TYT Kimya: Kimya Disiplinleri & Kimyanın Alt Dalları (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Kimya Disiplinleri

Farklı endüstriyel ve akademik laboratuvarlarda görev yapan uzmanların çalışma alanları incelenmektedir: - Kerem: Yüksek rakımlı bölgelerde yetişen endemik bir bitki türünün yapısındaki etken maddelerin türünü ve miktarını belirlemektedir. - Zeynep: Sığır pankreasından izole edilen bir proteinin, hücre zarı geçirgenliği üzerindeki kinetik etkilerini araştırmaktadır.

Buna göre Kerem ve Zeynep kimyanın aşağıdaki alt disiplinlerinin hangilerinde çalışmalarını yürütmektedir?

A

Analitik kimya - Biyokimya

E

Organik kimya - Anorganik kimya

D

Analitik kimya - Petrokimya

B

Analitik kimya - Fizikokimya

C

Biyokimya - Fizikokimya

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Modern Kimyanın Doğuşu

Simya döneminden modern kimya dönemine geçişte, teorilerin deneysel kanıtlarla desteklenmesi ve ölçme araçlarının sistematik olarak kullanılmaya başlanması en önemli devrim niteliğindedir.

I. Deneylerin kontrollü ve tekrarlanabilir bir sistematiğe oturtulması

II. Hassas terazilerin laboratuvarlarda yaygınlaşmasıyla kütle eşitliklerinin kurulması

III. Olgusal teorilerin matematiksel bağıntılar ve deney sonuçlarıyla test edilmesi

Yukarıdaki uygulamalardan hangileri simyadan modern kimyaya geçiş sürecinin hızlanmasında doğrudan etkili olmuştur?

A

Yalnız I

D

II ve III

E

I, II ve III

B

I ve II

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Kimya Uygulamalarında Sağlık ve Güvenlik

Endüstriyel atıklar, bilinçsiz evsel kimyasal kullanımı ve fosil yakıt tüketimi doğada ve insan sağlığında kalıcı tahribatlara yol açabilmektedir.

I. Sanayi atıklarında bulunan $Hg^{2+}$ ve $Pb^{2+}$ gibi ağır metal iyonlarının su ekosistemlerinde birikerek zehirlenmelere yol açması

II. Atmosferde biriken aşırı $CO_2$ gazının yeryüzünden yansıyan ısıyı tutarak küresel iklim değişikliklerine neden olması

III. Ev temizliğinde çamaşır suyu ( $NaClO$ ) ile tuz ruhunun ( $HCl$ ) karıştırılması sonucu zehirli $Cl_2$ gazının açığa çıkması

Yukarıdaki durumlardan hangileri kimyasal maddelerin yanlış kullanımının veya salınımının doğurabileceği tehlikeli sonuçlar arasında yer alır?

B

I ve II

D

II ve III

E

I, II ve III

A

Yalnız I

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ağır metaller toksik etki yaratır, karbondioksit sera etkisine sebep olur, çamaşır suyu ve tuz ruhu karışımı klor gazı açığa çıkararak solunum yolu zehirlenmesine neden olur.

I. Ağır metaller canlılar için zehirlidir ve çevre kirliliği yaratır.
II. $CO_2$ sera gazıdır.
III. $NaClO + HCl \rightarrow Cl_2$ gazı açığa çıkararak boğucu etki yapar.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Sera etkisini göz ardı etmek] Fosil yakıt etkisinin kimya dışı sanılması

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm ifadelerin kimyasal riskleri doğru yansıtması

D Seçeneği: [Ağır metal etkisini atlamak] Çevre kirliliği farkındalığı eksikliği

B Seçeneği: [Evsel kimyasal tehlikesini atlamak] Günlük bilgi eksikliği

A Seçeneği: [Sadece ağır metalleri tehlikeli görmek] Eksik değerlendirme

Soru 4 Maddenin Halleri ve Sınıflandırılması

Laboratuvar ortamında incelenen saf bir katı maddenin ayırt edici özellikleri şunlardır: - Hal değişimi sıcaklıkları dışında tamamen homojen bir görünüme sahiptir. - Kendisini oluşturan elementlerin kimyasal özelliklerini göstermez. - Yapısında farklı cins atomlardan oluşan 3 farklı element türü bulunmaktadır.

Buna göre özellikleri verilen saf madde aşağıdakilerden hangisi olabilir?

B

O_3(g)

E

H_2SO_4(su)

D

KMnO_4(k)

A

H_2O(s)

C

KCl(k)

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Madde bileşiktir (bileşenlerinin özelliğini göstermez) ve yapısında 3 tür atom içerir (

K, Mn, O

).

