TYT Kimya: Maddenin Halleri & Amorf Katılar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Maddenin Halleri

Laboratuvar ortamında incelenen cam ve plastik gibi bazı maddeler, düzensiz içyapıları ve belirli bir erime noktalarının olmamasıyla karakterize edilir.

Aşağıdakilerden hangisi amorf katılar için yanlıştır?

E

Camsı geçiş sıcaklığında yumuşamaya başlar.

D

Tanecikleri gelişigüzel istiflenmiş hâldedir.

B

Sert ve sıkıştırılamaz bir yapıya sahiptir.

C

Sabit basınç altındaki erime noktaları sabittir.

A

Taneciklerinin belirli bir geometrik düzeni yoktur.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Maddenin Halleri

Maddenin katı hâli incelenirken taneciklerin uzaydaki geometrik yerleşim düzenleri sınıflandırmada temel alınır.

I. Taneciklerin belirli bir düzen içinde dizilmesiyle oluşur.

II. Tanecikleri arasındaki çekim kuvvetlerinin türüne göre sınıflandırılır.

III. Sabit basınç altında erime sıcaklıkları sabittir.

Kristal katılar ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

E

I, II ve III

D

II ve III

B

Yalnız II

C

Yalnız III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Maddenin Halleri

Madde bilimi dersinde öğretmen, amorf ve kristal katıların bazı fiziksel hâl özelliklerini karşılaştırmalı olarak masaya yatırmıştır.

Aşağıdaki özelliklerden hangisi amorf ve kristal katılar için ortak bir özelliktir?

A

Elektriği iletebilme

B

Sıkıştırılamaz olma

C

Belirli bir geometrik şekle sahip olma

E

Erime noktalarının belirli olması

D

Taneciklerinin düzenli bir dizilime sahip olması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Maddenin Halleri

Kuru buz (

CO_{2(k)}

) ve şeker (

C_{12}H_{22}O_{11(k)}

) gibi moleküler katıların kristal örgü yapısı incelenmektedir.

I. Kristal birimleri arasında kovalent bağ bulundurur.

II. Örgü yapısındaki moleküller birbirinden bağımsızdır.

III. Tanecikleri düzenli bir dizilime sahiptir.

Moleküler katılar ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

B

I ve II

C

I ve III

E

I, II ve III

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Maddenin Halleri

Elmas, grafit, kuvars (

SiO_2

) ve silisyum nitrür gibi maddeler kovalent kristal katı sınıfında incelenir.

I. Kristal birimleri kovalent bağlar ile bir arada bulunur.

II. Sert ve erime noktaları çok yüksektir.

III. Grafit ve silisyum nitrür ( $Si_3N_4$ ) maddeleri örnek olarak gösterilebilir.

Kovalent katılar ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

B

I ve II

C

I ve III

E

I, II ve III

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Maddenin Halleri

Metallerin katı hâli, pozitif iyonlar ile bu iyonları saran hareketli değerlik elektron bulutundan (elektron denizi) oluşan metalik bağ ile bir arada bulunur.

Metalik kristal katılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Metal katyonlarının elektron denizi içinde düzenli bir şekilde dağılmasıyla oluşur.

D

Mat ya da parlak özellik gösterebilen bu katı türünün ısı iletimi zayıftır.

E

Haddelenebildikleri için elektronik devre elemanlarının yapımında kullanılabilir.

C

Serbest hareket eden değerlik elektronları sayesinde elektriği iyi iletir.

B

Tanecik diziliminin en düzenli olduğu katı türüdür.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 7 Maddenin Halleri

Kimya testinde öğrencilere

KBr

,

SO_2

ve

SiC

katı örnekleri verilmiş ve doğru katı sınıflarıyla eşleştirmeleri istenmiştir. (

_{6}C

,

_{8}O

,

_{14}Si

,

_{16}S

,

_{19}K

,

_{35}Br

)

KBr, SO2 ve SiC katıları aşağıdakilerden hangisinde doğru sınıflandırılmıştır?

A

Moleküler katı | İyonik katı | Kovalent katı

B

İyonik katı | Moleküler katı | Kovalent katı

C

İyonik katı | Moleküler katı | Moleküler katı

D

Kovalent katı | Moleküler katı | Kovalent katı

E

İyonik katı | Kovalent katı | Moleküler katı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

KBr

metal-ametal arası iyonik katıdır;

SO_2

ametal-ametal polar moleküler katıdır;

SiC

silisyum karbür kovalent kristal katıdır.

$KBr$ : Potasyum (metal) ve brom (ametal) -> İyonik katı.
$SO_2$ : Kükürt ve oksijen ametal atomlarından oluşan polar molekül -> Moleküler katı.
$SiC$ : Silisyum karbür (karborundum) ağ yapıla kovalent katı -> Kovalent katı.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [KBr iyonik kaçışı] KBr'yi moleküler sanır.

D Seçeneği: [KBr kovalent hatası] KBr kovalent sanılır.

E Seçeneği: [SO2 kovalent hatası] SO2 kovalent sanılır.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru sınıflandırma.

C Seçeneği: [SiC moleküler hatası] SiC'yi moleküler sanır.

Soru 8 Maddenin Halleri

Aşağıdaki tabloda bazı katı türleri ve kristal birimlerinde etkin olan etkileşim türleri eşleştirilmiştir.

I. Kuru buz ( $CO_{2(k)}$ ) -> Hidrojen bağı

II. Grafit -> Kovalent bağ

III. Lehim -> Metalik bağ

Buna göre, verilen katı türü - etkileşim türü eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?

B

Yalnız II

C

Yalnız III

D

II ve III

E

I, II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Kuru buz apolar

CO_2

moleküllerinden oluşur ve taneciklerini bir arada tutan London kuvvetleridir; hidrojen bağı yanlıştır.

I. Kuru buz ( $CO_2$ ), apolar moleküldür, moleküller arası etkin kuvvet London'dır (Hidrojen bağı değildir). Yanlış.
II. Grafit, karbon atomlarının kovalent ağ yapısıyla oluşur. Doğru.
III. Lehim, metal alaşımıdır, metalik bağ içerir. Doğru.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yanlış öncül seçimi] Kuru buzu hidrojen bağı sanır.

C Seçeneği: [Eksik analiz] II. öncülü göz ardı eder.

B Seçeneği: [Eksik analiz] III. öncülü kaçırır.

E Seçeneği: [Tümünü kabul tuzağı] I. öncülün hatasını fark edemez.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz.

TYT Kimya: Maddenin Halleri & Amorf Katılar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Aşağıdakilerden hangisi amorf katılar için yanlıştır?

Kristal katılar ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Aşağıdaki özelliklerden hangisi amorf ve kristal katılar için ortak bir özelliktir?

Moleküler katılar ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Kovalent katılar ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Metalik kristal katılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

KBr, SO2 ve SiC katıları aşağıdakilerden hangisinde doğru sınıflandırılmıştır?

Buna göre, verilen katı türü - etkileşim türü eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)