TYT Kimya: Kimyasal Türler Arası Etkileşimler & London Kuvvetleri (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
ÖSYM 2027 standartlarında, zayıf etkileşimler, London kuvvetleri, hidrojen bağları, kaynama noktası ilişkileri ve çözünürlük ilkelerini kapsayan özgün deneme sınavı.
📝 12 Soru⏱️ 18 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Maddelerin fiziksel hallerinin ve sıvılaşma özelliklerinin incelenmesinde moleküller arası zayıf etkileşimlerin anlaşılması büyük önem taşır.
I. Apolar moleküller ve soygazlar arasında etkindir.
II. Güçlü etkileşimlere kıyasla oldukça zayıf bir fiziksel etkileşim olarak sınıflandırılır.
III. Tanecikteki toplam elektron sayısı arttıkça polarlaşabilirlik ve London kuvvetlerinin gücü artar.
London kuvvetleriyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
C
I ve II
B
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
London kuvvetleri tüm apolar moleküllerde ve soygazlarda görülen, elektronların anlık simetrik dağılım bozulmasından doğan zayıf etkileşimlerdir. Elektron sayısı arttıkça kutuplanabilirlik ve çekim kuvveti artar.
I. öncül doğrudur, apolar yapılar ile tek atomlu soygazlarda London etkindir.
II. öncül doğrudur, kimyasal bağlara göre zayıf etkileşimler sınıfına girer.
III. öncül doğrudur, elektron bulutu büyüdükçe London kuvvetleri güçlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik bilgi]III numaralı öncülü göz ardı etmiştir.
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Elektron sayısı ile ilişkisine odaklanmıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm ifadelerin bilimsel olarak doğru olduğunu saptamıştır.
D Seçeneği:[Eksik bilgi]I numaralı öncülü atlamıştır.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece zayıf olduğunu hatırlayıp diğerlerini elemiştir.
Soru 2Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Yoğun fazda (sıvı veya katı halde) moleküller arası etkileşimler maddelerin erime ve kaynama noktalarını doğrudan etkiler.
(_1H, _6C, _7N, _8O, _16S, _17Cl)
Aşağıda verilen maddelerden hangisi yoğun fazda molekülleri arasında sadece London etkileşimi bulundurur?
C
NH_3
A
HCl
E
CH_3OH
D
H_2S
B
CH_4
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
CH_4 simetrik yapılı apolar bir moleküldür ve molekülleri arasında sadece London kuvvetleri bulunur. Diğer seçenekler polar veya hidrojen bağı içeren moleküllerdir.
A şıkkı HCl polardır (Dipol-dipol içerir).
B şıkkı CH_4 apolardır (Sadece London içerir).
C şıkkı NH_3 polardır ve hidrojen bağı içerir.
D şıkkı H_2S polardır (Dipol-dipol içerir).
E şıkkı CH_3OH polardır ve hidrojen bağı içerir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]CH_4'ün apolar olduğunu ve sadece London içerdiğini bulmuştur.
D Seçeneği:[Polar yapı tuzağı]H_2S'in apolar olduğunu zannetmiştir.
E Seçeneği:[Alkol grubu tuzağı]Metil alkolün bağ yapısını gözden kaçırmıştır.
A Seçeneği:[Polar molekül tuzağı]HCl'yi apolar sanmıştır.
C Seçeneği:[Hidrojen bağı tuzağı]NH_3 molekülündeki etkileşimleri karıştırmıştır.
Soru 3Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Maddelerin tanecik yapısı incelendiğinde moleküler ya da atomik (soygaz) yapılı tüm maddelerde elektron bulunmasından ötürü zayıf etkileşim türleri gözlenir.
(_1H, _6C, _8O, _10Ne, _17Cl)
I. HCl
II. Ne
III. CH_3OH
Yukarıdaki maddelerden hangilerinin tanecikleri arasında London çekim gücü bulunur?