Saf maddedir ve hal değişimi dışında homojendir -> Bileşik veya saf element.
Bileşenlerinin özelliğini göstermez -> Kesinlikle bileşik.
Yapısında 3 tür atom vardır: Potasyum ( $K$ ), Mangan ( $Mn$ ), Oksijen ( $O$ ) -> $KMnO_4$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Doğru seçenek] 3 tür atom ($K, Mn, O$) içeren bileşik

E Seçeneği: [Karışımı saf madde sanmak] Sulu çözelti ifadesi

B Seçeneği: [Elementi bileşik sanmak] $O_3$ maddesinin saf olması

A Seçeneği: [Atom türü sayısı yanılgısı] $H_2O$ molekülünün seçilmesi

C Seçeneği: [Atom türü sayısını yanlış saymak] $KCl$ bileşiği

Soru 5 Kimya Bilimi

Kimya bilimi; maddelerin yapısını, özelliklerini ve dönüşümlerini inceleyerek pek çok endüstri koluna hammadde ve yöntem desteği sağlar.

I. Tekstil endüstrisi (iplik üretimi, kumaş boyama ve apre işlemleri)

II. Boya endüstrisi (pigment sentezi ve çözücülerin geliştirilmesi)

III. Gıda endüstrisi (koruyucu katkı maddeleri ve ambalaj malzemeleri)

IV. Otomotiv sanayii (lastik üretimi, motor yağları ve gövde kaplamaları)

Yukarıdaki endüstriyel alanlardan hangilerinde kimya biliminden doğrudan faydalanılır?

B

I ve III

D

II, III ve IV

E

I, II, III ve IV

A

I ve II

C

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Simyadan Kimyaya

Kimya biliminin tarihsel gelişim sürecinde simya döneminden modern döneme geçişte pek çok alim ve bilim insanı çığır açan keşiflere imza atmıştır.

I. Ebubekir er-Razi: Kostik sodacılığı ve gliserini keşfetmiş, alkolü tıpta antiseptik olarak kullanmıştır.

II. Aristo: Evrenin ateş, su, toprak ve hava olmak üzere dört ana elementten oluştuğunu ve bu elementlerin nitelik değiştirebileceğini öne sürmüştür.

III. Antoine Lavoisier: Kapalı kaplarda gerçekleştirdiği deneylerde teraziyi kullanarak kütlenin korunumunu deneysel olarak kanıtlamıştır.

Buna göre yukarıdaki simyacı ve kimyacılardan hangilerinin yaptığı çalışmalar tarihsel ve bilimsel gerçeklerle doğru eşleştirilmiştir?

C

I ve II

A

Yalnız I

E

I, II ve III

D

II ve III

B

Yalnız II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 7 Kimya Laboratuvarı Güvenliği

Kimya laboratuvarlarında çalışırken can güvenliğini sağlamak ve kazaları önlemek için belirli kurallara harfiyen uyulmalıdır. Bu kuralların ihmal edilmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

I. Kimyasal maddelerin bulunduğu ortamlarda yiyecek/içecek tüketilmemesi kuralına uyulmaması durumunda zehirli maddelerin sindirim yoluyla vücuda alınması

II. Asit ve baz gibi aşındırıcı sıvıların cilde veya göze sıçramasını önleyici koruyucu gözlük ve önlük giyilmemesi durumunda doku tahribatlarının oluşması

III. Uçucu ve zehirli gaz çıkaran deneylerin çeker ocak altında yapılmaması durumunda solunum yollarının zarar görmesi

Yukarıdaki laboratuvar güvenlik kurallarına uyulmaması durumunda belirtilen olumsuzluklardan hangilerinin meydana gelmesi beklenir?

C

I ve III

A

Yalnız I

E

I, II ve III

D

II ve III

B

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Kimya: Kimya Disiplinleri & Kimyanın Alt Dalları (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre Kerem ve Zeynep kimyanın aşağıdaki alt disiplinlerinin hangilerinde çalışmalarını yürütmektedir?

Yukarıdaki uygulamalardan hangileri simyadan modern kimyaya geçiş sürecinin hızlanmasında doğrudan etkili olmuştur?

Yukarıdaki durumlardan hangileri kimyasal maddelerin yanlış kullanımının veya salınımının doğurabileceği tehlikeli sonuçlar arasında yer alır?

Buna göre özellikleri verilen saf madde aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Yukarıdaki endüstriyel alanlardan hangilerinde kimya biliminden doğrudan faydalanılır?

Buna göre yukarıdaki simyacı ve kimyacılardan hangilerinin yaptığı çalışmalar tarihsel ve bilimsel gerçeklerle doğru eşleştirilmiştir?

Yukarıdaki laboratuvar güvenlik kurallarına uyulmaması durumunda belirtilen olumsuzluklardan hangilerinin meydana gelmesi beklenir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)