TYT Kimya: Mol Kavramı & Molekül ve Atom Hesaplamaları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Mol Kavramı

Laboratuvar ortamında saf su bileşiğiyle çalışan bir araştırmacı,

0{}25

mol miktarındaki

H_2O

örneği üzerinde bazı nicel belirlemeler yapmaktadır.

I. Kütlesi $4{}5$ gramdır.

II. Toplam $0{}75$ mol atom içerir.

III. Yapısında $0{}5 N_A$ tane hidrojen atomu bulunur.

Buna göre, hazırlanan su örneği için yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $O = 16\text{ g/mol}$ , $N_A$ : Avogadro sayısı)

Yalnız I

I ve III

I ve II

I, II ve III

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Verilen

0{}25

mol

H_2O

bileşiğinin kütlesi, atom mol sayısı ve içerdiği hidrojen atomu sayısı ayrı ayrı hesaplandığında tüm öncüllerin doğru olduğu görülür.

Adım 1: $H_2O$ bileşiğinin mol kütlesi $MA = (2 \times 1) + 16 = 18\text{ g/mol}$ olarak bulunur. Kütle: $m = n \times MA = 0{}25 \times 18 = 4{}5$ gramdır. (I. Öncül doğru)
Adım 2: 1 molekül $H_2O$ toplam $3$ atom içerir ( $2$ tane $H$ , $1$ tane $O$ ). $0{}25$ mol $H_2O$ 'daki toplam atom molü: $0{}25 \times 3 = 0{}75$ mol atomdur. (II. Öncül doğru)
Adım 3: $0{}25$ mol $H_2O$ içinde $2 \times 0{}25 = 0{}5$ mol $H$ atomu vardır. Tane cinsinden ifade edilirse $0{}5 \times N_A$ tane $H$ atomu bulunur. (III. Öncül doğru)

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Sadece kütle hesabına odaklanıp diğer öncülleri ihmal etme.] I. öncülün doğruluğundan emin olup diğerlerini incelemeyen öğrenciler seçer.

C Seçeneği: [II. öncülü yanlış eleme.] Toplam atom molü yerine sadece element molüne odaklananlar.

B Seçeneği: [III. öncüldeki tanecik hesabını gözden kaçırma.] I ve II'yi doğru hesaplayıp III'teki ifadeyi yanlış zannedenler.

E Seçeneği: [Tüm öncüllerin doğru olduğu durumlarda çelişkiye düşme.] Tüm hesaplamaları doğru yapan öğrenciler.

D Seçeneği: [I. öncüldeki mol kütlesi hesap hatası varsayımı.] Kütle hesabını yanlış yapanlar.

Soru 2 Mol Kavramı

Normal koşullarda (NŞA) ideal davranış sergileyen bir

SO_3

gazı örneği hazırlanmıştır.

Buna göre, NŞA'da $5{}6$ L hacim kaplayan $SO_3$ gazı örneğinde toplam kaç mol atom bulunur?

0,5

0,75

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

NŞA'daki hacimden mol sayısına, oradan da moleküldeki toplam atom sayısına geçilir.

Adım 1: Gazın mol sayısı $n = \frac{V}{22{}4} = \frac{5{}6}{22{}4} = 0{}25$ mol olarak bulunur.
Adım 2: $SO_3$ molekülü $1$ tane kükürt ( $S$ ) ve $3$ tane oksijen ( $O$ ) olmak üzere toplam $4$ atom içerir.
Adım 3: Toplam atom molü = $0{}25 \text{ mol} \times 4 = 1\text{ mol atom}$ bulunur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yarım mol alma.] İşlem hatası yapanlar.

C Seçeneği: [Doğru işlem sonucu.] $0{}25 \times 4 = 1$ mol atom.

B Seçeneği: [Eksik atom sayısı ile çarpma.] Atom sayısını 3 alanlar.

E Seçeneği: [Sadece molekül molünü yanlış yorumlama.] Doğrudan hacim değerini kullananlar.

D Seçeneği: [Hatalı katsayı.] Çarpanı yanlış kuranlar.

Soru 3 Mol Kavramı

CH_4

C_3H_8

gazlarından oluşan homojen bir karışımın toplam mol sayısı bilinmektedir.

