TYT Kimya: Kimyasal Hesaplamalar & Organik Bileşiklerin Yanması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Kimyasal Hesaplamalar

Normal koşullarda gaz halinde bulunan

C_3H_8

C_4H_{10}

hidrokarbon gazlarından oluşan

0,4

molük bir karışım yeterli miktarda

O_2

gazı ile tam verimle yakılıyor.

Tepkime sonucunda $1,3$ mol $CO_2$ gazı oluştuğuna göre, başlangıçtaki karışımda kaç mol $C_3H_8$ gazı bulunmaktadır?

0,3

0,25

0,15

0,2

0,1

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

C_3H_8

gazının molüne

x

C_4H_{10}

gazının molüne

y

diyerek toplam mol ve

CO_2

molü üzerinden denklem sistemi kurularak çözülür.

Karışımın toplam molü: $x + y = 0,4$
$C_3H_8$ yanınca $3$ mol $CO_2$ , $C_4H_{10}$ yanınca $4$ mol $CO_2$ oluşturur: $3x + 4y = 1,3$
Birinci denklemi $-3$ ile çarpıp taraf tarafa toplarsak: $-3x - 3y = -1,2$ ve $3x + 4y = 1,3$
Buradan $y = 0,1$ mol ( $C_4H_{10}$ ) bulunur.
$x + 0,1 = 0,4 \implies x = 0,3$ mol ( $C_3H_8$ ) elde edilir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İşlem hatası] Denklem çözümünde katsayıları yanlış oranlayan adaylar bu sonuca ulaşır.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru denklem kurma ve katsayı analizi.

D Seçeneği: [Ortalama değer] Aritmetik ortalama alan adayların seçimidir.

B Seçeneği: [Yarı yarıya alma yanılgısı] Molü direkt ikiye bölen adayların düştüğü tuzaktır.

C Seçeneği: [Ters bilinmeyen seçimi] $C_4H_{10}$ molünü bulan adayların yanılarak işaretlediği şıktır.

Soru 2 Kimyasal Tepkimeler Türleri

Cu ve Zn katılarından oluşan 50 gramlık bir karışım, yeterli miktarda HCl sulu çözeltisine atıldığında sadece Zn katısı tepkime vererek Zn(k) + 2HCl(suda) \longrightarrow ZnCl_2(suda) + H_2(g) denklemine göre çözünmekte, Cu katısı ise soy metal olduğundan HCl ile tepkime vermemektedir.

Tepkime sonunda 0,4 mol H_2 gazı oluştuğuna göre, başlangıçtaki karışımın kütlece yüzde kaçı Zn'dir? (Zn = 65 g/mol)

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Oluşan H_2 gazının molünden hareketle tepkimeye giren Zn katısının molü ve kütlesi hesaplanır, ardından toplam kütleye bölünerek yüzdeye geçilir.

Tepkimeye göre 1 mol Zn harcandığında 1 mol H_2 gazı oluşur.
Oluşan H_2 gazı 0,4 mol olduğuna göre, harcanan Zn de 0,4 moldür.
Zn kütlesi = n $\times$ MA = 0,4 $\times$ 65 = 26 gram.
Karışımın kütlece Zn yüzdesi: (26 / 50) $\times$ 100 = \%52.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Yanlış oran] İşlem hatası yapanlar.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mol ve kütle yüzdesi hesabı.

D Seçeneği: [Cu kütlesi üzerinden işlem] Yanlış çıkarma yapanlar.

E Seçeneği: [Toplam kütle karışıklığı] Değerleri yanlış oranlayanlar.

A Seçeneği: [Zn kütlesini bulup yüzdeye çevirmeyenler] Doğrudan saf kütleyi bulan adayların yanılgısı.

Soru 3 Kimyasal Hesaplamalar

K(k)

Mg(k)

elementlerinden oluşan karışımın molce \% 40 oranında

K(k)

içerdiği bilinmektedir. Bu karışım

HNO_3

sulu çözeltisine atıldığında artansız gerçekleşen tepkimeler sonucunda

0,8

mol

H_2(g)

oluştuğu tespit ediliyor.

$K(k) + HNO_3(suda) \longrightarrow KNO_3(suda) + \frac{1}{2}H_2(g)$

$Mg(k) + 2HNO_3(suda) \longrightarrow Mg(NO_3)_2(suda) + H_2(g)$

Buna göre, başlangıç karışımındaki $Mg(k)$ kaç gramdır? ( $K = 39 \ g/mol, Mg = 24 \ g/mol$ )

7,2

12

9,6

19,2

14,4

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Molce yüzde oranına bağlı olarak

K

Mg

molleri

4n

6n

cinsinden yazılır,

H_2

denklemleri üzerinden toplam mol denklemine ulaşılır.

