TYT Kimya: Kimyanın Temel Kanunları & Kütlenin Korunumu Kanunu (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Kimyanın Temel Kanunları

18. yüzyılın sonlarında kapalı kaplarda gerçekleştirdiği titiz yanma deneyleriyle, tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesinin oluşan maddelerin toplam kütlesine eşit olduğunu ve bu süreçte kütlenin kaybolmadığını kesin olarak kanıtlayan bilim insanı modern kimyanın öncüsü kabul edilmektedir.

Metinde bahsedilen ve kütlenin korunumu kanununu deneylerle ortaya koyan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

C

J. Dalton

E

J. J. Thomson

D

A. Lavoisier

B

A. Avogadro

A

J. Proust

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Kimyanın Temel Kanunları

Kimyasal değişimler sırasında atom türü ve sayısı korunurken, maddelerin kimlik özellikleri değişir. Bu süreçte gözlemlenen kütle değişimleri sistemin açık veya kapalı olmasına bağlı olarak farklılık gösterebilir.

I. Sonucunda gaz fazında bir maddenin oluştuğu kimyasal tepkimeler açık kapta gerçekleştiğinde, sistemden gaz çıkışı olacağı için tartılan toplam kütle zamanla azalır.

II. Kimyasal olaylarda tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi, tepkime sonucunda oluşan maddelerin toplam kütlesine her zaman eşittir.

III. Kimyasal tepkimelerde toplam kütle her zaman korunur; ancak açık kaplarda bazı maddeler ortamdan uzaklaşabilir.

Kütlenin korunumu kanunu ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

C

I ve II

A

Yalnız I

B

Yalnız II

D

I ve III

E

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Kimyanın Temel Kanunları

100

gramlık

CaCO_3

katısı kapalı bir kapta yeterince ısıtıldığında tamamen ayrışarak

56

gram

CaO

katısı ve bir miktar

CO_2

gazı oluşturmaktadır.

Buna göre, kapta oluşan $CO_2$ gazının kütlesi kaç gramdır?

C

44

A

11

B

20

D

80

E

112

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Girenlerin toplam kütlesi ürünlerin toplam kütlesine eşittir.

Tepkime denklemi: $CaCO_3(k) \rightarrow CaO(k) + CO_2(g)$
Giren kütlesi = $100$ gram ( $CaCO_3$ )
Ürün kütleleri = $56$ gram ( $CaO$ ) + $m(CO_2)$
$100 = 56 + m(CO_2) \implies m(CO_2) = 44$ gram.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

A Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış çıkarma işlemi yapmak.

D Seçeneği: [Yanlış bileşen] CaO kütlesiyle çıkarma yapmak.

E Seçeneği: [Toplama hatası] Değerleri toplamak.

B Seçeneği: [Orantı hatası] Rastgele sayı tahmini.

Soru 4 Kimyanın Temel Kanunları

73

gram

HCl

içeren sulu çözeltiye

100

gram

CaCO_3

katısı atılarak artansız tepkime vermesi sağlanıyor.

Tepkime denklemi: $CaCO_3(k) + 2HCl(suda) \longrightarrow CaCl_2(suda) + CO_2(g) + H_2O(s)$

Tepkime sonucunda $111$ gram $CaCl_2$ ve $18$ gram $H_2O$ oluştuğu bilindiğine göre, açığa çıkan $CO_2$ gazı kaç gramdır?

A

11

E

66

D

44

B

22

C

33

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Giren maddelerin kütleleri toplamı, oluşan ürünlerin kütleleri toplamına eşittir.

Girenler: $m(CaCO_3) + m(HCl) = 100 + 73 = 173$ gram.
Ürünler: $m(CaCl_2) + m(H_2O) + m(CO_2) = 111 + 18 + m(CO_2) = 129 + m(CO_2)$
Kütlenin korunumundan: $173 = 129 + m(CO_2) \implies m(CO_2) = 44$ gram olmalıdır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Bileşen atlama] Bir reaktifin kütlesini işleme katmamak.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

E Seçeneği: [Yanlış işlem] Değerleri yanlış işleme sokmak.

B Seçeneği: [İşlem yanılgısı] Basit toplama çıkarma hatası.

A Seçeneği: [Yarı yarıya işlem hatası] Katsayıları kütle gibi oranlamak.

Soru 5 Kimyanın Temel Kanunları

54

gram alüminyum katısı (

Al

), nemli bir ortamda

50

gram oksijen gazı (

O_2

) ile tepkimeye sokulmuş; tepkime sonucunda

2

gram oksijen gazının artmış olduğu tespit edilmiştir.

Etkileşim sonucunda ortamda tek bir ürün oluştuğu bilinmektedir.

Buna göre, oluşan bu tek ürünün kütlesi kaç gramdır?

B

61

E

118

D

102

A

43

C

88

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Tepkimeye giren maddelerin gerçek kütleleri toplamı, oluşan ürünün kütlesine eşittir.

