TYT Kimya: Kimyasal Hesaplamalar & Artansız ve Artanlı Tepkimeler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Kimyasal Hesaplamalar

Eşit kütlelerde

Fe(k)

O_2(g)

kullanılarak gerçekleştirilen tam verimli bir tepkime sonucunda

16

gram

Fe_2O_3(k)

elde edilmiştir.

I. $6,4\text{ g} \text{ } O_2(g)$ artmıştır.

II. Başlangıçtaki karışım toplam $22,4$ gramdır.

III. Tepkime sırasında toplam kütle korunmuştur.

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $O = 16\text{ g/mol}$ , $Fe = 56\text{ g/mol}$ )

Yalnız I

II ve III

I ve III

I ve II

Yalnız III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Tepkime denklemi

4Fe(k) + 3O_2(g) \rightarrow 2Fe_2O_3(k)

şeklindedir.

16

gram

Fe_2O_3

0,1

moldür.

$M_A(Fe_2O_3) = 2 \times 56 + 3 \times 16 = 160\text{ g/mol}$ . $n(Fe_2O_3) = \frac{16}{160} = 0,1\text{ mol}$ .
Denklemden $0,1\text{ mol}$ ürün için $0,2\text{ mol}$ $Fe$ ( $11,2\text{ g}$ ) ve $0,15\text{ mol}$ $O_2$ ( $4,8\text{ g}$ ) harcandığı görülür.
Eşit kütle alındığına göre başlangıçta her birinden $11,2\text{ gram}$ alınmıştır. $Fe$ tükenir, $O_2$ 'den $11,2 - 4,8 = 6,4\text{ gram}$ artar. I. öncül doğrudur.
Başlangıçta $11,2\text{ g } Fe$ ve $11,2\text{ g } O_2$ alındığına göre toplam kütle $11,2 + 11,2 = 22,4$ gramdır. II. öncül doğrudur.
Kimyasal tepkimelerde kapalı sistemlerde kütle daima korunur, III. öncül doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yalnızca hesaplanan artan maddeyi bulup diğer öncülleri göz ardı etme] Sadece I. öncülün doğruluğuna odaklanılması

C Seçeneği: [Kütlenin korunumunu göz ardı etme] III. öncülün doğruluğunu atlama

B Seçeneği: [Sadece kütlenin korunduğunu bilip hesaplama yapmama] İşlem yapmadan sezgisel yaklaşma

E Seçeneği: [Artan madde hesap hatası] I. öncülün yanlış hesaplanması

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüllerin doğru olduğu eksiksiz analiz edilmiştir.

Soru 2 Kimyasal Hesaplamalar

Aynı koşullar altında bulunan

A_2

B_2

gazlarının sırasıyla

10\text{ L}

15\text{ L}

örnekleri aşağıdaki denkleme göre tepkimeye giriyor.

A_2(g) + 3B_2(g) \longrightarrow 2AB_3(g)

Koşullar değiştirilmeden tam verimle gerçekleşen bu tepkime sonucunda hangi maddeden kaç L artar?

2\text{ L } A_2

5\text{ L } A_2

5\text{ L } B_2

10\text{ L } B_2

10\text{ L } A_2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Avogadro yasasına göre aynı koşullarda gazların hacimleri mol sayıları ile doğrudan orantılıdır.

Başlangıç: $10\text{ L } A_2$ ve $15\text{ L } B_2$ alınmıştır.
Sınırlayıcı madde tespiti için hacimler katsayılara bölünür: $A_2 için 10/1 = 10$ , $B_2 için 15/3 = 5$ .
Oranı küçük olan $B_2$ sınırlayıcıdır ve tamamen tükenir.
Tepkimede $15\text{ L } B_2$ harcanırken, harcanan $A_2$ hacmi $15 \times (1/3) = 5\text{ L}$ olur.
Artan madde: Başlangıçtaki $A_2$ hacminden harcanan $A_2$ hacmi çıkarılır: $10 - 5 = 5\text{ L } A_2$ artar.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Orantı hatası] Yanlış katsayı oranı kullanımı

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru hacim ve sınırlayıcı analizi yapılmıştır.

B Seçeneği: [Tükenen maddeyi artan sanma] Sınırlayıcı maddeyi karıştırma

E Seçeneği: [Katsayıları karıştırma] Hatalı stokiyometrik yorum

D Seçeneği: [İşlem hatası] Harcananı hesaba katmama

Soru 3 Kimyasal Hesaplamalar

Aynı koşullar altında bulunan

X_2

Y_2

gazlarının eşit molleri aşağıdaki denkleme göre tepkimeye giriyor.

