TYT Kimya: Maddenin Halleri & Hal Değişimleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Maddenin Halleri

Günlük yaşamda gerçekleşen bazı olaylar, maddelerin tanecikli yapısı ve enerji alışverişleri ile doğrudan ilişkilidir.

I. Yaz aylarında klimaların soğutucu akışkan gazlarını $15\text{ atm}$ basınç altında yoğuşturarak sıvı hale getirmesi

II. Soğuk kış günlerinde yapraklar üzerindeki nemin donarak kırağı oluşturması

III. Metal tren raylarının yaz sıcaklıklarında genleşerek boyca uzaması

Yukarıdaki olaylardan hangileri fiziksel hal değişimi olarak sınıflandırılabilir?

I ve II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Maddenin Halleri

Katılar, taneciklerinin düzenli veya düzensiz istiflenmesine göre amorf ve kristal katılar olmak üzere ikiye ayrılır.

I. Epoksi reçine

II. Tereyağı

III. Yemek tuzu ( $\text{NaCl}$ )

Yukarıdaki maddelerden hangileri amorf katı olarak sınıflandırılır?

Yalnız I

I ve III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Amorf katılar belirli bir erime noktasına sahip olmayan, tanecikleri düzensiz istiflenmiş maddelerdir. Epoksi reçine ve tereyağı amorf katıdır, yemek tuzu iyonik kristaldir.

I. Epoksi reçine (plastik/polimer türevi): Amorf katıdır.
II. Tereyağı: Belirli bir erime noktası olmayan amorf katıdır.
III. Yemek tuzu ( $\text{NaCl}$ ): İyonik kristal katıdır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Doğru seçenek] I ve II amorf katıdır, III iyonik kristaldir.

C Seçeneği: [Yemek tuzunu amorf katı sanma.] İyonik bileşiklerin kristal yapısını karıştırmıştır.

D Seçeneği: [Epoksi reçineyi göz ardı etme.] Polimerleri amorf katı sınıfına dahil etmeyi unutmuştur.

E Seçeneği: [Tüm katı türlerini amorf zannetme.] Kristal ve amorf ayrımını yapamamıştır.

A Seçeneği: [Tereyağını amorf katı olarak değerlendirmeme.] Tereyağını sıvı veya yarı akışkan zannetmiş olabilir.

Soru 3 Karışımlar ve Ayrıştırma Yöntemleri

Atmosferdeki hava yüksek basınç altında soğutularak sıvılaştırılır. Sıvı havanın ayrımsal damıtılmasıyla azot ve oksijen gibi gazlar elde edilir.

1\text{ atm}

basınç altında sıvı azotun kaynama noktası

-196^{\circ}\text{C}

, oksijenin ise

-183^{\circ}\text{C}

'dir.

I. Sıvı azotun gaz haline gelip ortamdan uzaklaştığı sıcaklıkta oksijen hâlâ sıvı hâldedir.

II. Bu işlemde maddelerin tanecik boyutu farkından yararlanılan ayrımsal kristallendirme yöntemi kullanılır.

III. Havanın sıvılaştırılması fiziksel bir süreçtir.

Buna göre, havadan azot ve oksijen eldesiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

II ve III

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Azot ve oksijen kaynama noktası farkına (ayrımsal damıtma) dayalı olarak ayrılır. Sıvı azot

-196^{\circ}\text{C}

'de kaynarken, oksijen

-183^{\circ}\text{C}

'de sıvıdır.

I. Öncül: Azot $-196^{\circ}\text{C}$ 'de kaynayıp gazlaşırken, oksijenin kaynama noktası $-183^{\circ}\text{C}$ olduğu için henüz sıvıdır. Doğrudur.
II. Öncül: Yöntem ayrımsal damıtmadır (kristallendirme katı-sıvı karışımlar içindir). Yanlıştır.
III. Öncül: Havanın basınçla sıvılaştırılması ve damıtılması tamamen fizikseldir. Doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [III numaralı öncülün fiziksel olduğunu gözden kaçırma.] Sıvılaştırma işlemlerini kimyasal sanmış olabilir.

D Seçeneği: [Ayrımsal kristallendirme ile ayrımsal damıtmayı karıştırma.] Yöntem adlarındaki benzerlikten dolayı yanılgıya düşmüştür.

E Seçeneği: [II numaralı öncülün yanlış olduğunu fark edememe.] Tüm öncülleri doğru kabul etme eğilimi göstermiştir.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] I ve III doğrudur, II yanlıştır.

B Seçeneği: [I numaralı sıcaklık yorumunu atlama.] Negatif sıcaklıklarda kaynama önceliğini ters yorumlamıştır.

Soru 4 Sıvılar

Saf su ile hazırlanan özdeş kaplardaki eşit kütleli üç ayrı örnek, farklı rakımlardaki (deniz seviyesine göre yükseklik) ortamlara götürülüp özdeş ısıtıcılarla ısıtılmıştır. Bu örneklerden III numaralı ortamda bulunan suyun II numaralı ortamdakine göre daha yüksek sıcaklıkta, I numaralı ortamdaki suya göre daha düşük sıcaklıkta kaynamaya başladığı gözlenmiştir.

Bu sıvıların ısıtıldıkları ortamların deniz seviyesinden yüksekliği (rakım) aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?

II > I > III

I > III > II

III > II > I

II > III > I

I > II > III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Gazlar

Gazların hacmi, dış basınç ve sıcaklıktan etkilenir. Esnek kaplardaki gazların iç basıncı dış basınca eşittir. Sabit sıcaklıkta dış basınç azaldıkça esnek balonun hacmi artar.

I. Balonun hacmi artar.

II. Balon belirli bir yüksekliğe çıktıktan sonra patlar.

III. Zamanla balondaki helyum gazının tanecik sayısı artar.

Buna göre, elinde helyum gazıyla doldurulmuş uçan balon bulunan bir çocuk balonu elinden kaçırdığında yukarıdaki değişimlerden hangilerini gözlemleyebilir?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız III

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Kimya: Maddenin Halleri & Hal Değişimleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıdaki olaylardan hangileri fiziksel hal değişimi olarak sınıflandırılabilir?

Yukarıdaki maddelerden hangileri amorf katı olarak sınıflandırılır?

Buna göre, havadan azot ve oksijen eldesiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Bu sıvıların ısıtıldıkları ortamların deniz seviyesinden yüksekliği (rakım) aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?

Buna göre, elinde helyum gazıyla doldurulmuş uçan balon bulunan bir çocuk balonu elinden kaçırdığında yukarıdaki değişimlerden hangilerini gözlemleyebilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)