Alüminyumun harcanan kütlesi = $54$ gram (tamamı harcanmış).
Oksijenin başlangıç kütlesi = $50$ gram, artan kütle = $2$ gram.
Tepkimeye giren oksijen kütlesi = $50 - 2 = 48$ gram.
Oluşan ürünün kütlesi = Harcanan $Al$ kütlesi + Harcanan $O_2$ kütlesi = $54 + 48 = 102$ gram.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış toplama yapılması.

E Seçeneği: [Başlangıç oksijenini alma] Artanı hesaba katmamak.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

B Seçeneği: [Eksik toplama] Artanı doğrudan işleme katmak.

A Seçeneği: [Yanlış işlem] Çıkarma yapmak.

Soru 6 Kimyanın Temel Kanunları

Mehmet, I, II ve III ile numaralandırılmış ağzı açık olan üç ayrı kabın her birinde aşağıdaki tepkimeleri gerçekleştirmiştir.

I. $2KClO_3(k) \longrightarrow 2KCl(k) + 3O_2(g)$

II. $2H_2O(s) \longrightarrow 2H_2(g) + O_2(g)$

III. $FeO(k) + H_2O(s) \longrightarrow Fe(OH)_2(k)$

Bu etkileşimlerin başlangıcında ve son durumunda sistemleri ayrı ayrı tartan Mehmet, elde ettiği verilerden hangilerini kullanarak kütlenin korunumu kanununu doğrudan ispatlayabilir? (Buharlaşma önemsenmeyecektir.)

C

I ve II

A

Yalnız I

B

Yalnız III

D

I ve III

E

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Kütlenin korunumu kanununun ağzı açık kaplarda doğrudan ispatlanabilmesi için sistemden gaz çıkışı olmaması gerekir.

I. tepkimede $O_2$ gazı açığa çıkar ve kap ağzı açık olduğu için gaz uçar; tartımda kütle azalmış görülür.
II. tepkimede $H_2$ ve $O_2$ gazları açığa çıkar, gazlar uçtuğu için kapta kütle azalması gözlenir.
III. tepkimede ise girenler katı ve sıvı, ürün ise katıdır; gaz çıkışı yoktur. Kap açık olsa bile madde uçmaz, bu nedenle tartılan başlangıç ve son kütleler birbirine eşit olur ve kütlenin korunumu doğrudan ispatlanır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Genelleme hatası] Tüm tepkimelerde kütlenin aynı tartılacağını zannetmek.

A Seçeneği: [Gaz çıkışını göz ardı etme] I. tepkimede gaz uçtuğunu hesaba katmamak.

D Seçeneği: [Yanlış öncül kombinasyonu] I. tepkimeyi doğru kabul etmek.

E Seçeneği: [II. tepkimeyi dahil etme] Sıvı elektrolizinde kütlenin korunduğunu düşünmek.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

TYT Kimya: Kimyanın Temel Kanunları & Kütlenin Korunumu Kanunu (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Metinde bahsedilen ve kütlenin korunumu kanununu deneylerle ortaya koyan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kütlenin korunumu kanunu ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre, kapta oluşan $CO_2$ gazının kütlesi kaç gramdır?

Tepkime sonucunda $111$ gram $CaCl_2$ ve $18$ gram $H_2O$ oluştuğu bilindiğine göre, açığa çıkan $CO_2$ gazı kaç gramdır?

Buna göre, oluşan bu tek ürünün kütlesi kaç gramdır?

Bu etkileşimlerin başlangıcında ve son durumunda sistemleri ayrı ayrı tartan Mehmet, elde ettiği verilerden hangilerini kullanarak kütlenin korunumu kanununu doğrudan ispatlayabilir? (Buharlaşma önemsenmeyecektir.)

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Metinde bahsedilen ve kütlenin korunumu kanununu deneylerle ortaya koyan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kütlenin korunumu kanunu ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre, kapta oluşan CO2CO_2CO2​ gazının kütlesi kaç gramdır?

Tepkime sonucunda 111111111 gram CaCl2CaCl_2CaCl2​ ve 181818 gram H2OH_2OH2​O oluştuğu bilindiğine göre, açığa çıkan CO2CO_2CO2​ gazı kaç gramdır?

Buna göre, oluşan bu tek ürünün kütlesi kaç gramdır?

Bu etkileşimlerin başlangıcında ve son durumunda sistemleri ayrı ayrı tartan Mehmet, elde ettiği verilerden hangilerini kullanarak kütlenin korunumu kanununu doğrudan ispatlayabilir? (Buharlaşma önemsenmeyecektir.)

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, kapta oluşan $CO_2$ gazının kütlesi kaç gramdır?

Tepkime sonucunda $111$ gram $CaCl_2$ ve $18$ gram $H_2O$ oluştuğu bilindiğine göre, açığa çıkan $CO_2$ gazı kaç gramdır?