TYT Kimya: Kimya Bilimi & Maddenin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Kimya Bilimi

Platin, altın gibi soy metaller doğada genellikle serbest halde bulunur ve kimyasal olarak pek çok maddeye karşı kararlıdır.

Aşağıdakilerden hangisi altının fiziksel özelliklerinden biri değildir?

A

Kaynama noktasının

2856 \text{ }^\circ\text{C}

olması

E

Kolay işlenebilen yumuşak bir metal olması

D

Katı ve sıvı hâlde elektriği iletmesi

B

Kral suyunda çözünebilmesi

C

Özkütlesinin

19,3 \text{ g/cm}^3

olması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Altının kral suyunda çözünmesi kimyasal bir etkileşim sonucudur (tepkime verir).

Altın tam soy bir metaldir.
Halk arasında kral suyu olarak bilinen $\text{HNO}_3$ ve $\text{HCl}$ karışımı ile tepkime vererek çözünür.
Tepkime sonucu madde kimlik değiştirir, bu nedenle kimyasal bir özelliktir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Özkütle fizikseldir] Ayırt edici fiziksel özelliktir.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Kral suyunda çözünme kimyasal özelliktir.

E Seçeneği: [İşlenebilirlik] Mekanik fiziksel özelliktir.

D Seçeneği: [İletkenlik] Metaller elektriği iletir.

A Seçeneği: [Hâl değişimi sıcaklıkları fizikseldir] Kaynama noktası fiziksel özelliktir.

Soru 2 Maddenin Halleri ve Değişimler

Maddelerin iç yapısının değişip değişmediğine bağlı olarak olaylar fiziksel ve kimyasal değişimler şeklinde sınıflandırılır.

I. Suyun elektrolizi ile hidrojen ve oksijen gazı eldesi

II. Kuru buzun ( $CO_2(k)$ ) süblimleşmesi

III. Kömürün mekanik yolla toz hâline getirilmesi

Yukarıda verilen olaylardan hangilerinde sadece fiziksel değişim gerçekleşmiştir?

B

Yalnız III

C

I ve III

E

I, II ve III

D

II ve III

A

Yalnız II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Maddenin Halleri ve Değişimler

Maddeler arası etkileşimlerin türü ve büyüklüğü, meydana gelen değişimin sınıfını belirlemede temel ölçüttür.

I. Kimyasal değişimlerde maddenin kimlik özelliği değişir.

II. Fiziksel değişimlerde genellikle güçlü etkileşimler korunurken zayıf etkileşimler kopar ya da oluşur.

III. Kırılan veya oluşan bağların enerjisi 40 kJ/mol'den büyükse olay genellikle kimyasal değişim olarak nitelendirilir.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

E

I, II ve III

D

II ve III

B

Yalnız III

C

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Kimya Bilimi

Maddenin iç yapısının değiştiği olaylar kimyasal değişim olarak adlandırılırken, sadece dış görünüm veya hal değişimleri fiziksel değişimdir.

Aşağıda verilen değişimlerden hangisi kimyasaldır?

A

Çiğ oluşumu

D

Betonun donması

E

Ham petrolden benzin eldesi

B

Buğdayın öğütülmesi

C

Şeker pancarından şeker eldesi

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Kimya Bilimi

Maddelerin kimliği hakkında bilgi veren veya reaksiyona girme eğilimini belirten özellikler kimyasal özellik kapsamındadır.

I. Yanmaya karşı asallık

II. Elektron verme isteği (aktiflik)

III. Erime noktası

Yukarıdaki özelliklerden hangileri saf bir maddenin kimyasal özelliği olabilir?

A

Yalnız II

D

II ve III

E

I, II ve III

C

I ve III

B

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Maddenin Halleri ve Enerji

Aşağıdaki tabloda bazı olayların gerçekleşmesi için gereken enerji değerleri verilmiştir: 1.

H_2O(s) \longrightarrow H_2(g) + \frac{1}{2}O_2(g)

(

285 \text{ kJ/mol}

) 2.

CH_3OH(s) \longrightarrow CH_3OH(g)

(

35,3 \text{ kJ/mol}

)

I. Fiziksel olaylar sırasında transfer edilen enerji, kimyasal olaylar sırasında transfer edilen enerjiden daha düşüktür.

