TYT Kimya: Kimyasal Türler Arası Etkileşimler & Kovalent Bileşiklerin Adlandırılması (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Ametal atomları arasında oluşan kovalent bağlı bileşiklerin sistematik adlandırılmasında birinci elementin latince sayısı (bir hariç) ve adı, ikinci elementin latince sayısı ve anyon adı belirtilir.

Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin sistematik adı yanlıştır?

C

\text{CO}_2

: Karbon (IV) oksit

B

\text{PCl}_3

: Fosfor trichlorür

E

\text{N}_2\text{O}_4

: Diazot tetroksit

D

\text{SO}_3

: Kükürt trioksit

A

\text{OF}_2

: Oksijen diflorür

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Kovalent bileşikler adlandırılırken Romen rakamı kullanılmaz, Latince ön ekler kullanılır.

A şıkkında $\text{OF}_2$ bileşiği oksijen diflorür olarak doğru adlandırılmıştır.
B şıkkında $\text{PCl}_3$ fosfor triklorürdür.
C şıkkında $\text{CO}_2$ kovalent bağlı bir bileşiktir ve sistematik adı 'Karbon dioksit' olmalıdır. 'Karbon (IV) oksit' adlandırması iyonik bağlı kök veya değişken değerlikli metaller için geçerlidir.
D ve E şıklarındaki adlandırmalar doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Romen rakamı tuzağı] Kovalent bileşiklerde Romen rakamı kullanılmaz kuralını gözden kaçırmak

D Seçeneği: [Doğru adlandırma] Doğru öncül

E Seçeneği: [Doğru adlandırma] Doğru öncül

B Seçeneği: [Doğru adlandırma] Doğru öncül

A Seçeneği: [Doğru adlandırma] Doğru öncül

Soru 2 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Kimyasal formüller, bileşiğin yapısındaki elementlerin cinsi ve atom sayıları hakkında net bilgi verir.

Aşağıda sistematik adı verilen bileşiklerden hangisinin bir molekülündeki toplam atom sayısı diğerlerine göre daha azdır?

C

Fosfor pentaklorür

B

Hidrojen bromür

E

Azot dioksit

D

Diklor monoksit

A

Karbon dioksit

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Formüllerdeki alt indislerin toplamı moleküldeki atom sayısını verir.

A) Karbon dioksit: $\text{CO}_2 \rightarrow 1+2 = 3$ atom
B) Hidrojen bromür: $\text{HBr} \rightarrow 1+1 = 2$ atom
C) Fosfor pentaklorür: $\text{PCl}_5 \rightarrow 1+5 = 6$ atom
D) Diklor monoksit: $\text{Cl}_2\text{O} \rightarrow 2+1 = 3$ atom
E) Azot dioksit: $\text{NO}_2 \rightarrow 1+2 = 3$ atom

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [6 atomlu] Penta önekini yanlış saymak

A Seçeneği: [3 atomlu] Di bileşenini kaçırmak

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

E Seçeneği: [3 atomlu] Di önekini yanlış yorumlamak

D Seçeneği: [3 atomlu] Mono önekini gözden kaçırmak

Soru 3 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Bazı bileşiklerin adları yukarıda listelenmiştir.

• Silisyum tetraflorür

• Diklor pentaoksit

• Karbon disülfür

• Kükürt hekzaflorür

Aşağıda formülleri verilen bileşiklerden hangisinin sistematik adına yukarıda yer verilmemiştir?

C

\text{CS}_2

B

\text{SiF}_4

D

\text{SF}_6

E

\text{Cl}_2\text{O}_5

A

\text{N}_2\text{O}_5

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Verilen formüller ile metindeki isimler eşleştirildiğinde

\text{N}_2\text{O}_5

açıkta kalır.

$\text{SiF}_4$ : Silisyum tetraflorür (Listede var)
$\text{Cl}_2\text{O}_5$ : Diklor pentaoksit (Listede var)
$\text{CS}_2$ : Karbon disülfür (Listede var)
$\text{SF}_6$ : Kükürt hekzaflorür (Listede var)
$\text{N}_2\text{O}_5$ : Diazot pentaoksittir, ancak listede diazot pentaoksit yerine diklor pentaoksit geçmektedir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru eşleştirme

D Seçeneği: [Listede var] Eşleşen seçenek

E Seçeneği: [Listede var] Eşleşen seçenek

B Seçeneği: [Listede var] Eşleşen seçenek

C Seçeneği: [Listede var] Eşleşen seçenek

Soru 4 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

İyonik bileşiklerde metal sabit değerlikli ise sadece adı okunur, değişken değerlikli ise parantez içinde Romen rakamı ile yükü belirtilir.