C
Yalnız III
B
Yalnız II
D
I ve II
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
London kuvvetleri elektron içeren tüm atom, molekül ve apolar/polar tüm türlerde istisnasız bulunur. Dolayısıyla verilen tüm maddelerde London çekim gücü mevcuttur.
I. HCl polar moleküldür ancak dipol-dipol yanında London da içerir.
II. Ne tek atomlu soygazdır, atomları arasında London kuvvetleri vardır.
III. CH_3OH polar moleküldür, hidrojen bağı yanında London da içerir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik analiz]Organik yapıda London aramıştır.
A Seçeneği:[Sınırlayıcı düşünce]Sadece kovalent bağlı maddede aramıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Elektron barındıran tüm taneciklerde London olduğunu bilmektedir.
D Seçeneği:[Eksik öncül]III numaralı maddeyi elemiştir.
B Seçeneği:[Soygaz yanılgısı]Sadece soygazlarda London olduğunu sanmıştır.
Soru 4Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Maddelerin iç yapısını ve hallerini belirleyen etkileşimler genel olarak güçlü etkileşimler (kimyasal bağlar) ve zayıf etkileşimler (fiziksel bağlar) olmak üzere ikiye ayrılır.
Aşağıdaki etkileşim türlerinden hangisi diğerlerine göre daha zayıftır?
C
İyon-dipol etkileşimi
A
Polar kovalent bağ
D
Hidrojen bağı
E
İyonik bağ
B
London kuvvetleri
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
London kuvvetleri, zayıf etkileşimler içinde en zayıf olan etkileşim türüdür. İyonik bağ, kovalent bağ, iyon-dipol ve hidrojen bağı ile kıyaslandığında enerji değeri en düşüktür.
A, C, D, E seçeneklerindeki etkileşimler güçlü bağlar veya daha güçlü zayıf etkileşimlerdir.
B seçeneğindeki London kuvvetleri anlık dipollerden kaynaklanan en zayıf etkileşim türüdür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[İyonik bağ]İyonik bağın sınıflandırmasını karıştırmıştır.
D Seçeneği:[Zayıf bağ yanılgısı]Hidrojen bağının adında 'bağ' geçmesine rağmen zayıf etkileşim olmasından ötürü en zayıfı olduğunu sanmıştır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]London kuvvetlerinin en zayıf etkileşim türü olduğunu bilmektedir.
A Seçeneği:[Güçlü bağ tuzağı]Kovalent bağın güçlü bir etkileşim olduğunu bilmemektedir.
C Seçeneği:[Çözelti etkileşimi]İyon-dipol etkileşimini London kuvvetleri ile karıştırmıştır.
Soru 5Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Tek atomlu soygazlarda atom çapı ve elektron sayısı arttıkça elektron bulutunun deforme olma (kutuplanabilirlik) yeteneği artar.
(_2He, _10Ne, _18Ar)
I. He
II. Ne
III. Ar
Yukarıdaki soygaz taneciklerinin kutuplanabilirlikleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
C
II > I > III
E
III > II > I
D
III > I > II
B
I > III > II
A
I > II > III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Periyodik cetvelde aşağı doğru inildikçe atom çapı ve elektron sayısı artar. Bu durum elektron bulutunun kutuplanabilirliğini (polarizasyonunu) artırır. Buna göre sıralama Ar > Ne > He şeklindedir.
Elektron sayıları: Ar (18) > Ne (10) > He (2)
Kutuplanabilirlik elektron sayısı ve çap ile doğru orantılıdır.
III > II > I ilişkisi elde edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Sıralama hatası]Rastgele sıralama yapmıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Elektron sayısı arttıkça kutuplanabilirliğin arttığını bilmektedir.
D Seçeneği:[Sıralama hatası]He ve Ne yerini karıştırmıştır.
A Seçeneği:[Ters oran tuzağı]Atom numarası küçük olanı büyük sanmıştır.
