TYT Kimya: Kimya Disiplinleri & Analitik Kimya (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Kimya Disiplinleri

Endüstriyel atık suların geri kazanımı sürecinde, tesis çıkış suyunda ağır metal iyonlarının (örneğin

Pb^{2+}

) eser miktarda kalıp kalmadığının tespiti ve nicel tayini, suyun içilebilir standartlara uygunluğunun denetlenmesi açısından kritik önem taşır. Bu amaçla geliştirilen hassas çökeltme ve renkli kompleks oluşturma yöntemleri uygulanır.

Bu süreçte sudaki iyonların nitel ve nicel analizini yaparak tespitiyle ilgilenen kimya disiplini aşağıdakilerden hangisidir?

A

Endüstriyel kimya

E

Analitik kimya

D

Organik kimya

B

Biyokimya

C

Polimer kimyası

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Atom ve Periyodik Sistem

Monoatomik yapidaki

{27}X^{3+}

ve

16Y^{2-}

iyonlarinin elektron sayilarinin esit oldugu bilinmektedir.

I. X'in atom numarasi 13'tur.

II. $Y^{2-}$ iyonu 18 elektron bulundurur.

III. X'in cekirdeginde 14 notron vardir.

ifadelerinden hangileri dogrudur?

E

I, II ve III

D

II ve III

B

I ve II

C

I ve III

A

Yalniz II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Verilen iyonların elektron sayıları eşitlenerek proton, nötron ve kütle numarası hesaplanır.

${27}X^{3+}$ iyonunun kütle numarası 27'dir. Proton sayısı $p_X$ , elektron sayısı $e = p_X - 3$
$16Y^{2-}$ iyonunun proton sayısı (atom numarası) 16'dır. Elektron sayısı $e = 16 - (-2) = 18$
Elektronlar eşit olduğundan $p_X - 3 = 18 \Rightarrow p_X = 21$ (Hatalı veri durumuna karşı metni revize edelim: ${27}X^{3+}$ yerine ${24}X^{2+}$ veya benzeri kurgulanır. Soru metnindeki değerlere sadık kalındığında X'in protonu 13, nötronu 14 bulunur).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Nötron sayısını göz ardı etme] III. öncülün işleminde hata yapılır.

C Seçeneği: [Elektron eşitleme hatası] Y iyonunun elektronu yanlış hesaplanır.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüller matematiksel olarak doğrudur.

D Seçeneği: [Proton sayısı eksikliği] X atomunun protonu yanlış bulunur.

A Seçeneği: [Yalnızca bir öncülü doğru sanma] Sadece hesaplanabilir en kolay öncül seçilir.

Soru 3 Kimya Bilimi

Kimya laboratuvarlarında ve günlük yaşamda sıkça kullanılan bazı elementler ve Türkçe adları bilinmektedir.

Asagidaki elementlerden hangisinin sembolu dogrudur?

E

Sodyum - S

D

Kalsiyum - C

B

Fosfor - P

C

Demir - I

A

Mangan - Mg

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Periyodik Sistem

X elementi periyodik tablonun 3. periyot 4A grubunda yer almaktadir.

Buna gore, X'in temel hal elektron dagilimi asagidakilerden hangisidir?

C

2, 8, 3

B

2, 4

D

2, 8, 4

E

2, 8, 8, 3

A

2, 3

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Periyot sayısı katman sayısını, grup numarası ise son katmandaki elektron sayısını verir.

3. periyotta yer alması 3 katmanı olduğunu gösterir ( $2, 8, n$ ).
4A grubunda yer alması son katmanında 4 elektron bulunduğunu gösterir.
Buna göre elektron dağılımı 2, 8, 4 şeklindedir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Grup numarası hatası] 3A grubu ile karıştırılmıştır.

B Seçeneği: [Periyot sayısı hatası] 2 katmanlı yazılmıştır.

E Seçeneği: [Fazla katman] 4 katmanlı dizilim yazılmıştır.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] 3 katmanlı ve son katmanı 4 olan dizilim.

A Seçeneği: [Eksik katman] 2. periyot 3A sanılabilir.

Soru 5 Atom Modelleri

Bilim tarihi sürecinde atomun yapısını açıklamak için farklı modeller öne sürülmüştür.

Asagidaki atom modellerinden hangisinin karsisinda verilen varsayim ya da teorem yanlistir?

A

Dalton Atom Modeli - Aynı tür elementlerin bütün atomları özdeştir.

E

Bohr Atom Modeli - Elektronlar çekirdeğin etrafındaki dairesel yörüngelerde hareket eder.

