TYT Kimya: Maddenin Halleri & Gaz ve Plazma Halleri (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Maddenin Halleri

Maddenin yüksek enerjili halleri olan gaz ve plazma fazları, evrenin geniş bir bölümünü oluşturur. Bu iki halin fiziksel davranışları incelendiğinde bazı ortak özellikler göze çarpar.

I. Tanecikli yapıya sahip olup bulundukları hacmi tamamen doldurabilme

II. Elektrik ve manyetik alanlardan etkilenerek akım iletebilme

III. Akışkan özellik sergileyerek bulundukları kap içinde yayılabilme

Buna göre, yukarıdakilerden hangileri maddenin hem gaz hem de plazma hali için ortaktır?

D

II ve III

E

I, II ve III

C

I ve III

B

Yalnız III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Doğa ve Kimya

Doğadaki su kaynakları ile atmosfer arasında kesintisiz bir döngü mevcuttur. Bu döngü sayesinde yeryüzündeki su dengesi korunur ve ekosistemlerin devamlılığı sağlanır.

I. Atmosferdeki sıcaklık ve basınç dalgalanmalarının etkisiyle hal değiştirmesiyle oluşur.

II. Döngü sürecinde $H_2O$ molekülleri katı, sıvı ve gaz halleri arasında dönüşüme uğrar.

III. Canlıların metabolik ve yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesi için vazgeçilmez bir süreçtir.

Yeryüzü ve atmosfer arasında gerçekleşen su döngüsü ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

B

I ve II

C

Yalnız II

E

I, II ve III

D

I ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Maddenin Halleri

Fatih Öğretmen dersinde öğrencilerine maddelerin hallerine dair şu ipuçlarını vermiştir: - Aslı: Belirli bir hacmi olup bulunduğu kabın doldurduğu kısmının şeklini alır. - Ömer: Tanecikleri arasındaki boşluğun çok fazla olduğu, sıkıştırılabilen ve akışkan olan haldir. - Zeynep: Tanecikleri titreşim hareketi yapan, akışkan olmayan ve sıkıştırılamayan haldir.

Buna göre, öğrencilerin özelliklerini açıkladığı fiziksel haller aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A

Aslı: Gaz, Ömer: Katı, Zeynep: Sıvı

D

Aslı: Sıvı, Ömer: Katı, Zeynep: Gaz

E

Aslı: Gaz, Ömer: Sıvı, Zeynep: Katı

C

Aslı: Katı, Ömer: Sıvı, Zeynep: Gaz

B

Aslı: Sıvı, Ömer: Gaz, Zeynep: Katı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Sıvılar

Aşağıdaki tabloda üç farklı şehrin rakımları ve bu bölgelerdeki açık hava basınçları verilmiştir: - Bayburt: Rakım

1550

m, Basınç

615

mmHg - Yalova: Rakım

0

m, Basınç

760

mmHg - Ankara: Rakım

870

m, Basınç

675

mmHg

I. Aynı sıcaklıktaki saf su örneklerinden denge buhar basıncı en yüksek olan Yalova'dadır.

II. Yalova'da bulunan saf suyun normal kaynama noktası diğerlerinden daha yüksektir.

III. Her üç şehirde de saf suyun kaynama anındaki iç basıncı dış basınca eşittir.

Buna göre, tablodaki verilere dayanarak saf su örnekleri ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

B

Yalnız II

C

II ve III

E

I, II ve III

D

I ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Kimyanın Temel Kanunları ve Mol

Kimya laboratuvarında kullanılan birimler ve mol kavramı hesaplamalarında standart dönüşüm katsayıları esas alınır.

A) $0 ^\circ\text{C} = 273 \text{ K}$

B) $1 \text{ atm} = 760 \text{ mmHg}$

C) $1 \text{ mol } H_2 = 6,02 \cdot 10^{23} \text{ tane } H_2 \text{ molekülü}$

D) \text{Normal koşullarda (NK) } 0,1 \text{ mol } He_{(g)} = 2,24 \text{ L}$

E) \text{Oda koşullarında } 1 \text{ mol } Ne_{(g)} = 22,4 \text{ L}$

Yukarıdaki birim dönüşümlerinden hangisi hatalıdır?

A

E

D

C

B

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Oda koşullarında (25 °C, 1 atm) 1 mol gaz 24,5 litre hacim kaplar. 22,4 litre normal koşullara (0 °C, 1 atm) aittir.

Sıcaklık dönüşümü: $T(K) = t(^\circ C) + 273$ doğrudur (A).
Basınç dönüşümü: $1 \text{ atm} = 760 \text{ mmHg}$ doğrudur (B).
Avogadro sayısı: $1 \text{ mol} = 6,02 \cdot 10^{23}$ tanedir doğrudur (C).
NK'da 1 mol gaz $22,4 \text{ L}$ , $0,1 \text{ mol}$ ise $2,24 \text{ L}$ 'dir doğrudur (D).
Oda koşullarında 1 mol gaz $24,5 \text{ L}$ 'dir, $22,4 \text{ L}$ ifadesi yanlıştır (E).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru bilgi] Doğru ifade olduğu için elenmelidir.