X_2(g) + 3Y_2(g) \longrightarrow 2XY_3(g)

Tepkime sonunda elde edilen

XY_3

gazının NŞA'da

6{}72\text{ L}

hacim kapladığı ölçülüyor.

Buna göre, artan gazın NŞA'daki hacmi kaç litredir?

44,8

3,36

6,72

22,4

11,2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Oluşan

XY_3

gazının mol sayısı

n = \frac{6{}72}{22{}4} = 0{}3\text{ mol}

'dür.

Denklem: $X_2 + 3Y_2 \rightarrow 2XY_3$
Oluşan $XY_3 = 0{}3\text{ mol}$ ise harcanan $X_2 = 0{}15\text{ mol}$ , harcanan $Y_2 = 0{}45\text{ mol}$ 'dür.
Başlangıçta eşit mollerde alındığına göre, her ikisinin de başlangıç molü tükenen fazla maddeye yani $0{}45\text{ mol}$ 'e eşittir.
Artan gaz $X_2$ 'dir: $0{}45 - 0{}15 = 0{}30\text{ mol}$ $X_2$ artmıştır.
Artan gazın hacmi: $0{}30 \times 22{}4 = 6{}72\text{ L}$ ... Şıklar düzeltildi, artan mol 0,30 iken hacim 6,72 L'dir. Çözüm ile uyumlu olması için E şıkkı 6,72 olmalı veya hesap düzeltilmelidir. Hesap düzeltmesi: Artan mol 0,15 mol ise 0,15 * 22,4 = 3,36 L'dir.
Doğru hesaplama: Başlangıç molü her biri için 0,45 alınırsa; X2'den 0,15 harcanır, 0,30 artar. 0,30 * 22,4 = 6,72 L yapar (D şıkkı). Soru çözümündeki tutarsızlık giderilmiştir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Çarpan hatası] Yanlış mol dönüşümü

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru işlem adımları izlenmiştir.

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış çıkarma

B Seçeneği: [Doğrudan hacmi katsayı sanma] Orantı hatası

C Seçeneği: [Yarım mol yanılgısı] İşlem hatası

Soru 4 Kimyasal Hesaplamalar

Eşit mollerde

N_2

H_2

gazları alınarak gerçekleştirilen tam verimli tepkime sonucunda

0{}6\text{ mol}

N_2

gazı artmaktadır.

N_2(g) + 3H_2(g) \rightarrow 2NH_3(g)

Buna göre, tepkime sonunda oluşan $NH_3$ gazı normal koşullarda (NŞA) kaç litre hacim kaplar?

26,88

13,44

67,2

44,8

89,6

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Başlangıç molleri eşit olan

N_2

H_2

gazlarından katsayısı büyük olan

H_2

tamamen tükenir.

Başlangıçta $N_2$ ve $H_2$ gazlarının mol sayısı $3x$ olsun.
Tepkimeye girenler: $N_2(g) + 3H_2(g) \rightarrow 2NH_3(g)$
Harcanan: $x$ mol $N_2$ , $3x$ mol $H_2$ harcanır; $2x$ mol $NH_3$ oluşur.
Artan $N_2$ miktarı: $3x - x = 2x = 0{}6\text{ mol} \Rightarrow x = 0{}3\text{ mol}$ 'dür.
Oluşan $NH_3$ gazı: $2x = 2 \times 0{}3 = 0{}6\text{ mol}$ 'dür.
Normal koşullarda $0{}6\text{ mol}$ $NH_3$ gazı $0{}6 \times 22{}4 = 13{}44\text{ litre}$ hacim kaplar.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Yanlış başlangıç molü] Orantı kurma hatası

C Seçeneği: [Hatalı mol hesabı] Katsayıları dikkate almama

E Seçeneği: [Oluşan ürünün molünü bulup hacme çevirememe veya işlem yarım bırakılması] Yarım kalan işlem

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru çözüm adımları izlenmiştir.

A Seçeneği: [Katsayı oranını ters alma] İşlem hatası

Soru 5 Kimyasal Hesaplamalar

4{},{}8\text{ gram}

Mg

metali ile

14{},{}6\text{ gram}

HCl

içeren sulu çözelti aşağıdaki denkleme göre tam verimle tepkimeye giriyor.

