TYT Kimya: Kimyasal Hesaplamalar & Tepkime Verimi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Kimyasal Hesaplamalar

Endüstriyel bir tesiste azot gazı ile hidrojen gazından amonyak sentezlenmesi sırasında

N_2(g) + 3H_2(g) \longrightarrow 2NH_3(g)

tepkimesi gerçekleşmektedir. Bu tesiste gerçekleştirilen bir denemede,

56 ext{ ton}

N_2

gazı kullanılmasına rağmen yalnızca

34 ext{ ton}

NH_3

elde edilmiştir.

Buna göre, gerçekleştirilen bu endüstriyel sentez tepkimesinin yüzde verimi aşağıdakilerden hangisidir? ( $H = 1 ext{ g/mol}$ , $N = 14 ext{ g/mol}$ )

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Gerçek verimin teorik verime oranlanması ile yüzde verim hesaplanır.

Öncelikle $N_2$ gazının mol sayısı bulunur: $n_{N_2} = rac{56 ext{ ton}}{28 ext{ g/mol}} = 2 ext{ mol (veya milyon mol)}$
Tepkime denklemine göre $1 ext{ mol } N_2$ harcandığında $2 ext{ mol } NH_3$ oluşur. Buna göre teorik olarak oluşması gereken $NH_3$ mol sayısı $2 imes 2 = 4 ext{ mol}$ 'dür.
$NH_3$ molekül ağırlığı $14 + (3 imes 1) = 17 ext{ g/mol}$ 'dür. Teorik kütle = $4 ext{ mol} imes 17 ext{ g/mol} = 68 ext{ ton}$ 'dur.
Yüzde verim = $\left( rac{ ext{Gerçek Verim}}{ ext{Teorik Verim}} ight) imes 100 = \left( rac{34}{68} ight) imes 100 = \%50$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Orantı hatası] Katsayıları ters oranlama veya yanlış mol hesabı yapılması durumunda seçilir.

B Seçeneği: [İşlem hatası] Molekül kütlesi hesaplanırken yapılan toplama hatalarından kaynaklanır.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru teorik verim ve yüzde verim formülü uygulanmıştır.

D Seçeneği: [Eksik oran] 34/68 oranını ters kuran adayların düştüğü tuzaktır.

E Seçeneği: [Tam verim yanılgısı] Tepkimenin verimini hesaplamadan doğrudan tahminde bulunanlar seçer.

Soru 2 Kimyasal Hesaplamalar

Laboratuvarda çinko karbonat (

ZnCO_3

) katısı ısıtılarak

ZnO(k) + CO_2(g)

denklemine göre ayrıştırılmaktadır.

Buna göre, $200 ext{ gram}$ kütleli %50 safluktaki $ZnCO_3$ katısının tamamıyla ısıtılarak ayrıştırılmasından kaç gram $ZnO$ elde edilir? ( $C = 12 ext{ g/mol}$ , $O = 16 ext{ g/mol}$ , $Zn = 65 ext{ g/mol}$ )

64,8

100

129,6

200

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Öncelikle saf madde miktarı bulunur, ardından tepkime stokiyometrisi ile ürün kütlesine geçilir.

Saf $ZnCO_3$ kütlesi: $200 ext{ g} imes 0,50 = 100 ext{ g}$ .
$ZnCO_3$ molar kütlesi: $65 + 12 + (3 imes 16) = 125 ext{ g/mol}$ .
$ZnCO_3$ mol sayısı: $n = rac{100 ext{ g}}{125 ext{ g/mol}} = 0,8 ext{ mol}$ .
Tepkime denklemine göre $1 ext{ mol } ZnCO_3$ katısından $1 ext{ mol } ZnO$ oluşur. Dolayısıyla $0,8 ext{ mol } ZnO$ oluşur.
$ZnO$ molar kütlesi: $65 + 16 = 81 ext{ g/mol}$ .
Oluşan $ZnO$ kütlesi = $0,8 ext{ mol} imes 81 ext{ g/mol} = 64,8 ext{ g}$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru yanıt] İşlemleri eksiksiz ve doğru yapanlar.