C Seçeneği:[Periyodik konum hatası]Ne'yi en üste koymuştur.
Soru 6Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Aynı grupta yer alan halojenlerin oda koşullarındaki fiziksel halleri ve kaynama noktaları moleküller arası London kuvvetlerinin gücüyle doğrudan ilişkilidir.
(_17Cl, _35Br, _53I)
I. I_2
II. Br_2
III. Cl_2
Yukarıdaki halojen moleküllerinin kaynama noktaları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
C
II > I > III
B
I > III > II
D
III > I > II
E
III > II > I
A
I > II > III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Halojenlerde yukarıdan aşağıya doğru inildikçe (Cl_2 -> Br_2 -> I_2) moleküldeki toplam elektron sayısı ve hacim artar. Buna bağlı olarak London kuvvetleri güçlenir ve kaynama noktası yükselir.
Elektron sayıları: I_2 > Br_2 > Cl_2
London kuvvetlerinin gücü: I_2 > Br_2 > Cl_2
Kaynama noktası sıralaması I > II > III şeklindedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Ters sıralama]Hafif olanın kaynama noktasını yüksek sanmıştır.
E Seçeneği:[Tam tersi]Artış yönünü ters yorumlamıştır.
B Seçeneği:[Sıralama çelişkisi]Cl_2 ile Br_2 yerini karıştırmıştır.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Elektron sayısı arttıkça kaynama noktasının arttığını doğru kurmuştur.
C Seçeneği:[Hatalı kıyas]I_2 ile Br_2 sıralamasını ters almıştır.
Soru 7Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
1, 2 ve 3 numaralı organik bileşiklerin açık formülleri ve kaynama noktaları tabloda verilmiştir.
1. Bileşik: CH_3-CH_2-CH_2-CH_3 (Bütan) (Kaynama Noktası: -0.5 °C)
2. Bileşik: CH_3-CH(CH_3)-CH_3 (2-Metilpropan / İzobütan) (Kaynama Noktası: -11.7 °C)
3. Bileşik: CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3 (Pentan) (Kaynama Noktası: 36.1 °C)
I. 1 ve 2. bileşiklerin kaynama noktasındaki fark molekül şekli ve temas yüzeyiyle ilgilidir.
II. 3 numaralı bileşiğin kaynama noktasının 1 numaralı bileşikten büyük olmasının sebebi elektron sayısının (molekül büyüklüğünün) fazlalığıdır.
III. Kutuplanabilirliği (elektron bulutunun polarize olabilme kolaylığı) en az olan bileşik 2 numaralı bileşiktir.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
C
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1 ve 2 izomettir, dallanma arttıkça temas yüzeyi azalır ve kaynama noktası düşer (I doğru). 3 numaralı bileşikte karbon ve hidrojen sayısı (elektron sayısı) daha fazladır, bu yüzden kaynama noktası daha yüksektir (II doğru). Dallanmış yapıların küreselleşmesi kutuplanabilirliği azaltır, 2 numaralı bileşik en dallanmış olandır (III doğru).
I. Dallanma arttıkça London kuvvetleri zayıflar, kaynama noktası düşer.
II. Molekül kütlesi ve elektron sayısı arttıkça London kuvvetleri güçlenir ve kaynama noktası artar.
III. Küreselleşen 2 numaralı izomerin temas yüzeyi ve dolayısıyla kutuplanabilirliği (polariznelliği) en azdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik öncül]Sadece I numaralı öncülü doğrulamıştır.
D Seçeneği:[Eksik öncül]I numaralı öncülü elemiştir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm öncüllerin doğruluğunu kanıtlamıştır.
B Seçeneği:[Eksik öncül]Sadece II numaralı öncülü bulmuştur.
C Seçeneği:[Eksik öncül]III numaralı öncülü göz ardı etmiştir.
Soru 8Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Kimyada 'Benzer benzeri çözer' kuralı gereği polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde iyi çözünür.