D Seçeneği: [Doğru bilgi] Doğru ifade olduğu için elenmelidir.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Oda koşullarında hacmin 24,5 L olduğunu bilerek E seçeneğini işaretlemiştir.

B Seçeneği: [Doğru bilgi] Doğru ifade olduğu için elenmelidir.

C Seçeneği: [Doğru bilgi] Doğru ifade olduğu için elenmelidir.

Soru 6 Maddenin Halleri

Katılar amorf ve kristal katılar olarak ikiye ayrılır. Kristal katılar ise oluşturan tanecikler arasındaki bağ türüne göre iyonik, moleküler, kovalent ve metalik kristaller olarak sınıflandırılır.

A) Bakır $\rightarrow$ Metalik bağ

B) Grafit $\rightarrow$ Dipol-dipol etkileşimi

C) Magnezyum oksit $\rightarrow$ İyonik bağ

D) Tuz ruhu ( $HCl$ ) katısı $\rightarrow$ Dipol-dipol etkileşimi

E) Buz ( $H_2O$ ) $\rightarrow$ Hidrojen bağı

Aşağıdaki kristal katı türlerinden hangisini oluşturan tanecikler arasındaki çekim kuvveti yanlış verilmiştir?

C

B

E

D

A

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Grafit karbon atomlarından oluşan bir kovalent kristaldir; atomları arasında güçlü kovalent bağlar bulunur, dipol-dipol etkileşimi bulunmaz.

Bakır metalik katıdır, metalik bağ içerir (A doğrudur).
Grafit karbon atomlarının oluşturduğu kovalent kristaldir, kovalent bağ içerir (B yanlıştır).
Magnezyum oksit ( $MgO$ ) iyonik bileşiktir, iyonik bağ içerir (C doğrudur).
Katı $HCl$ polar moleküldür, dipol-dipol etkileşimi içerir (D doğrudur).
Buz su moleküllerinden oluşur, hidrojen bağı içerir (E doğrudur).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru eşleşme] Metallerin metalik bağ içerdiği doğrudur.

C Seçeneği: [Doğru eşleşme] İyonik bağlı bileşik olduğu doğrudur.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Grafitin kovalent kristal olduğunu bilerek B'yi seçmiştir.

E Seçeneği: [Doğru eşleşme] Su moleküllerinde hidrojen bağı olduğu doğrudur.

D Seçeneği: [Doğru eşleşme] Polar molekül katısı olduğu doğrudur.

Soru 7 Sıvılar

Viskozite, sıvıların akmaya karşı gösterdiği dirençtir. Viskozite değeri büyük olan sıvılar daha yavaş akar (akıcılığı azdır), viskozite değeri küçük olan sıvılar ise daha hızlı akar (akıcılığı fazladır).

A) Su: $2,8 \cdot 10^{-4} \text{ Pa}\cdot\text{s}$

B) Etanol: $11 \cdot 10^{-4} \text{ Pa}\cdot\text{s}$

C) Zeytinyağı: $810 \cdot 10^{-4} \text{ Pa}\cdot\text{s}$

D) Zaç yağı ( $H_2SO_4$ ): $242 \cdot 10^{-4} \text{ Pa}\cdot\text{s}$

E) Cıva: $15,3 \cdot 10^{-4} \text{ Pa}\cdot\text{s}$

Aynı sıcaklıkta viskozite değerleri yukarıda verilen sıvılardan hangisi diğerlerine göre daha akıcıdır?

C

B

D

E

A

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Akıcılığı en fazla olan sıvı, viskozite değeri en küçük olan sıvıdır. Verilen değerler incelendiğinde en küçük değer suya aittir.

Viskozite ile akıcılık ters orantılıdır.
Verilen değerler içinde en küçük katsayılı/değerli olan $2,8 \cdot 10^{-4}$ ile sudur.
Bu nedenle su en akıcı maddedir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Büyüklük sıralaması hatası] Değerleri karıştırmıştır.

C Seçeneği: [Kavram yanılgısı] Zeytinyağının akıcı olduğunu düşünmüştür.

E Seçeneği: [Kavram yanılgısı] Cıvanın metalik akışkanlığını karıştırmıştır.

D Seçeneği: [Sayısal hata] Üslü sayıları hatalı kıyaslamıştır.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Viskozitesi en küçük olanın su olduğunu bulmuştur.

TYT Kimya: Maddenin Halleri & Gaz ve Plazma Halleri (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, yukarıdakilerden hangileri maddenin hem gaz hem de plazma hali için ortaktır?

Yeryüzü ve atmosfer arasında gerçekleşen su döngüsü ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Buna göre, öğrencilerin özelliklerini açıkladığı fiziksel haller aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Buna göre, tablodaki verilere dayanarak saf su örnekleri ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Yukarıdaki birim dönüşümlerinden hangisi hatalıdır?

Aşağıdaki kristal katı türlerinden hangisini oluşturan tanecikler arasındaki çekim kuvveti yanlış verilmiştir?

Aynı sıcaklıkta viskozite değerleri yukarıda verilen sıvılardan hangisi diğerlerine göre daha akıcıdır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)