B Seçeneği: [Saf madde mol sayısı üzerinden doğrudan molar kütleye gitme]

C Seçeneği: [Saflık ile saf kütleyi karıştırma] Saf madde kütlesini doğrudan sonuç zannedenler.

D Seçeneği: [Saflık almadan direkt toplam kütle üzerinden mol hesaplayıp ilerleme] 200 gram üzerinden işlem yapanların bulacağı değerin katı.

E Seçeneği: [Aynen alma] Başlangıç değerini doğrudan işaretleyenler.

Soru 3 Kimyasal Hesaplamalar

Artansız gerçekleşen

Br_2(g) + 2HI(g) \longrightarrow 2HBr(g) + I_2(k)

tepkimesi sonucunda oluşan gaz karışımı normal koşullarda

6,72 \text{ litre}

hacim kaplamaktadır.

Buna göre, tepkimede harcanan $Br_2$ gazı kaç gramdır? ( $Br = 80 \text{ g/mol}$ , Normal koşullarda 1 mol gaz $22,4 \text{ L}$ )

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Oluşan gaz ürünlerin mol sayısı belirlenerek tepkime katsayıları aracılığıyla başlangıç maddesine geçilir.

Tepkimede gaz halde oluşan ürün yalnızca $HBr(g)$ 'dir ( $I_2$ katı haldedir).
Oluşan $HBr$ gazının mol sayısı: $n_{HBr} = \frac{6,72 \text{ L}}{22,4 \text{ L/mol}} = 0,3 \text{ mol}$ 'dür.
Tepkime denklemine göre $2 \text{ mol } HBr$ oluştuğunda $1 \text{ mol } Br_2$ harcanmaktadır.
Buna göre harcanan $Br_2$ mol sayısı: $n_{Br_2} = \frac{0,3}{2} = 0,15 \text{ mol}$ 'dür.
$Br_2$ molekül ağırlığı = $2 \times 80 = 160 \text{ g/mol}$ .
Harcanan $Br_2$ kütlesi = $0,15 \text{ mol} \times 160 \text{ g/mol} = 24 \text{ gram}$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İşlem hatası] Orantıyı yanlış kuranlar.

B Seçeneği: [Atom kütlesi hatası] Bromun molekül ağırlığını tek atom alanlar.

C Seçeneği: [İşlem hatası] Basit aritmetik hata yapanlar.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Gaz fazı doğru belirlenmiş ve mol geçişi hatasız yapılmıştır.

E Seçeneği: [Katsayı hatası] Mol sayısını ikiye bölmeyi unutanlar.

Soru 4 Kimyasal Hesaplamalar

Mg

Al

metallerinden oluşan bir karışımın yeterince oksijen gazı ile artansız yakılması sonucunda

2 \text{ mol } MgO

1 \text{ mol } Al_2O_3

katıları oluşmaktadır.

I. Harcanan toplam $O_2$ mol sayısı $2,5 \text{ moldür}$ .

II. Başlangıçtaki metal karışımı toplam $102 \text{ gramdır}$ .

III. Karışımda harcanan $Mg$ ve $Al$ atomlarının mol sayıları eşittir.

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $Mg = 24 \text{ g/mol}$ , $Al = 27 \text{ g/mol}$ )

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Tepkime denklemleri yazılarak harcanan oksijen, metal kütleleri ve atom sayıları tek tek hesaplanır.

