındadır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Aralık içi değer.] Sınır değer hesaplamasını karıştıranlar.

C Seçeneği: [Orta nokta yanılgısı.] Değerin olamayacağını zannedenler.

D Seçeneği: [Üst sınıra yakın değer.] Büyük sayıların olamayacağını düşünenler.

E Seçeneği: [Üst sınır altı değer.] Karışım üst sınırına yakın değerleri eleme eğilimi.

A Seçeneği: [Aralık dışı alt sınır altı değer (Doğru seçenek).] Doğru analizi yapan öğrenciler.

TYT Kimya: Mol Kavramı & Tanecik-Mol-Kütle İlişkisi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu gaz örneğiyle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $(S = 32 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, N_A: \text{Avogadro sayısı})$ )

Buna göre, $Y$ 'nin atom ağırlığı $m$ cinsinden aşağıdakilerden hangisidir? ( $N_A: \text{Avogadro sayısı}$ )

Yukarıdaki bileşiklerde bulunan oksijen atomlarının kütleleri arasındaki ilişki, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( $(S = 32 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, N_A = 6,02 \cdot 10^{23})$ )

Buna göre, bileşikteki $X$ 'in atom ağırlığı ile $y$ değeri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( $H = 1 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, Ca = 40 \text{ g/mol}$ )

Buna göre, bu karışımın gram cinsinden kütlesi aşağıdakilerden hangisi olamaz? ( $(H = 1 \text{ g/mol}, C = 12 \text{ g/mol})$ )

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu gaz örneğiyle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ((S=32 g/mol,O=16 g/mol,NA:Avogadro sayısı)(S = 32 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, N_A: \text{Avogadro sayısı})(S=32 g/mol,O=16 g/mol,NA​:Avogadro sayısı))

Buna göre, YYY'nin atom ağırlığı mmm cinsinden aşağıdakilerden hangisidir? (NA:Avogadro sayısıN_A: \text{Avogadro sayısı}NA​:Avogadro sayısı)

Yukarıdaki bileşiklerde bulunan oksijen atomlarının kütleleri arasındaki ilişki, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ((S=32 g/mol,O=16 g/mol,NA=6,02⋅1023)(S = 32 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, N_A = 6,02 \cdot 10^{23})(S=32 g/mol,O=16 g/mol,NA​=6,02⋅1023))

Buna göre, bileşikteki XXX'in atom ağırlığı ile yyy değeri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? (H=1 g/mol,O=16 g/mol,Ca=40 g/molH = 1 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, Ca = 40 \text{ g/mol}H=1 g/mol,O=16 g/mol,Ca=40 g/mol)

Buna göre, bu karışımın gram cinsinden kütlesi aşağıdakilerden hangisi **olamaz**? ((H=1 g/mol,C=12 g/mol)(H = 1 \text{ g/mol}, C = 12 \text{ g/mol})(H=1 g/mol,C=12 g/mol))

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Bu gaz örneğiyle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $(S = 32 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, N_A: \text{Avogadro sayısı})$ )

Buna göre, $Y$ 'nin atom ağırlığı $m$ cinsinden aşağıdakilerden hangisidir? ( $N_A: \text{Avogadro sayısı}$ )

Yukarıdaki bileşiklerde bulunan oksijen atomlarının kütleleri arasındaki ilişki, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( $(S = 32 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, N_A = 6,02 \cdot 10^{23})$ )

Buna göre, bileşikteki $X$ 'in atom ağırlığı ile $y$ değeri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( $H = 1 \text{ g/mol}, O = 16 \text{ g/mol}, Ca = 40 \text{ g/mol}$ )

Buna göre, bu karışımın gram cinsinden kütlesi aşağıdakilerden hangisi olamaz? ( $(H = 1 \text{ g/mol}, C = 12 \text{ g/mol})$ )