Molce \% 40 $K$ varsa, \% 60 $Mg$ vardır. Molleri sırasıyla $4n$ ve $6n$ alalım.
$4n$ mol $K$ tepkimeye girdiğinde $2n$ mol $H_2$ oluşur.
$6n$ mol $Mg$ tepkimeye girdiğinde $6n$ mol $H_2$ oluşur.
Toplam $H_2$ molü: $2n + 6n = 8n = 0,8$ mol $\implies n = 0,1$ mol.
Başlangıçtaki $Mg$ molü: $6n = 0,6$ mol.
$Mg$ kütlesi $= 0,6 \times 24 = 14,4$ gram.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yanlış oran] Yüzdeyi yanlış uygulayan adaylar.

C Seçeneği: [Potasyum kütlesi veya ara işlem] Yanlış elementin kütlesini hesaplayanlar.

B Seçeneği: [İşlem veya katsayı hatası] Katsayıları yanlış işleme alanlar.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mol ve kütle hesabı.

E Seçeneği: [Toplam kütle] Toplam karışım kütlesini bulanlar.

Soru 4 Gazlar

Normal koşullardaki hacimleri eşit olan

X_2

Y_2

gazları boş bir kapta karıştırılarak oluşan gaz karışımının

Z_2

gazı ile aşağıdaki denklemlere göre ayrı ayrı artansız tepkimeye girmesi sağlanıyor.

$2X_2(g) + Z_2(g) \longrightarrow 2X_2Z(g)$

$Y_2(g) + 2Z_2(g) \longrightarrow 2YZ_2(g)$

Tepkimeler sonucunda oluşan $X_2Z$ ve $YZ_2$ gazları karışımının NK'deki toplam hacmi $67,2$ litre olduğuna göre, tepkimeler için toplam kaç mol $Z_2$ gazı harcanmıştır?

3

2,5

2

1,5

1

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Eşit hacimli

X_2

Y_2

gazlarının molleri üzerinden harcanan

Z_2

ve oluşan ürün gazlarının hacimleri katsayılar yardımıyla hesaplanır.

$X_2$ ve $Y_2$ gazlarının hacimleri eşit ve $V$ litre olsun.
Birinci tepkime için: $V$ litre $X_2$ harcanırsa, $\frac{V}{2}$ litre $Z_2$ harcanır ve $V$ litre $X_2Z$ oluşur.
İkinci tepkime için: $V$ litre $Y_2$ harcanırsa, $2V$ litre $Z_2$ harcanır ve $2V$ litre $YZ_2$ oluşur.
Toplam oluşan gaz hacmi ( $X_2Z$ ve $YZ_2$ ): $V + 2V = 3V = 67,2$ litre ise $V = 22,4$ litredir.
$V = 22,4$ litre ise normal koşullarda 1 mol gaz demektir.
Toplam harcanan $Z_2$ hacmi: $\frac{V}{2} + 2V = 2,5V = 2,5 \times 22,4 = 56$ litredir.
Harcanan $Z_2$ mol sayısı: $\frac{56}{22,4} = 2,5$ mol olarak bulunur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Fazla katsayı alma] Toplama hatası yapanlar.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru hacim ve katsayı analizi yapanlar.

C Seçeneği: [V hacmi üzerinden yanılma] Sadece tek bir bileşeni hesaba katanlar.

B Seçeneği: [Yarı yarıya alma hatası]

A Seçeneği: [İşlem hatası] Orantı kurarken hata yapanlar.

Soru 5 Kimyasal Tepkimeler Türleri

Zn

Al

katılarından oluşan

50

gramlık bir karışım, içinde yeterince

KOH

çözünmüş olan bir sulu çözeltiye atıldığında amfoter metaller olan

Zn

Al

bazla artansız tepkime vererek hidrojen gazı oluşturmaktadır.

$Zn(k) + 2KOH(suda) \longrightarrow K_2ZnO_2(suda) + H_2(g)$

$Al(k) + 3KOH(suda) \longrightarrow K_3AlO_3(suda) + \frac{3}{2}H_2(g)$

Buna göre, başlangıçtaki $Zn$ kütlesini hesaplayabilmek için; I. Oluşan $H_2(g)$ mol sayısı II. Harcanan $Al$ katı kütlesi III. Oluşan $K_2ZnO_2$ kütlesi niceliklerinden hangilerinin tek başına bilinmesi yeterlidir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Her bir öncülün ayrı ayrı

Zn

miktarını hesaplamaya yetip yetmediği stokiometri üzerinden incelenir.

