Saf X maddesinin dış basıncın
1 atm olduğu ortamda düzgün ısıtılmasına ait sıcaklık-zaman değerleri tablodaki gibidir:
Zaman (dk): 0, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45
Sıcaklık (
∘C): 0, 4, 4, 20, 40, 60, 80, 80, 80, 92
✓ Doğru Cevap: C
ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tablo incelendiğinde 5. dakikada sıcaklık 4
∘C'ye ulaşmakta ve 10. dakikaya kadar 4
∘C'de sabit kalmaktadır. Bu durum, maddenin 5-10. dakikalar arasında erimeekte olduğunu (hal değiştirdiğini) gösterir. Hal değişimi sırasında saf maddelerin sıcaklığı sabit kalır, dolayısıyla ortalama kinetik enerjileri de sabit kalır.
- 0-5 dk arasında sıcaklık 0 ∘C'den 4 ∘C'ye yükselir. Madde 0 ∘C'de katı haldedir.
- 5-10. dakikalar arasında sıcaklık 4 ∘C'de sabittir. Madde erimektedir (katı-sıvı bir arada). Hal değişimi boyunca sıcaklık sabit olduğu için kinetik enerji değişmez (artmaz). C seçeneği yanlıştır.
- 30-40. dakikalar arasında sıcaklık 80 ∘C'de sabittir; bu sıcaklık kaynama noktasıdır ve bu anlarda buhar basıncı dış basınca (1 atm) eşittir.
- 5-10. dakikalar arası erime süreci olduğu için katı ve sıvı fazlar bir arada bulunur, sistem heterojendir.
- 25. dakikada madde sıvı haldedir ve sıvılar her sıcaklıkta buharlaşır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:
[Doğru seçenek (Yanlış olan ifade)]
5-10. dakikalar arasında madde ısı almasına rağmen sıcaklığı sabit kaldığı için kinetik enerjisi artmaz, sabittir.
B Seçeneği:
[Doğru ifade]
30. dakikada kaynama başlamıştır ($80^\\circ\text{C}$ sabit).
E Seçeneği:
[Doğru ifade]
25. dakikada madde sıvı haldedir ve buharlaşma her sıcaklıkta olur.
D Seçeneği:
[Doğru ifade]
Erime süresince katı ve sıvı bir arada olduğundan heterojendir.
A Seçeneği:
[Doğru ifade]
0. dakikada sıcaklık 0 $^\\circ\text{C}$ olup erime noktası olan 4 $^\\circ\text{C}$'nin altındadır.