1. Tepkime ( $Mg$ yanması): $Mg(k) + \frac{1}{2}O_2(g) \longrightarrow MgO(k)$ . $2 \text{ mol } MgO$ oluştuğuna göre $2 \text{ mol } Mg$ harcanmıştır ve $1 \text{ mol } O_2$ harcanmıştır.
2. Tepkime ( $Al$ yanması): $2Al(k) + \frac{3}{2}O_2(g) \longrightarrow Al_2O_3(k)$ . $1 \text{ mol } Al_2O_3$ oluştuğuna göre $2 \text{ mol } Al$ harcanmıştır ve $1,5 \text{ mol } O_2$ harcanmıştır.
I. Öncül: Harcanan toplam $O_2$ = $1 + 1,5 = 2,5 \text{ mol}$ 'dür. (Doğru)
II. Öncül: Harcanan $Mg$ kütlesi = $2 \text{ mol} \times 24 \text{ g/mol} = 48 \text{ gram}$ . Harcanan $Al$ kütlesi = $2 \text{ mol} \times 27 \text{ g/mol} = 54 \text{ gram}$ . Toplam karışım = $48 + 54 = 102 \text{ gram}$ 'dır. (Doğru)
III. Öncül: Harcanan $Mg$ atomu sayısı $2 \text{ mol}$ , harcanan $Al$ atomu sayısı $2 \text{ mol}$ 'dür. Sayılar eşittir. (Doğru)

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Eksik değerlendirme] Yalnızca birinci öncülü doğrulayıp diğerlerini incelemeyenler.

B Seçeneği: [Eksik öncül] III. öncülü gözden kaçıranlar.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] I, II ve III öncülleri doğrudur.

D Seçeneği: [Eksik öncül] I. öncülü gözden kaçıranlar.

E Seçeneği: [Tümünü kabul etme] Öncüllerin tümü doğrudur. (Düzeltme sonrasında I, II ve III doğru olduğundan cevap E olmalıdır)

TYT Kimya: Kimyasal Hesaplamalar & Tepkime Verimi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, gerçekleştirilen bu endüstriyel sentez tepkimesinin yüzde verimi aşağıdakilerden hangisidir? ( $H = 1 ext{ g/mol}$ , $N = 14 ext{ g/mol}$ )

Buna göre, $200 ext{ gram}$ kütleli %50 safluktaki $ZnCO_3$ katısının tamamıyla ısıtılarak ayrıştırılmasından kaç gram $ZnO$ elde edilir? ( $C = 12 ext{ g/mol}$ , $O = 16 ext{ g/mol}$ , $Zn = 65 ext{ g/mol}$ )

Buna göre, tepkimede harcanan $Br_2$ gazı kaç gramdır? ( $Br = 80 \text{ g/mol}$ , Normal koşullarda 1 mol gaz $22,4 \text{ L}$ )

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $Mg = 24 \text{ g/mol}$ , $Al = 27 \text{ g/mol}$ )

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, gerçekleştirilen bu endüstriyel sentez tepkimesinin yüzde verimi aşağıdakilerden hangisidir? (H=1extg/molH = 1 ext{ g/mol}H=1extg/mol, N=14extg/molN = 14 ext{ g/mol}N=14extg/mol)

Buna göre, tepkimede harcanan Br2Br_2Br2​ gazı kaç gramdır? (Br=80 g/molBr = 80 \text{ g/mol}Br=80 g/mol, Normal koşullarda 1 mol gaz 22,4 L22,4 \text{ L}22,4 L)

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? (Mg=24 g/molMg = 24 \text{ g/mol}Mg=24 g/mol, Al=27 g/molAl = 27 \text{ g/mol}Al=27 g/mol)

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, gerçekleştirilen bu endüstriyel sentez tepkimesinin yüzde verimi aşağıdakilerden hangisidir? ( $H = 1 ext{ g/mol}$ , $N = 14 ext{ g/mol}$ )

Buna göre, tepkimede harcanan $Br_2$ gazı kaç gramdır? ( $Br = 80 \text{ g/mol}$ , Normal koşullarda 1 mol gaz $22,4 \text{ L}$ )

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $Mg = 24 \text{ g/mol}$ , $Al = 27 \text{ g/mol}$ )