I. $\text{PCl}_3$ : Fosfor (III) klorür

II. $\text{FeS}$ : Demir (II) sülfür

III. $\text{Cl}_2\text{O}_7$ : Diklor heptaoksit

Yukarıdaki tabloda numaralanmış bileşiklerden hangisinin sistematik adı karşısında yanlıştır?

C

Yalnız III

D

I ve III

E

II ve III

B

Yalnız II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

I numaralı bileşik kovalent bağlıdır ve adlandırılırken Romen rakamı kullanılmaz.

I. $\text{PCl}_3$ kovalent bağlıdır, adı 'Fosfor triklorür' olmalıdır. Romen rakamı kullanımı yanlıştır.
II. $\text{FeS}$ iyonik bağlıdır, kükürt -2 yüklüdür, demir 2 dir. Demir (II) sülfür doğrudur.
III. $\text{Cl}_2\text{O}_7$ kovalent bağlıdır, diklor heptaoksit doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Kovalent bileşikte Romen rakamı hatasını fark etmek

E Seçeneği: [II ve III doğru] Tüm tabloda hata aramak

D Seçeneği: [III doğru] Kovalent kuralını atlamak

B Seçeneği: [FeS doğru] Demir değerliğini yanlış sanmak

C Seçeneği: [Cl2O7 doğru] Önekleri karıştırmak

Soru 5 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

X ve Y element atomları arasında oluşabilecek bir bileşiğin sistematik adı, .....I..... tri .....II..... şeklindedir.

Buna göre, X ve Y atomları aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A

_6\text{C}

ve

_9\text{F}

E

_{16}\text{S}

ve

_1\text{H}

D

_8\text{O}

ve

_{17}\text{Cl}

B

_7\text{N}

ve

_8\text{O}

C

_{15}\text{P}

ve

_{17}\text{Cl}

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

ÖSYM standartlarına göre sorunun doğru yanıtıdır.

A) $\text{CF}_4$ : Karbon tetraflorür
B) $\text{NO}_2$ veya $\text{N}_2\text{O}_3$ : Diazot trioksit (I: azot, II: oksijen ama sıralama farklı)
C) $_{15}\text{P}$ ( $2, 8, 5$ ) ve $_{17}\text{Cl}$ ( $2, 8, 7$ ). Oluşan bileşik $\text{PCl}_3$ 'tür. Adı: Fosfor triklorür.
D) $\text{Cl}_2\text{O}$ veya oksijen klorürleri.
E) $\text{H}_2\text{S}$ : Dihidrojen sülfür.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru element seçimi

A Seçeneği: [Tetra öneki]

B Seçeneği: [Sıralama tuzağı] N2O3 formülünü karıştırmak

D Seçeneği: [Oksijen klorür] Yanlış formül

E Seçeneği: [Hidrojen bileşiği] Di öneki

Soru 6 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

X: Elektron alışverişiyle oluşmuş, sistematik adında romen rakamı bulunmayan bir bileşiktir. Y: Moleküler yapıda olan bu bileşiğin adında kullanılan latince sayıların toplamı 5'tir.

Buna göre, X ve Y bileşikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru örneklendirilmiştir?

C

\text{Fe}(\text{NO}_3)_2

ve

\text{Cl}_2\text{O}

A

\text{PbSO}_4

ve

\text{NO}_2

D

\text{Sn}(\text{OH})_2

ve

\text{PCl}_3

E

\text{Na}_3\text{PO}_4

ve

\text{CCl}_4

B

\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3

ve

\text{N}_2\text{O}_3

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

X bileşiği iyonik olup metalin sabit değerlikli olmasından ötürü romen rakamı içermemelidir. Y bileşiğinde latince sayıların toplamı 5 olmalıdır.

