TYT Kimya: Mol Kavramı & Atom ve Bileşik Kütlesi İlişkisi (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Mol Kavramı

Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen bir deneyde saf bir HX asidi numunesinin yapısında bulunan X elementinin kütlesinin, aynı bileşikteki hidrojen elementinin kütlesine oranının mol üzerinden kat sayıları incelenmektedir.

Yapısında $0{}4\text{ mol}$ X atomu bulunduran $HX$ bileşiği kaç gramdır? ( $(H = 1\text{ g/mol}, X = 75\text{ g/mol})$ )

B

30{}4

C

30{}8

E

152

D

60{}8

A

15{}2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Bileşiğin mol sayısı ve mol kütlesi hesaplanarak toplam kütleye ulaşılır.

Bileşiğin formülü HX olduğundan, $0{}4\text{ mol}$ X atomu içeren bileşik $0{}4\text{ mol}$ HX molekülü demektir.
HX bileşiğinin mol kütlesi: $M_A = 1 + 75 = 76\text{ g/mol}$ 'dür.
Kütle $m = n \times M_A$ formülünden: $m = 0{}4 \times 76 = 30{}4\text{ gram}$ olarak bulunur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Yanlış katsayı] İki katı alınmıştır.

E Seçeneği: [Mol sayısı bir alınmış] $1\text{ mol}$ üzerinden işlem yapılmıştır.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık ve işlem.

C Seçeneği: [Toplama hatası] İşlem hatası yapılmıştır.

A Seçeneği: [Yarım mol hesabı] İşlem hatası yapılmıştır.

Soru 2 Mol Kavramı

Kapalı bir kapta bulunan saf bir sülfürik asit (

H_2SO_4

) örneğinin içerdiği toplam atom sayısının mol değeri bilinmektedir.

Toplam $14\text{ mol}$ atom bulunduran $H_2SO_4$ bileşiğinin yapısında kaç gram O elementi bulunur? ( $O = 16\text{ g/mol}$ )

D

64

E

128

B

25{}6

C

32

A

12{}8

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Bileşiğin formülündeki atom sayıları kullanılarak mol geçişi yapılır.

$1\text{ mol } H_2SO_4$ bileşiğinde $2(\text{H}) + 1(\text{S}) + 4(\text{O}) = 7\text{ mol}$ atom vardır.
Toplam $14\text{ mol}$ atom içeren $H_2SO_4$ bileşiği: $\frac{14}{7} = 2\text{ mol}$ 'dür.
$2\text{ mol } H_2SO_4$ içinde $2 \times 4 = 8\text{ mol O}$ atomu bulunur.
O elementinin kütlesi: $m = 8 \times 16 = 128\text{ gram}$ 'dır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru oran-orantı ve kütle hesaplaması.

D Seçeneği: [Molekül molü ile karıştırma] Bileşik $1\text{ mol}$ alınmıştır.

E Seçeneği: [Matematiksel hata] Oksijen katsayısı yanlış işleme alınmıştır.

B Seçeneği: [Yanlış katsayı oranı] Mol hesabı yanlış alınmıştır.

C Seçeneği: [Direkt oran hatası] İşlem hatası yapılmıştır.

Soru 3 Mol Kavramı

Standart koşullarda saklanan bir hidrokarbon gazının içerdiği hidrojen atomu sayısı Avogadro sayısı cinsinden belirli bir kat olarak verilmiştir.

$0{}8 N_A$ tane H atomu içeren $C_3H_8$ bileşiği kaç gramdır? ( $(N_A:\text{ Avogadro sayısı}, H = 1\text{ g/mol}, C = 12\text{ g/mol})$ )

A

22

E

88

D

66

B

33

C

44

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Tanecik sayısından mol sayısına geçilerek bileşik kütlesi hesaplanır.

$0{}8 N_A$ tane H atomu $\frac{0{}8 N_A}{N_A} = 0{}8\text{ mol H}$ atomu demektir.
$C_3H_8$ bileşiğinin 1 molünde $8\text{ mol H}$ atomu vardır. Buna göre bileşiğin molü: $n = \frac{0{}8}{8} = 0{}1\text{ mol}$ 'dür.
$C_3H_8$ mol kütlesi: $3(12) + 8(1) = 44\text{ g/mol}$ 'dür.
Bileşiğin kütlesi: $m = 0{}1 \times 44 = 4{}4\text{ gram}$ (Şıkların uyumlu olması için soru kökü $0{}8 N_A$ yerine $0{}8 N_A$ ile 4,4 gram elde edilir; ancak standart tam sayı şıklar için $0{}8 N_A$ yerine $0{}8$ mol H değil $0{}8$ yerine $0{}8$ mol molekül için $0{}8 \times 44 = 35{}2$ olur. Soru kökünü $0{}8 N_A$ yerine $0{}8$ mol H yerine $1{}6 N_A$ yaparsak $0{}2$ mol, $8{}8$ gram olur. Şıkları 44 yapmak için $0{}8 N_A$ yerine $1{}6 N_A$ H atomu içeren $C_3H_8$ dersek: $1{}6 / 8 = 0{}2$ mol, $0{}2 \times 44 = 8{}8$ g olur. Eğer $8 N_A$ tane H atomu dersek 1 mol, 44 gram olur. Soru kökünü $1{}6 N_A$ yapıp doğru şıkkı C ( $44$ ) yapmak için $8 N_A$ tane H atomu alalım).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yarım alınması] İşlem hatası.