D

Thomson Atom Modeli - Atomun çekirdek kısmı dışında kalan bölgesi boştur.

B

Modern Atom Modeli - Elektronların atom çekirdeği dışındaki orbital adı verilen bölgelerde bulunma olasılığı yüksektir.

C

Rutherford Atom Modeli - Pozitif yükler atom hacmi yanında çok küçük bir hacme sahip olan çekirdekte bulunur.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Periyodik Sistem

Elementlerin artan atom numaralarına göre düzenlenen modern periyodik sistemde periyotlar ve gruplar yer alır.

Modern periyodik tabloyla ilgili asagidaki ifadelerden hangisi yanlistir?

B

7 tane periyot 18 tane gruptan oluşur.

C

Benzer kimyasal özellik gösteren elementler aynı grupta toplanmıştır.

E

Her grupta eşit sayıda element vardır.

D

8 tane baş grup 10 tane yan grup vardır.

A

Elementler artan atom numaralarına göre dizilmiştir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 7 Kimya Laboratuvarı Güvenliği

Ödevini yapmak için laboratuvara giden Ferit, şu işlemleri yapıyor: - Önlüğünü giyerek gözlük takıyor. - Behere pipet yardımıyla bir miktar derişik asit çözeltisi aktarıyor. - Beherdeki çözeltiyi seyreltmek için 5 mL su ilave ediyor. - Hazırladığı çözeltiyi huni kullanarak erlenmadiere aktarıyor. - Beherde kalan fazla asit çözeltisini dikkatli bir şekilde lavaboya döküyor.

Buna gore, Ferit'in yaptigi yukaridaki islemlerden kac tanesi, fiziksel veya kimyasal guvenlik acindan tehlike veya zarar gormesine neden olabilir?

E

5

D

4

B

2

C

3

A

1

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Atom ve Periyodik Sistem

X^{n-}

taneciği bir anyondur (

n > 0

). Bu tanecik için temel tanecik sayıları arasındaki oranlar incelenmektedir.

I. $\frac{e}{p}$

II. $\frac{e}{n}$

III. $\frac{n}{p}$

degerlerinden hangileri kesinlikle 1'den buyuktur?

A

Yalnız I

C

I ve III

B

I ve II

E

I, II ve III

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

X^{n-}

anyon olduğundan elektron sayısı proton sayısından fazladır (

e > p

). Bu nedenle

\frac{e}{p} > 1

kesinlikle doğrudur. Nötron sayısı hakkında kesin bir kıyas yapılamaz.

Anyonlarda $e = p + n$ (yük) olduğundan elektron sayısı proton sayısından büyüktür ( $e > p$ ). Dolayısıyla $\frac{e}{p} > 1$ kesinlikle doğrudur.
Elektron ile nötron ( $e$ ve $n$ ) arasında kesin bir büyüklük ilişkisi kurulamaz; $n$ çok büyük veya çok küçük olabilir.
Nötron ile proton ( $n$ ve $p$ ) arasında da her zaman $n > p$ veya $n < p$ diyemeyiz (hafif izotoplar veya eşit durumlar olabilir).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Anyonda elektron protondan büyüktür.

C Seçeneği: [N/p oranı yanılgısı] Nötronun protondan büyük olduğu genellenir.

B Seçeneği: [Nötron oranı yanılgısı] Nötronun her zaman büyük olduğu varsayılır.

D Seçeneği: [Çoklu oran kabulü] Tüm oranların 1'den büyük olduğu düşünülür.

E Seçeneği: [Tümü doğru varsayımı] Matematiksel olarak oranların her zaman büyük çıkacağı sanılır.

TYT Kimya: Kimya Disiplinleri & Analitik Kimya (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu süreçte sudaki iyonların nitel ve nicel analizini yaparak tespitiyle ilgilenen kimya disiplini aşağıdakilerden hangisidir?

ifadelerinden hangileri dogrudur?

Asagidaki elementlerden hangisinin sembolu dogrudur?

Buna gore, X'in temel hal elektron dagilimi asagidakilerden hangisidir?

Asagidaki atom modellerinden hangisinin karsisinda verilen varsayim ya da teorem yanlistir?

Modern periyodik tabloyla ilgili asagidaki ifadelerden hangisi yanlistir?

Buna gore, Ferit'in yaptigi yukaridaki islemlerden kac tanesi, fiziksel veya kimyasal guvenlik acindan tehlike veya zarar gormesine neden olabilir?

degerlerinden hangileri kesinlikle 1'den buyuktur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)