X için: $\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3$ iyoniktir, Al sabit değerlikli (3 ) olduğu için adı 'Alüminyum sülfat'tır (Romen rakamı yoktur).
Y için: $\text{N}_2\text{O}_3$ diazot trioksittir. Latince sayılar: di (2) ve tri (3) $\rightarrow 2 3 = 5$ .
Diğer seçeneklerdeki X bileşiklerinde geçiş metni veya değişken değerlikli metaller (Pb, Fe, Sn) Romen rakamı gerektirir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Fe romen rakamı ister] Demir değişken değerliklidir

A Seçeneği: [Pb değişken değerlikli] Pb romen rakamı gerektirir

E Seçeneği: [CCl4 ön ek toplamı] Tetra (4) + mono (1) = 5 ama X sabittir

D Seçeneği: [Sn romen rakamı ister] Kalay değişken değerliklidir

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

Soru 7 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Hidrojen klorür bileşiği ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir (

_1\text{H}, _{17}\text{Cl}

).

I. $\text{HCl}$ formülü ile ifade edilir.

II. Yapısındaki tüm atomlar oktet kuralına uymuştur.

III. Apolar moleküllere sahiptir.

ifadelerinden hangileri yanlıştır?

C

I ve III

B

Yalnız III

E

I, II ve III

D

II ve III

A

Yalnız II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Hidrojen dublete uyar, oktete değil; ayrıca polar bir moleküldür.

I. $\text{HCl}$ formülü doğrudur.
II. Hidrojen (H) dublet kuralına uyar, oktete uymaz. Bu nedenle II yanlıştır.
III. Farklı ametal atomları arasında oluştuğu ve molekül simetrik olmadığı için polar moleküldür. Bu nedenle III yanlıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yalnız II] III ü gözden kaçırmak

D Seçeneği: [Doğru seçenek] II ve III ün hatalı olduğunu görmek

E Seçeneği: [Tümü] HCl formülünü yanlış sanmak

B Seçeneği: [Yalnız III] II yi doğru sanmak

C Seçeneği: [I ve III] I ü yanlış sanmak

Soru 8 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Metallerin atomlarını bir arada tutan güçlü etkileşimler metalik bağ olarak adlandırılır.

I. Güçlü etkileşim olarak nitelendirilir.

II. Metal ve alaşımların atomlarını bir arada tutan etkileşim türüdür.

III. Metal atomlarının serbest hareket eden değerlik elektronları nedeniyle oluşur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

B

Yalnız II

E

I, II ve III

D

II ve III

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 9 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Metallere ait serbest hareket eden değerlik elektronları, elektron denizi oluşturarak metallere karakteristik fiziksel özellikler kazandırır.

I. Parlaklık

II. Tel ve levha hâline getirilebilme

III. Elektriği iletme

özelliklerinden hangileri serbest hareket eden değerlik elektronlarının metallere kazandırdığı özelliklerdendir?

C

I ve III

E

I, II ve III

D

II ve III

B

Yalnız III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 10 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Aşağıdaki tabloda aynı periyotta bulunan bazı metallerin erime noktaları ve sertlikleri verilmiştir: Na (Erime: 98 °C, Sertlik: 0,5) Mg (Erime: 650 °C, Sertlik: 2,5) Al (Erime: 660 °C, Sertlik: 2,75)

I. $\text{Al}$ metalinin atomları arasında bulunan bağın kuvveti, $\text{Na}$ metalininkinden büyüktür.

II. Metalik bağ kuvveti arttıkça metallerin sertliği artar.

III. Metallerin erime noktalarının yüksek olmasının nedeni metalik bağın güçlü etkileşim olmasıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur? ( $_{11}\text{Na}, _{12}\text{Mg}, _{13}\text{Al}$ )

C

I ve II

A

Yalnız I

D

II ve III

E

I, II ve III

B

Yalnız III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 11 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Aşağıda X, Y ve Z atomlarına ait temel hâl katman elektron dağılımları verilmiştir: X: 2) 8) 8) 1) Y: 2) 8) 2) Z: 2) 8) 8) 2)

Buna göre, aynı ortamda bulunan bu maddelerin erime noktaları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır?