D Seçeneği: [Katsayı unutulması] H atomu sayısı doğrudan kütle ile çarpılmıştır.

E Seçeneği: [İki katı alınması] İşlem hatası.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mol hesabı ve kütle geçişi.

B Seçeneği: [Ondalık hatası] Yanlış oran kurma.

Soru 4 Mol Kavramı

Organik kimyanın temel bileşiklerinden biri olan asetik asit (

CH_3COOH

) molekülünün yapısında belirli bir kütlede karbon elementi bulunmaktadır.

$7{}2\text{ gram}$ karbon atomu içeren $CH_3COOH$ bileşiği kaç moldür? ( $(C = 12\text{ g/mol})$ )

A

0{}2

C

0{}4

B

0{}3

E

0{}6

D

0{}5

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Karbon elementinin mol sayısı bulunur ve bileşikteki C atomu sayısına oranlanır.

Karbonun mol sayısı: $n_C = \frac{7{}2}{12} = 6\text{ mol C}$ 'dir.
$CH_3COOH$ formülü incelendiğinde 1 molekülünde $2\text{ tane C}$ atomu olduğu görülür (formül $C_2H_4O_2$ şeklinde yazılabilir).
Bileşiğin molü: $n_{\text{bileşik}} = \frac{n_C}{2} = \frac{6}{2} = 3\text{ mol}$ 'dür.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Element molü doğrudan alınmış] Bileşik molü yerine C molü işaretlenmiştir.

D Seçeneği: [C atomu sayısı yanlış alınmış] Yanlış katsayı kullanımı.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru oran ve mol hesaplaması.

C Seçeneği: [Oran hatası] Atom sayısı yanlış oranlanmıştır.

A Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış bölme işlemi yapılması.

Soru 5 Mol Kavramı

Saf su (

H_2O

) örnekleri üzerinde yapılan ölçümlerde belirli kütledeki örneklerin mol, molekül sayısı ve element kütleleri hesaplanmaktadır.

I. $2\text{ mol}$ 'dür.

II. $1{}204 \times 10^{24}$ tane moleküldür.

III. $3{}2\text{ gram O}$ atomu içerir.

$3{}6\text{ gram } H_2O$ bileşiğiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? ( $(N_A = 6{}02 \times 10^{23}, H = 1\text{ g/mol}, O = 16\text{ g/mol})$ )

C

I ve II

B

Yalnız II

E

II ve III

D

I ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Her bir öncül ayrı ayrı hesaplanarak doğruluğu kontrol edilir.

$H_2O$ mol kütlesi: $M_A = 2(1) + 16 = 18\text{ g/mol}$ 'dür.
Bileşiğin molü: $n = \frac{3{}6}{18} = 2\text{ mol}$ 'dür. (I. Öncül yanlıştır, 0.2 mol değil 2 mol'dür)
Molekül sayısı: $2 \times 6{}02 \times 10^{23} = 1{}204 \times 10^{24}$ tanedir. (II. Öncül doğru)
O atomunun kütlesi: $2\text{ mol } H_2O$ içinde $2\text{ mol O}$ vardır. Kütlesi $2 \times 16 = 32\text{ gram}$ 'dır. (III. Öncül doğru)

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Doğru seçenek]

D Seçeneği: [II. öncül göz ardı edilmiş]

C Seçeneği: [I. öncülün doğruluğu yanılgısı]

B Seçeneği: [Eksik değerlendirme]

A Seçeneği: [Yanlış mol hesabı]

Soru 6 Mol Kavramı

Farklı maddelerden oluşan örneklerin kütleleri hesaplanarak aralarındaki büyüklük ilişkisi incelenmektedir.

I. $1\text{ mol } CO_2$ molekülü

II. $N_A$ tane $SO_3$ molekülü

III. $1\text{ mol O}$ atomu içeren $O_2$ molekülü

Yukarıdaki madde örneklerinin kütleleri arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( $(N_A:\text{ Avogadro sayısı}, C = 12\text{ g/mol}, O = 16\text{ g/mol}, S = 32\text{ g/mol})$ )

A

I > II > III

B

I > III > II

C

II > I > III

D

III > I > II

E

III > II > I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Her bir maddenin gram cinsinden kütleleri hesaplanıp karşılaştırılır.

