TYT Kimya: Kimya Uygulamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği & Laboratuvar Güvenlik Kuralları ve Uyarı İşaretleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Kimya Uygulamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği

Bir araştırma laboratuvarında görevli kimyager, farklı özelliklere sahip maddelerle çalışırken asit yanıkları, zehirli gaz solunması ve aşırı ısınmadan kaynaklanan deformasyonlara karşı çeşitli önlemler almaktadır.

I. Tahriş edici ve cilde zarar veren kimyasalların epitel dokuyla doğrudan temasını kesmek için uygun koruyucu giysiler tercih edilmelidir.

II. Yüksek sıcaklık içeren sistemlerde, ısıya dayanıklı özel malzemeler yerine plastik esaslı eldivenler kullanılmalıdır.

III. Solunum yoluyla akut toksik etki gösterebilecek buhar ve gazların yayıldığı işlemler, havalandırma sisteminin aktif olduğu özel kabinlerde yürütülmelidir.

Buna göre, kimyasal maddelerle güvenli çalışma ilkeleri göz önüne alındığında yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

II ve III

Yalnız I

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Kimya Uygulamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği

Kimya laboratuvarları, tehlikeli maddelerin bulunabileceği ve dikkatli olunması gereken ortamlardır. Çalışanların ve öğrencilerin güvenliği için belirli disiplin kurallarına uyulması zorunludur.

Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar ortamında uyulması gereken kurallar arasında gösterilemez?

Eter ve aseton gibi uçucu ve yanıcı maddelerle çalışırken açık alevden uzak durulmalıdır.

Kimyasal maddeler kullanılmadan önce kimliklerinin tespiti için tadına ve kokusuna bakılmalıdır.

Kırık, çatlak ya da kirli olan cam malzemeler kullanılmamalıdır.

Laboratuvarlara yiyecek içecek getirilmemeli ya da laboratuvarda tüketilmemelidir.

Laboratuvarda önlük ve kapalı ayakkabılar giyilmeli ayrıca koruyucu gözlük takılmalıdır.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Kimya ve Çevre

Günlük yaşamda ve endüstride kullanılan bazı element ve bileşiklerin doğaya salınması ekolojik dengenin bozulmasına ve çeşitli sağlık sorunlarına yol açmaktadır.

Aşağıdaki maddelerden hangisinin karşısında verilen zararlı etki, o maddeye ait olamaz?

Karbonmonoksit (

CO

): Yağmur sularıyla karışarak asit yağmurlarına neden olan bu madde, kanserojen etkiye sahiptir.

Karbondioksit (

CO_2

): Fosil yakıt kullanımı sonucunda bolca açığa çıkan bu madde, atmosferde birikerek sera etkisine neden olur.

Klor (

Cl_2

): Kimyasal etkinliği yüksek olan bu madde, suya ya da toprağa karıştığında toksik etkiye sahip olduğundan canlı organizmalara zarar verir.

Azotdioksit (

NO_2

): Kömürle çalışan elektrik santrallerinin ve yoğun trafiğin olduğu bölgelerde bolca bulunan bu gaz, su buharı ile etkileşime girerek asit yağmurlarının oluşmasına neden olur.

Cıva (Hg): Ağır metal olarak bilinen bu madde, toprak ya da suya karışarak besin zincirine katılıp sinir hasarlarına neden olur.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Karbonmonoksit (

CO

) gazı asit yağmurlarına değil, kanın oksijen taşıma kapasitesini düşürerek boğucu etkiye sahip zehirli bir gazdır. Asit yağmurlarına

SO_2

NO_2

CO_2

gibi gazların oksitleri neden olur.