C

\text{Y} > \text{X} > \text{Z}

B

\text{X} > \text{Z} > \text{Y}

E

\text{Z} > \text{Y} > \text{X}

D

\text{Y} > \text{Z} > \text{X}

A

\text{X} > \text{Y} > \text{Z}

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 12 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler

Bazı maddeler ve bu maddelerdeki temel etkileşim türleri incelenmektedir (

_1\text{H}, _6\text{C}, _{12}\text{Mg}, _{15}\text{P}, _{17}\text{Cl}

).

Aşağıdaki madde ve maddedeki etkileşim türü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

C

\text{H}_2

: Polar kovalent bağ

A

Zn metali : Kovalent bağ

D

\text{CH}_4

: Apolar kovalent bağ

E

\text{P}_4

: Metalik bağ

B

\text{MgCl}_2

: İyonik bağ

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Madde ve içerdiği bağ türleri kimyasal yapılarına göre eşleştirilmelidir.

A) Zn metali bir geçiş elementidir ve yapısında metalik bağ bulunur.
B) $\text{MgCl}_2$ metal (Mg) ile ametal (Cl) arasında oluştuğu için iyonik bağlıdır. Doğrudur.
C) $\text{H}_2$ aynı tür ametal atomlarından oluştuğu için apolar kovalent bağ içerir.
D) $\text{CH}_4$ molekülü apolordur ancak yapısındaki C-H bağları polar kovalent bağdır.
E) $\text{P}_4$ ametal atomlarından oluşan moleküler yapılı kovalent bağlı bir element molekülüdür.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Zn kovalent] Metali karıştırmak

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Metal-ametal bileşiğinin iyonik olduğunu bilmek

D Seçeneği: [CH4 apolar bağ] Molekül apolarlığı ile bağ polaritesini karıştırmak

E Seçeneği: [P4 metalik bağ] P elementini metal sanmak

C Seçeneği: [H2 polar] Bağ ile molekül polarlığını karıştırmak

TYT Kimya: Kimyasal Türler Arası Etkileşimler & Kovalent Bileşiklerin Adlandırılması (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin sistematik adı yanlıştır?

Aşağıda sistematik adı verilen bileşiklerden hangisinin bir molekülündeki toplam atom sayısı diğerlerine göre daha azdır?

Aşağıda formülleri verilen bileşiklerden hangisinin sistematik adına yukarıda yer verilmemiştir?

Yukarıdaki tabloda numaralanmış bileşiklerden hangisinin sistematik adı karşısında yanlıştır?

Buna göre, X ve Y atomları aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Buna göre, X ve Y bileşikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru örneklendirilmiştir?

ifadelerinden hangileri yanlıştır?

ifadelerinden hangileri doğrudur?

özelliklerinden hangileri serbest hareket eden değerlik elektronlarının metallere kazandırdığı özelliklerdendir?

ifadelerinden hangileri doğrudur? ( $_{11}\text{Na}, _{12}\text{Mg}, _{13}\text{Al}$ )

Buna göre, aynı ortamda bulunan bu maddelerin erime noktaları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır?

Aşağıdaki madde ve maddedeki etkileşim türü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin sistematik adı yanlıştır?

Aşağıda sistematik adı verilen bileşiklerden hangisinin bir molekülündeki toplam atom sayısı diğerlerine göre daha azdır?

Aşağıda formülleri verilen bileşiklerden hangisinin sistematik adına yukarıda yer verilmemiştir?

Yukarıdaki tabloda numaralanmış bileşiklerden hangisinin sistematik adı karşısında yanlıştır?

Buna göre, X ve Y atomları aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Buna göre, X ve Y bileşikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru örneklendirilmiştir?

ifadelerinden hangileri yanlıştır?

ifadelerinden hangileri doğrudur?

özelliklerinden hangileri serbest hareket eden değerlik elektronlarının metallere kazandırdığı özelliklerdendir?

ifadelerinden hangileri doğrudur? (11Na,12Mg,13Al_{11}\text{Na}, _{12}\text{Mg}, _{13}\text{Al}11​Na,12​Mg,13​Al)

Buna göre, aynı ortamda bulunan bu maddelerin erime noktaları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır?

Aşağıdaki madde ve maddedeki etkileşim türü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

ifadelerinden hangileri doğrudur? ( $_{11}\text{Na}, _{12}\text{Mg}, _{13}\text{Al}$ )