(H 1A, C 4A, O ve S 6A, Cl ve I 7A grubunda bulunur. Benzen molekülleri apolardır.)
Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin apolar bir çözücü olan benzende çözünmesi beklenmez?
C
CS_2
E
H_2O
D
C_7H_8
B
I_2
A
CCl_4
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Benzen apolar bir çözücüdür. CCl_4, I_2, CS_2 ve C_7H_8 apolar yapılıdır ve benzende çözünürler. H_2O ise polar bir moleküldür ve apolar benzen sıvısında çözünmez.
A şıkkı CCl_4 apolardır.
B şıkkı I_2 apolardır.
C şıkkı CS_2 apolardır.
D şıkkı C_7H_8 apolardır.
E şıkkı H_2O polardır ve apolar benzende çözünmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Apolar çözünürlük]CCl_4'ün polar olduğunu sanmıştır.
B Seçeneği:[Apolar çözünürlük]İyotun apolar olduğunu bilmemiştir.
D Seçeneği:[Hidrokarbon tuzağı]Tolüenin polardır sanmıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Suyun polar, benzenin apolar olduğunu ve çözünmeyeceklerini bilmektedir.
C Seçeneği:[Apolar çözünürlük]CS_2 yapısını karıştırmıştır.
Soru 9Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Moleküller arası etkileşimlerin en güçlüsü olan hidrojen bağı, maddelerin kaynama noktası ve viskozite gibi fiziksel özelliklerini belirlemede kilit rol oynar.
I. Hidrojen atomunun elektronegatifliği yüksek F, O ve N atomlarına kovalent bağlı olduğu moleküller arasında (veya bu moleküller ile diğer polar moleküller arasında) görülür.
II. Zayıf etkileşimler sınıfı içinde en güçlü etkileşim olarak adlandırılır.
III. Maddenin kaynama noktası, erime noktası ve çözünürlük gibi fiziksel özelliklerini doğrudan etkiler.
Hidrojen bağıyla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız II
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız III
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hidrojen bağı F, O, N atomlarına bağlı H atomu içeren moleküller arasında ya da bu moleküller ile su gibi polar moleküller arasında görülür (I doğru). Zayıf etkileşimlerin en güçlüsüdür (II doğru). Kaynama noktası ve çözünürlüğü büyük ölçüde etkiler (III doğru).
I. F, O, N elementlerine bağlı H atomu şartı hidrojen bağının temel koşuludur.
II. Fiziksel (zayıf) bağlar içinde en yüksek enerjilidir.
III. Su gibi maddelerin anormal yüksek kaynama noktalarına ve özellikerine etki eder.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik bilgi]III numaralı öncülü atlamıştır.
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece III numaralı öncülü işaretlemiştir.
D Seçeneği:[Eksik bilgi]I numaralı öncülü elemiştir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm ifadelerin doğru olduğunu saptamıştır.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece II numaralı öncülü doğrulamıştır.
Soru 10Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Moleküller arası etkileşimlerde birden fazla zayıf etkileşim bir arada bulunabilir ancak aralarından en güçlü olanı 'etkin çekim gücü' olarak kabul edilir.
I. NH_3
II. H_2O
III. HBr
Yukarıdaki bileşiklerden hangilerinin kendi molekülleri arasında etkin olan çekim gücü hidrojen bağıdır?
B
Yalnız II
E
II ve III
D
I ve II
A
Yalnız I
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
NH_3 (N-H bağı içerir) ve H_2O (O-H bağı içerir) moleküllerinde hidrojen bağı etkindir. HBr ise dipol-dipol ve London etkileşimine sahiptir, hidrojen bağı içermez.