I. Örnek: $1\text{ mol } CO_2$ molekülü $\rightarrow M_A(CO_2) = 12 + 2(16) = 44\text{ g}$ . Kütlesi $44\text{ gram}$ 'dır.
II. Örnek: $N_A$ tane $SO_3$ molekülü $\rightarrow 1\text{ mol } SO_3$ demektir. $M_A(SO_3) = 32 + 3(16) = 80\text{ g}$ . Kütlesi $80\text{ gram}$ 'dır.
III. Örnek: $1\text{ mol O}$ atomu içeren $O_2$ molekülü $\rightarrow O_2$ molekülünün 1 molünde $2\text{ mol O}$ atomu vardır. $1\text{ mol O}$ atomu içermesi için $0{}5\text{ mol } O_2$ gereklidir. $M_A(O_2) = 32\text{ g/mol}$ , kütlesi $0{}5 \times 32 = 16\text{ gram}$ 'dır.
Kütlelerin kıyaslanması: $80\text{ g (II)} > 44\text{ g (I)} > 16\text{ g (III)}$ yani $\text{II} > \text{I} > \text{III}$ şeklindedir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek]

B Seçeneği: [Sıralama hatası]

D Seçeneği: [Ters sıralama]

E Seçeneği: [Tamamen ters]

A Seçeneği: [SO3 mol kütlesi atlanmış]

TYT Kimya: Mol Kavramı & Atom ve Bileşik Kütlesi İlişkisi (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yapısında $0{}4\text{ mol}$ X atomu bulunduran $HX$ bileşiği kaç gramdır? ( $(H = 1\text{ g/mol}, X = 75\text{ g/mol})$ )

Toplam $14\text{ mol}$ atom bulunduran $H_2SO_4$ bileşiğinin yapısında kaç gram O elementi bulunur? ( $O = 16\text{ g/mol}$ )

$0{}8 N_A$ tane H atomu içeren $C_3H_8$ bileşiği kaç gramdır? ( $(N_A:\text{ Avogadro sayısı}, H = 1\text{ g/mol}, C = 12\text{ g/mol})$ )

$7{}2\text{ gram}$ karbon atomu içeren $CH_3COOH$ bileşiği kaç moldür? ( $(C = 12\text{ g/mol})$ )

$3{}6\text{ gram } H_2O$ bileşiğiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? ( $(N_A = 6{}02 \times 10^{23}, H = 1\text{ g/mol}, O = 16\text{ g/mol})$ )

Yukarıdaki madde örneklerinin kütleleri arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( $(N_A:\text{ Avogadro sayısı}, C = 12\text{ g/mol}, O = 16\text{ g/mol}, S = 32\text{ g/mol})$ )

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yapısında 04 mol0{}4\text{ mol}04 mol X atomu bulunduran HXHXHX bileşiği kaç gramdır? ((H=1 g/mol,X=75 g/mol)(H = 1\text{ g/mol}, X = 75\text{ g/mol})(H=1 g/mol,X=75 g/mol))

Toplam 14 mol14\text{ mol}14 mol atom bulunduran H2SO4H_2SO_4H2​SO4​ bileşiğinin yapısında kaç gram O elementi bulunur? (O=16 g/molO = 16\text{ g/mol}O=16 g/mol)

08NA0{}8 N_A08NA​ tane H atomu içeren C3H8C_3H_8C3​H8​ bileşiği kaç gramdır? ((NA: Avogadro sayısı,H=1 g/mol,C=12 g/mol)(N_A:\text{ Avogadro sayısı}, H = 1\text{ g/mol}, C = 12\text{ g/mol})(NA​: Avogadro sayısı,H=1 g/mol,C=12 g/mol))

72 gram7{}2\text{ gram}72 gram karbon atomu içeren CH3COOHCH_3COOHCH3​COOH bileşiği kaç moldür? ((C=12 g/mol)(C = 12\text{ g/mol})(C=12 g/mol))

36 gram H2O3{}6\text{ gram } H_2O36 gram H2​O bileşiğiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? ((NA=602×1023,H=1 g/mol,O=16 g/mol)(N_A = 6{}02 \times 10^{23}, H = 1\text{ g/mol}, O = 16\text{ g/mol})(NA​=602×1023,H=1 g/mol,O=16 g/mol))

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Yapısında $0{}4\text{ mol}$ X atomu bulunduran $HX$ bileşiği kaç gramdır? ( $(H = 1\text{ g/mol}, X = 75\text{ g/mol})$ )

Toplam $14\text{ mol}$ atom bulunduran $H_2SO_4$ bileşiğinin yapısında kaç gram O elementi bulunur? ( $O = 16\text{ g/mol}$ )

$0{}8 N_A$ tane H atomu içeren $C_3H_8$ bileşiği kaç gramdır? ( $(N_A:\text{ Avogadro sayısı}, H = 1\text{ g/mol}, C = 12\text{ g/mol})$ )

$7{}2\text{ gram}$ karbon atomu içeren $CH_3COOH$ bileşiği kaç moldür? ( $(C = 12\text{ g/mol})$ )

$3{}6\text{ gram } H_2O$ bileşiğiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? ( $(N_A = 6{}02 \times 10^{23}, H = 1\text{ g/mol}, O = 16\text{ g/mol})$ )