Toplam karışım $50$ gramdır ( $m_{Zn} + m_{Al} = 50$ ).
I. Öncül: Oluşan toplam $H_2$ molü bilinirse, $Zn$ 'den gelen $H_2$ ve $Al$ 'den gelen $H_2$ molleri toplamı denklem katsayıları ile ilişkilendirilir. Tek denklemde iki bilinmeyen gibi görünse de her iki metalin de molleri üzerinden toplam kütle ( $m_{Zn} + m_{Al} = 50$ ) ve moller bağıntısıyla $Zn$ kütlesi hesaplanabilir (Yeterli).
II. Öncül: Harcanan $Al$ katı kütlesi bilinirse, toplam $50$ gramdan $Al$ kütlesi çıkarılarak doğrudan $Zn$ kütlesine ulaşılır ( $m_{Zn} = 50 - m_{Al}$ ) (Yeterli).
III. Öncül: Oluşan $K_2ZnO_2$ kütlesi bilinirse, buradan mol sayısına geçilir, tepkime katsayısıyla $Zn$ molüne ve kütlesine geçilebilir (Yeterli).
Bu durumda I, II ve III ayrı ayrı $Zn$ kütlesini buldurur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [III'ü dışlama] III. öncülü formül karmaşasından dolayı eleyenler.

B Seçeneği: [Tek yönlü bakış] Sadece III. öncülü düşünenler.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüllerin bağımsız olarak $Zn$ kütlesini verdiğini gören doğru analiz.

D Seçeneği: [I'i dışlama] Toplam gaz molünden iki bilinmeyene takılanlar.

A Seçeneği: [Eksik analiz] Sadece II. öncülü yeterli gören adaylar.

TYT Kimya: Kimyasal Hesaplamalar & Organik Bileşiklerin Yanması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Tepkime sonucunda $1,3$ mol $CO_2$ gazı oluştuğuna göre, başlangıçtaki karışımda kaç mol $C_3H_8$ gazı bulunmaktadır?

Tepkime sonunda 0,4 mol H_2 gazı oluştuğuna göre, başlangıçtaki karışımın kütlece yüzde kaçı Zn'dir? (Zn = 65 g/mol)

Buna göre, başlangıç karışımındaki $Mg(k)$ kaç gramdır? ( $K = 39 \ g/mol, Mg = 24 \ g/mol$ )

Tepkimeler sonucunda oluşan $X_2Z$ ve $YZ_2$ gazları karışımının NK'deki toplam hacmi $67,2$ litre olduğuna göre, tepkimeler için toplam kaç mol $Z_2$ gazı harcanmıştır?

Buna göre, başlangıçtaki $Zn$ kütlesini hesaplayabilmek için; I. Oluşan $H_2(g)$ mol sayısı II. Harcanan $Al$ katı kütlesi III. Oluşan $K_2ZnO_2$ kütlesi niceliklerinden hangilerinin tek başına bilinmesi yeterlidir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Tepkime sonucunda 1,31,31,3 mol CO2CO_2CO2​ gazı oluştuğuna göre, başlangıçtaki karışımda kaç mol C3H8C_3H_8C3​H8​ gazı bulunmaktadır?

Tepkime sonunda 0,4 mol H_2 gazı oluştuğuna göre, başlangıçtaki karışımın kütlece yüzde kaçı Zn'dir? (Zn = 65 g/mol)

Buna göre, başlangıç karışımındaki Mg(k)Mg(k)Mg(k) kaç gramdır? (K=39 g/mol,Mg=24 g/molK = 39 \ g/mol, Mg = 24 \ g/molK=39 g/mol,Mg=24 g/mol)

Tepkimeler sonucunda oluşan X2ZX_2ZX2​Z ve YZ2YZ_2YZ2​ gazları karışımının NK'deki toplam hacmi 67,267,267,2 litre olduğuna göre, tepkimeler için toplam kaç mol Z2Z_2Z2​ gazı harcanmıştır?

Buna göre, başlangıçtaki ZnZnZn kütlesini hesaplayabilmek için; I. Oluşan H2(g)H_2(g)H2​(g) mol sayısı II. Harcanan AlAlAl katı kütlesi III. Oluşan K2ZnO2K_2ZnO_2K2​ZnO2​ kütlesi niceliklerinden hangilerinin tek başına bilinmesi yeterlidir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Tepkime sonucunda $1,3$ mol $CO_2$ gazı oluştuğuna göre, başlangıçtaki karışımda kaç mol $C_3H_8$ gazı bulunmaktadır?

Buna göre, başlangıç karışımındaki $Mg(k)$ kaç gramdır? ( $K = 39 \ g/mol, Mg = 24 \ g/mol$ )

Tepkimeler sonucunda oluşan $X_2Z$ ve $YZ_2$ gazları karışımının NK'deki toplam hacmi $67,2$ litre olduğuna göre, tepkimeler için toplam kaç mol $Z_2$ gazı harcanmıştır?

Buna göre, başlangıçtaki $Zn$ kütlesini hesaplayabilmek için; I. Oluşan $H_2(g)$ mol sayısı II. Harcanan $Al$ katı kütlesi III. Oluşan $K_2ZnO_2$ kütlesi niceliklerinden hangilerinin tek başına bilinmesi yeterlidir?