Mg(k) + 2HCl(suda) \longrightarrow MgCl_2(suda) + H_2(g)

I. Oluşan $H_2$ gazı, NŞA'da $4{},{}48\text{ L}$ hacim kaplar.

II. $2{},{}4\text{ gram}$ $Mg$ metali artar.

III. $19\text{ gram}$ $MgCl_2$ bileşiği oluşur.

İfadelerinden hangileri doğrudur? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $Mg = 24\text{ g/mol}$ , $Cl = 35{},{}5\text{ g/mol}$ )

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Verilen kütleler mol sayılarına çevrilir ve sınırlayıcı madde tespit edilir.

$n(Mg) = \frac{4{},{}8}{24} = 0{},{}2\text{ mol}$ .
$M_A(HCl) = 1 + 35{},{}5 = 36{},{}5\text{ g/mol}$ , $n(HCl) = \frac{14{},{}6}{36{},{}5} = 0{},{}4\text{ mol}$ .
Denkleye göre $1\text{ mol } Mg$ için $2\text{ mol } HCl$ gerekir. $0{},{}2\text{ mol } Mg$ için $0{},{}4\text{ mol } HCl$ gerekir. Tam olarak oran sağlanır, her iki madde de artansız tükenir.
I. Öncül: Oluşan $H_2 = 0{},{}2\text{ mol}$ 'dür. NŞA'da $0{},{}2 \times 22{},{}4 = 4{},{}48\text{ L}$ hacim kaplar (Doğrudur).
II. Öncül: Madde artmaz, artansız tepkimedir (Yanlıştır).
III. Öncül: Oluşan $MgCl_2 = 0{},{}2\text{ mol}$ 'dür. $M_A(MgCl_2) = 24 + 71 = 95\text{ g/mol}$ . Kütle = $0{},{}2 \times 95 = 19\text{ gram}$ (Doğrudur).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [III. öncülü göz ardı etme] Eksik değerlendirme

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüller eksiksiz ve doğru analiz edilmiştir.

E Seçeneği: [II. öncülü doğru kabul etme] Artan madde yanılgısı

B Seçeneği: [I. öncülü yanlış sayma] Hacim hesap hatası

C Seçeneği: [II. öncülü doğru kabul etme] Artan madde yanılgısı

TYT Kimya: Kimyasal Hesaplamalar & Artansız ve Artanlı Tepkimeler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $O = 16\text{ g/mol}$ , $Fe = 56\text{ g/mol}$ )

Koşullar değiştirilmeden tam verimle gerçekleşen bu tepkime sonucunda hangi maddeden kaç L artar?

Buna göre, artan gazın NŞA'daki hacmi kaç litredir?

Buna göre, tepkime sonunda oluşan $NH_3$ gazı normal koşullarda (NŞA) kaç litre hacim kaplar?

İfadelerinden hangileri doğrudur? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $Mg = 24\text{ g/mol}$ , $Cl = 35{},{}5\text{ g/mol}$ )

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? (O=16 g/molO = 16\text{ g/mol}O=16 g/mol, Fe=56 g/molFe = 56\text{ g/mol}Fe=56 g/mol)

Koşullar değiştirilmeden tam verimle gerçekleşen bu tepkime sonucunda **hangi maddeden kaç L** artar?

Buna göre, artan gazın NŞA'daki hacmi kaç litredir?

Buna göre, tepkime sonunda oluşan NH3NH_3NH3​ gazı normal koşullarda (NŞA) kaç litre hacim kaplar?

İfadelerinden hangileri doğrudur? (H=1 g/molH = 1\text{ g/mol}H=1 g/mol, Mg=24 g/molMg = 24\text{ g/mol}Mg=24 g/mol, Cl=35,5 g/molCl = 35{},{}5\text{ g/mol}Cl=35,5 g/mol)

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? ( $O = 16\text{ g/mol}$ , $Fe = 56\text{ g/mol}$ )

Koşullar değiştirilmeden tam verimle gerçekleşen bu tepkime sonucunda hangi maddeden kaç L artar?

Buna göre, tepkime sonunda oluşan $NH_3$ gazı normal koşullarda (NŞA) kaç litre hacim kaplar?

İfadelerinden hangileri doğrudur? ( $H = 1\text{ g/mol}$ , $Mg = 24\text{ g/mol}$ , $Cl = 35{},{}5\text{ g/mol}$ )