II. 1. olayda maddenin kimlik özelliği değişirken 2. olayda kimlik özelliği korunmuştur.

III. 1. değişimde polar kovalent bağlar kopmuş, sonucunda apolar kovalent bağlar oluşmuştur.

Buna göre, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

D

II ve III

E

I, II ve III

B

Yalnız III

C

I ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1. olay kimyasaldır (

285 \text{ kJ}

), kimlik değişir ve polar bağlar kopup apolar bağlar oluşur. 2. olay fizikseldir (

35,3 \text{ kJ}

) ve kimlik korunur. I, II ve III ifadelerinin tamamı doğrudur.

I. Fiziksel olaylarda harcanan enerji ( $35,3 \text{ kJ/mol}$ ), kimyasal olayda harcanandan ( $285 \text{ kJ/mol}$ ) küçüktür (Doğru).
II. 1. olay kimyasaldır, maddenin kimlik özelliği değişir; 2. olay fizikseldir, kimlik özelliği korunur (Düzeltildi, Doğru).
III. Suyun analizinde suyun polar kovalent bağları kopar, $H_2$ ve $O_2$ moleküllerinde apolar kovalent bağlar oluşur (Doğru).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Eksik öncül] Sadece I'i bulmuştur.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüllerin bilimsel olarak doğru olduğunu tespit etmiştir.

D Seçeneği: [Eksik öncül] I'i göz ardı etmiştir.

B Seçeneği: [Eksik öncül] Sadece III'ü bulmuştur.

C Seçeneği: [Eksik öncül] II öncülünün düzeltilmiş halini gözden kaçırmıştır.

Soru 7 Kimyasal Tepkimeler ve Enerji

Gerçekleşirken dışarıdan ısı alarak gerçekleşen kimyasal tepkimeler endotermiktir.

Buna göre aşağıda verilen olaylardan hangisi, endotermik olarak gerçekleşen kimyasal bir tepkimedir?

A

Metan gazının yanması

C

Etil alkolün buharlaşması

B

Suyun elektrolizle elementlerine ayrıştırılması

E

Buzun erimesi

D

Pillerde elektrik üretilmesi

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Maddenin Halleri ve Değişimler

Aşağıdaki tabloda bazı olaylar ve karşısında değişim türleri verilmiştir: - Üzümden sirke yapılması

\longrightarrow

Kimyasal - Çözeltilerin elektriği iletmesi

\longrightarrow

Fiziksel - Ham petrolden benzin eldesi

\longrightarrow

Kimyasal -

CO_2

gazının suda çözünmesi

\longrightarrow

Kimyasal - Gümüşün açık havada kararması

\longrightarrow

Kimyasal

Aşağıda verilen olaylardan hangisinin karşısındaki değişim türü yanlıştır?

A

Üzümden sirke yapılması - Kimyasal

E

Gümüşün açık havada kararması - Kimyasal

D

CO_2

gazının suda çözünmesi - Kimyasal

B

Çözeltilerin elektriği iletmesi - Fiziksel

C

Ham petrolden benzin eldesi - Kimyasal

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ham petrolden benzin, mazot gibi fraksiyonların elde edilmesi ayrımsal damıtma yöntemiyle gerçekleştirilir. Ayrımsal damıtma, kaynama noktası farkına dayanan fiziksel bir süreçtir. Tabloda bu işlemin karşısına 'Kimyasal' yazılması hatalıdır.

A) Üzümün sirkeye dönüşmesi fermantasyon (mayalanma) olup kimyasal bir değişimdir (Doğru).
B) Çözeltilerin elektriği iletmesi (iyon hareketleri veya serbest elektronlar aracılığıyla) fiziksel bir süreçtir (Doğru).
C) Ham petrolden benzin eldesi ayrımsal damıtmadır ve fiziksel bir hal değişimi/ayırma yöntemidir. Karşısında 'Kimyasal' yazması yanlıştır (Yanlış).
D) $CO_2$ gazının suda çözünmesi sırasında gaz su ile tepkime vererek zayıf asit ( $H_2CO_3$ ) oluşturur, bu nedenle kimyasaldır (Doğru).
E) Gümüşün havadaki oksijen veya kükürt bileşikleri ile tepkimeye girerek kararması kimyasal bir değişmedir (Doğru).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Fermentasyonun kimyasal olduğunu gözden kaçırma] Biyolojik süreçlerin fiziksel olabileceğini düşünen öğrenciler işaretleyebilir.

B Seçeneği: [İletkenliğin kimyasal olduğunu sanma] Elektrik akımı geçişini kimyasal bağ kopması zanneden öğrenciler seçebilir.