I. C ve H elementlerinin mol kütleleri

II. Avogadro sayısı

III. Karışımdaki gazların molce yüzde dağılımı

Buna göre, karışımdaki $C_3H_8$ gazının kütlesinin hesaplanabilmesi için yukarıdaki niceliklerden hangilerinin bilinmesi yeterlidir?

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

Yalnız III

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Karışımdaki bir gazın kütlesini bulmak için molekül kütleleri (C ve H atom ağırlıkları ile) ve karışım içerisindeki yüzde veya mol oranları gereklidir.

Adım 1: Toplam mol sayısı bilindiğine göre, III. öncüldeki molce yüzde yardımıyla $C_3H_8$ gazının mol sayısı doğrudan hesaplanabilir.
Adım 2: $C_3H_8$ gazının kütlesine ulaşmak için mol sayısı ile mol kütlesi ( $MA$ ) çarpılmalıdır. Mol kütlesini hesaplamak için de I. öncüldeki C ve H atom ağırlıkları şarttır.
Adım 3: Avogadro sayısı ( $N_A$ ) kütle hesaplamalarında doğrudan gerekli değildir (gram cinsinden kütle için mol ve mol kütlesi yeterlidir).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yalnızca atom ağırlıklarının yeterli olduğunu sanma.] Mol miktarını göz ardı edenler.

B Seçeneği: [Mol kütlesini unutma.] Atom ağırlıkları olmadan kütleye geçilebileceğini düşünenler.

C Seçeneği: [Avogadro sayısını karıştırma.] Her mol sorusunda $N_A$ arayan öğrenciler.

E Seçeneği: [Gereksiz veri ekleme.] Tüm öncülleri doğru kabul edenler.

D Seçeneği: [Doğru analitik eşleşme] I ve III diyenler.

Soru 4 Mol Kavramı

0,1 mol

C_2H_5OH

(Etil alkol) bileşiği ile ilgili değerlendirme yapılıyor.

Buna göre, bu bileşikle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $C = 12\text{ g/mol}$ , $O = 16\text{ g/mol}$ )

4,6 gramdır.

Yapısında toplam 0,9 mol atom bulunur.

NK'de 2,24 L hacim kaplar.

0,6 gram H atomu içerir.

0,1

N_A

tane molekül içerir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Etil alkol (

C_2H_5OH

) oda koşullarında sıvı halde bulunan bir bileşiktir; dolayısıyla NK'de gazlar için geçerli olan 22,4 L hacim kuralı bu sıvı için doğrudan uygulanamaz.

Adım 1: $C_2H_5OH$ mol kütlesi = $(2 \times 12) + (6 \times 1) + 16 = 46\text{ g/mol}$ . Kütlesi $0,1 \times 46 = 4,6$ gramdır. (A doğru)
Adım 2: 0,1 mol molekül = $0,1 \times N_A$ tane molekül içerir. (B doğru)
Adım 3: İçerdiği H atomu molü $0,1 \times 6 = 0,6$ moldür. Gram cinsinden $0,6 \times 1 = 0,6$ gramdır. (C doğru)
Adım 4: Etil alkol sıvı haldedir; NŞA'da gazlar için kullanılan 22,4 L hacim formülü sıvılara uygulanamaz. (D yanlış)
Adım 5: Bileşikte toplam $2 + 6 + 1 = 9$ atom vardır. 0,1 molü 0,9 mol atom içerir. (E doğru)

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Fiziksel hal istisnası] Sıvı maddeler için 22,4 L kuralını uygulayanlar bu seçeneğin yanlış olduğunu fark eder.

E Seçeneği: [Toplam atom molü hesabı.] Atom sayısını molekül molüyle çarpmayı unutanlar.

B Seçeneği: [Avogadro sayısı dönüşümü.] Tanecik ile mol ilişkisini karıştırıp yanlış bulanlar.

C Seçeneği: [Element kütlesi hesaplama hatası.] H atomu kütlesini yanlış hesaplayanlar.

A Seçeneği: [Kütle hesabını yanlış sanma.] Bileşik mol kütlesini yanlış hesaplayanlar.

Soru 5 Mol Kavramı

Normal koşullarda (NK) gaz halinde bulunan moleküler yapıdaki

XY_2

bileşiğinin bu koşullardaki hacmi ve yapısındaki X ve Y elementlerinin mol kütleleri bilinmektedir.