I. NH_3 moleküllerinde N-H bağı bulunduğu için hidrojen bağı etkindir.
II. H_2O moleküllerinde O-H bağı bulunduğu için hidrojen bağı etkindir.
III. HBr moleküllerinde H atomu Br'ye bağlıdır ancak F, O, N şartını sağlamadığı için etkin kuvvet dipol-dipoldür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik öncül]Sadece H_2O'yu bulmuştur.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]NH_3 ve H_2O'da hidrojen bağının etkin olduğunu bilmektedir.
E Seçeneği:[HBr karmaşası]HBr'yi hidrojen bağı içeren molekül sanmıştır.
A Seçeneği:[Eksik öncül]Sadece NH_3'ü bulmuştur.
C Seçeneği:[HBr yanılgısı]HBr'deki H harfine aldanıp hidrojen bağı sanmıştır.
Soru 11Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Su molekülleri (H2O) kendi aralarında ve yapısında F, O, N atomları taşıyan polar moleküllerle güçlü hidrojen bağları oluşturarak suda iyi çözünme sağlarlar.
(1H, 6C, 8O, 15P, 16S, 17Cl)
Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin diğerlerine göre suda daha iyi çözünmesi beklenir?
B
CS2
D
CH3Cl
E
C6H6
A
CH3OH
C
PH3
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
CH3OH (metil alkol) yapısındaki O-H grubu sayesinde su molekülleriyle etkin hidrojen bağları kurar. Diğer maddeler apolar ya da zayıf polar yapılı olup suyla hidrojen bağı oluşturamaz.
A şıkkı CH3OH yapısında OH grubu içerir, suyla hidrojen bağı kurar ve suda çok iyi çözünür.
B, C, D, E seçeneklerindeki maddeler su ile hidrojen bağı kuramaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]$CH_3OH$'ın su ile hidrojen bağı kurarak iyi çözüneceğini bulmuştur.
E Seçeneği:[Benzen türevi]$C_6H_6$'nın suda çözüneceğini sanmıştır.
D Seçeneği:[Klorlu bileşik]$CH_3Cl$'nin suda çok iyi çözüneceğini düşünmüştür.
B Seçeneği:[Apolar çözünmezlik]$CS_2$'nin suda çözüneceğini sanmıştır.
C Seçeneği:[Polar yapı tuzağı]$PH_3$'ün suyla etkileşime gireceğini zannetmiştir.
Soru 12Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
Maddelerin kaynama noktaları, moleküller arası etkileşimlerin türüne ve gücüne bağlıdır. Genellikle Hidrojen bağı > Dipol-dipol > London kuvvetleri şeklinde etki gücü sıralanır.
(_1H, _8O, _9F, _16S)
I. H_2S
II. F_2
III. H_2O
Yukarıda verilen maddelerin aynı koşullarda kaynama noktalarına göre sıralanması aşağıdakilerden hangisinde doğru gösterilmiştir?
C
II > III > I
A
I > II > III
B
II > I > III
D
III > I > II
E
III > II > I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
H_2O moleküllerinde yoğun hidrojen bağları vardır, kaynama noktası en yüksektir. H_2S polar moleküldür ve dipol-dipol ile London içerir. F_2 ise apolar moleküldür ve sadece London kuvvetleri içerir. Kaynama noktası sıralaması H_2O > H_2S > F_2 şeklindedir (III > I > II).
H_2O: Hidrojen bağı içerir (Kaynama noktası en yüksek).
H_2S: Dipol-dipol ve London içerir (Orta).
F_2: Apolardır, sadece London içerir (En düşük).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Hatalı kıyas]F_2'yi en yüksek sanmıştır.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Hidrojen bağının en güçlü olduğunu bilerek III > I > II sıralamasını yapmıştır.
E Seçeneği:[F_2 yeri hatası]F_2'nin kaynama noktasını H_2S'ten büyük sanmıştır.
A Seçeneği:[Ters sıralama]Sıralamayı ters almıştır.
C Seçeneği:[Sıralama hatası]F_2 ve H_2O yerini karıştırmıştır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Kimya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.