Cıva ağır metaldir ve sinir sistemine zarar verir (A doğrudur).
$CO_2$ sera gazıdır (B doğrudur).
$CO$ gazı zehirlidir ancak yağmur suyuyla birleşip asit yağmuru oluşturmaz; asit yağmurları $SO_2$ , $NO_2$ gibi gazların asidik oksitlerinden kaynaklanır (C yanlıştır).
$NO_2$ asit yağmurlarına yol açar (D doğrudur).
$Cl_2$ toksik etki yapar (E doğrudur).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Asit yağmuru bilgi tuzağı] CO gazının etkisini karıştırarak doğru seçeneği bulanlar işaretler.

A Seçeneği: [Doğru eşleşme] Cıvanın ağır metal olduğunu bilenler eler.

E Seçeneği: [Doğru eşleşme] Klorun toksik olduğunu bilenler eler.

D Seçeneği: [Doğru eşleşme] Azotdioksitin asit yağmuru yaptığını bilenler eler.

B Seçeneği: [Doğru eşleşme] Karbondioksitin sera gazı olduğunu bilenler eler.

Soru 4 Çevre Kimyası

Modern dünyada sanayileşme, tarımsal üretim ve evsel tüketim faaliyetleri sırasında doğaya bırakılan kimyasal atıklar çevre kirliliğini tetiklemektedir.

I. Tarımsal alanlarda kullanılan zirai ilaçlar (pestisitler)

II. Fabrikalarda kullanılan fosil yakıtlar

III. Evlerde kullanılan temizlik maddeleri

Yukarıdaki kimyasal maddelerden hangilerinin yaygın olarak kullanılması, çevre kirliliğinin artmasına neden olur?

I ve III

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Kimya Uygulamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği

Endüstriyel ve evsel temizlik ürünleri ile günlük tüketim maddelerinin kimyasal bileşenleri insan vücudu üzerinde farklı derecelerde etkilere sahiptir.

Aşağıdaki kimyasallardan hangisinin insan sağlığı açısından zararı diğerlerine göre daha azdır?

Tuz ruhu (

HCl

)

Lavabo açıcı (

NaOH

)

Diş macunu

Çamaşır suyu (

NaClO

)

Zaç yağı (

H_2SO_4

)

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Tuz ruhu, çamaşır suyu, zaç yağı ve lavabo açıcı güçlü asit/baz veya aşındırıcı kimyasallarken, diş macunu kişisel bakım için kontrollü üretilmiş ve zararı en az olan maddedir.

Tuz ruhu ( $HCl$ ) güçlü bir asittir, tahriş edicidir.
Çamaşır suyu ( $NaClO$ ) toksik gaz çıkarabilir, tahriş edicidir.
Zaç yağı ( $H_2SO_4$ ) çok güçlü bir aşındırıcı asittir.
Diş macunu ağız hijyeni için kullanılan zararsız bir üründür.
Lavabo açıcı ( $NaOH$ ) kuvvetli baz olup cildi yakar.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Kuvvetli asit] Zaç yağının yakıcı olduğunu bilenler eler.

A Seçeneği: [Asit tehlikesi] Tuz ruhunun zararlı olduğunu bilenler eler.

E Seçeneği: [Kuvvetli baz] Lavabo açıcının bazik olduğunu bilenler eler.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Diş macununun zararsız olduğunu fark edenler işaretler.

B Seçeneği: [Temizlik maddesi tehlikesi] Çamaşır suyunun zehirli gaz çıkardığını bilenler eler.

TYT Kimya: Kimya Uygulamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği & Laboratuvar Güvenlik Kuralları ve Uyarı İşaretleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, kimyasal maddelerle güvenli çalışma ilkeleri göz önüne alındığında yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar ortamında uyulması gereken kurallar arasında gösterilemez?

Aşağıdaki maddelerden hangisinin karşısında verilen zararlı etki, o maddeye ait olamaz?

Yukarıdaki kimyasal maddelerden hangilerinin yaygın olarak kullanılması, çevre kirliliğinin artmasına neden olur?

Aşağıdaki kimyasallardan hangisinin insan sağlığı açısından zararı diğerlerine göre daha azdır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)