I. Mol sayısı

II. Molekül kütlesi

III. Kütle

Buna göre, yukarıdaki niceliklerden hangileri kesinlikle hesaplanabilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Normal koşullardaki hacim bilindiği için

n = \frac{V}{22,4}

bağıntısından mol sayısı hesaplanır (I doğru). X ve Y elementlerinin mol kütleleri bilindiği için

XY_2

bileşiğinin molekül kütlesi hesaplanır (II doğru). Mol sayısı ve molekül kütlesi bilindiği için bileşiğin kütlesi de

m = n \times MA

bağıntısıyla hesaplanır (III doğru).

Adım 1: NK'deki hacim verilmiştir, dolayısıyla $n = \frac{V}{22,4}$ ile mol sayısı hesaplanır. (I. Öncül hesaplanabilir)
Adım 2: Yapıdaki elementlerin mol kütleleri verildiği için $XY_2$ molekül kütlesi ( $MA$ ) bulunabilir. (II. Öncül hesaplanabilir)
Adım 3: Mol sayısı ve molekül kütlesi bilindiğine göre kütle ( $m = n \times MA$ ) hesaplanabilir. (III. Öncül hesaplanabilir)

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Kütle hesabını göz ardı etme.] III. öncülü eksik değerlendirenler.

B Seçeneği: [Sadece molekül kütlesine odaklanma.] Hacim bilgisini işleme katmayanlar.

D Seçeneği: [Mol sayısını hesaba katmama.] Hacim verisini atlayanlar.

E Seçeneği: [Doğru analitik zincir] Tüm niceliklerin hesaplanabileceğini görenler.

A Seçeneği: [Sadece mol sayısının bulunabileceğini sanma.] Kütle ve molekül kütlesi bağlantısını kuramayanlar.

TYT Kimya: Mol Kavramı & Molekül ve Atom Hesaplamaları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, hazırlanan su örneği için yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $O = 16\text{ g/mol}$ , $N_A$ : Avogadro sayısı)

Buna göre, NŞA'da $5{}6$ L hacim kaplayan $SO_3$ gazı örneğinde toplam kaç mol atom bulunur?

Buna göre, karışımdaki $C_3H_8$ gazının kütlesinin hesaplanabilmesi için yukarıdaki niceliklerden hangilerinin bilinmesi yeterlidir?

Buna göre, bu bileşikle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $C = 12\text{ g/mol}$ , $O = 16\text{ g/mol}$ )

Buna göre, yukarıdaki niceliklerden hangileri kesinlikle hesaplanabilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, hazırlanan su örneği için yukarıdaki yargılardan hangileri **doğrudur**? (H=1 g/molH = 1\text{ g/mol}H=1 g/mol, O=16 g/molO = 16\text{ g/mol}O=16 g/mol, NAN_ANA​: Avogadro sayısı)

Buna göre, NŞA'da 565{}656 L hacim kaplayan SO3SO_3SO3​ gazı örneğinde toplam kaç mol atom bulunur?

Buna göre, karışımdaki C3H8C_3H_8C3​H8​ gazının kütlesinin hesaplanabilmesi için yukarıdaki niceliklerden **hangilerinin** bilinmesi yeterlidir?

Buna göre, bu bileşikle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? (H=1 g/molH = 1\text{ g/mol}H=1 g/mol, C=12 g/molC = 12\text{ g/mol}C=12 g/mol, O=16 g/molO = 16\text{ g/mol}O=16 g/mol)

Buna göre, yukarıdaki niceliklerden hangileri kesinlikle hesaplanabilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, hazırlanan su örneği için yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $O = 16\text{ g/mol}$ , $N_A$ : Avogadro sayısı)

Buna göre, NŞA'da $5{}6$ L hacim kaplayan $SO_3$ gazı örneğinde toplam kaç mol atom bulunur?

Buna göre, karışımdaki $C_3H_8$ gazının kütlesinin hesaplanabilmesi için yukarıdaki niceliklerden hangilerinin bilinmesi yeterlidir?

Buna göre, bu bileşikle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $C = 12\text{ g/mol}$ , $O = 16\text{ g/mol}$ )