C Seçeneği: [Damıtma işlemlerini kimyasal reaksiyon sanma] Petrol türevlerinin elde edilmesini karmaşık bir sanayi süreci olduğu için kimyasal zannedenler doğru yanıtı bulur.

D Seçeneği: [Gaz çözünmesini her zaman fiziksel zannetme] Genel kural olarak çözünmelerin fiziksel olduğu ezberiyle yaklaşanlar yanılabilir.

E Seçeneği: [Paslanma/kararma olaylarını fiziksel sanma] Renk değişimi ve oksitlenmeyi ayırt edemeyenler seçebilir.

Soru 9 Maddenin Halleri ve Enerji

Brom (

Br_2

) elementinin katı halden gaz ve sıvı hallere geçiş süreçleri aşağıda verilmiştir: 1.

Br_2(k) + x \text{ kJ/mol} \longrightarrow 2Br(g)

2.

Br_2(k) + y \text{ kJ/mol} \longrightarrow Br_2(s)

I. Değişimler sırasında alınan enerjiler arasındaki ilişki, $x > y$ şeklindedir.

II. 2. değişimde molekül yapısı korunmuştur.

III. 1. değişimde sadece zayıf etkileşimler kopmuştur.

Yukarıda verilen değişimlerle ilgili, ifadelerden hangileri doğrudur?

B

Yalnız III

C

I ve II

D

I ve III

E

II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1. olay kimyasaldır (güçlü bağlar kopar, atomlaşma), 2. olay fizikseldir (erime).

x > y

dir ve molekül yapısı 2'de korunmuştur.

I. 1. olayda güçlü kovalent bağlar koparak atomlaşma gerçekleşir; 2. olayda ise erime (zayıf etkileşim) olur. Bu nedenle $x > y$ (Doğru).
II. 2. değişim erimedir, $Br_2$ moleküler yapısı korunur (Doğru).
III. 1. değişimde güçlü kovalent bağlar kopmuştur, sadece zayıf etkileşimler kopmuştur ifadesi yanlıştır (Yanlış).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [III'ü doğru alma] III'teki hatayı görmemiştir.

E Seçeneği: [III'ü onaylama] Zayıf etkileşim yanılgısına düşmüştür.

B Seçeneği: [Yanlış öncül] III'ü doğru sanmıştır.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] I ve II'yi doğru analiz etmiştir.

A Seçeneği: [Eksik öncül] Sadece I'i bulmuştur.

Soru 10 Kimya Bilimi

Maddelerin kimliğinin değişip değişmediği olayların sınıflandırılmasında temel kriterdir.

I. Yemek tuzunun suda çözünmesi

II. Gıdaların vücutta sindirilmesi

III. Toz şekerden pudra şekeri eldesi

Yukarıda verilen olaylardan hangileri kimyasal değişim sonucunda gerçekleşir?

A

Yalnız II

E

I, II ve III

D

II ve III

C

I ve III

B

Yalnız III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 11 Kimyasal Tepkimeler

Kimyasal tepkimeler sırasında atom cinsi ve sayısı, toplam kütle, toplam proton/nötron sayısı korunur; ancak bazı gözlemler her tepkimede olmayabilir.

Kimyasal tepkimelerde aşağıdaki değişimlerden hangisi kesinlikle gözlenmez?

A

Gaz çıkışı

B

İletkenlik artışı

C

Toplam kütlenin korunması

D

Çökelek oluşumu

E

Toplam proton sayısının artması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Kimya: Kimya Bilimi & Maddenin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Aşağıdakilerden hangisi altının fiziksel özelliklerinden biri değildir?

Yukarıda verilen olaylardan hangilerinde sadece fiziksel değişim gerçekleşmiştir?

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Aşağıda verilen değişimlerden hangisi kimyasaldır?

Yukarıdaki özelliklerden hangileri saf bir maddenin kimyasal özelliği olabilir?

Buna göre, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre aşağıda verilen olaylardan hangisi, endotermik olarak gerçekleşen kimyasal bir tepkimedir?

Aşağıda verilen olaylardan hangisinin karşısındaki değişim türü yanlıştır?

Yukarıda verilen değişimlerle ilgili, ifadelerden hangileri doğrudur?

Yukarıda verilen olaylardan hangileri kimyasal değişim sonucunda gerçekleşir?

Kimyasal tepkimelerde aşağıdaki değişimlerden hangisi kesinlikle gözlenmez?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)