Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Karışımların Ayrılması
Deniz suundan saf su elde etmek ve tuzunu kazanmak isteyen bir kimya laboratuvarı ekibi, sıvı içerisindeki katı çözünen bileşeni ve çözücüyü birbirinden yalıtmak amacıyla çeşitli ısıl ve fiziksel işlemler tasarlamaktadır.
I. Kaynama noktası farkından yararlanarak uçucu olmayan katıyı sıvıdan uzaklaştırıp her iki bileşeni de ayrı kaplarda toplama
II. Sıvı bileşeni kontrollü olarak gaz fazına dönüştürüp sadece katı kalıntıyı elde etme
III. Yoğunluk farkını kullanarak bileşenleri bir ayırma hunisi yardımıyla fazlarına ayırma
Tasarım sürecindeki bu işlemlerden hangileri söz konusu karışımın bileşenlerine ayrıştırılması için uygulanabilir?
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tuzlu su homojen bir karışım (çözelti) olduğundan basit damıtma ve buharlaştırma yöntemleri ile ayrılabilir.
I. Basit damıtma ile hem su geri kazanılır hem de tuz elde edilir. Uygulanabilir.
II. Buharlaştırma ile su uçurulur, tuz kapta kalır. Uygulanabilir.
III. Dekantasyon veya ayırma hunisi heterojen karışımlar için kullanılır. Tuzlu su homojen olduğundan uygulanamaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece buharlaştırmanın yeterli olduğunu düşünmek]Basit damıtmanın sadece su kaynatmak olduğunu unutan adaylar
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Dekantasyonun homojen karışımlara uygulanabileceği yanılgısı]Dekantasyon ile süzme kavramını karıştıranlar
D Seçeneği:[III numaralı öncülü doğru kabul etmek]Dekantasyonu homojen çözeltilere uyarlayanlar
E Seçeneği:[Tüm yöntemlerin her karışıma uyarlanabileceği önyargısı]Öncüllerin tamamını doğru gören adaylar
Soru 2Karışımların Ayrılması
Endüstride ve doğada bulunan bazı karmaşık maddeler, yapılarını oluşturan bileşenlerin kaynama noktalarındaki hassas farklılıklar baz alınarak ayrımsal damıtma yöntemiyle saflaştırılır.
I. Yeraltından çıkarılan ve farklı hidrokarbon fraksiyonları barındıran sıvı karışım
II. Çeşitli gazların homojen bir şekilde karıştırılmasıyla oluşan atmosferik gaz karışımı (sıvılaştırılarak)
III. Yoğunluk farkından ötürü birbiri içinde çözünmeyen iki sıvının oluşturduğu heterojen sistem
Yukarıda verilen sistemlerden hangilerini bileşenlerine ayırmak için ayrımsal damıtma yöntemi kullanılır?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ayrımsal damıtma, kaynama noktaları farklı olan homojen sıvı-sıvı veya sıvılaştırılmış gaz karışımlarına uygulanır.
I. Ham petrol, kaynama noktaları farklı sıvı hidrokarbonların homojen karışımıdır, ayrımsal damıtma ile ayrılır.
II. Temiz hava, sıvılaştırılarak ayrımsal damıtma ile azot ve oksijen gibi gazlarına ayrıştırılır.
III. Yağlı su heterojen bir karışımdır ve ayırma hunisi ile ayrılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece ham petrolü düşünmek]Temiz havanın sıvılaştırılarak damıtılabileceğini bilmeyenler
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Yağlı suyu homojen sanmak]Yağ ve suyun homojen karıştığını düşünen adaylar
D Seçeneği:[III. öncülü doğru kabul etmek]Heterojen karışım ayrım yöntemlerini karıştıranlar
E Seçeneği:[Tüm seçeneklerin damıtma ile ayrıldığını zannetmek]Genelleme tuzağına düşen adaylar
Soru 3Karışımların Ayrılması
Kimya laboratuvarında gerçekleştirilen bir proje çalışmasında, farklı özelliklere sahip karışımlar ve bu karışımları ayırmak için seçilen metotlar listelenmiştir.
Buna göre, aşağıda verilen karışımlardan hangisi tabloda belirtilen metotla bileşenlerine ayrılamaz?
A
Alkol - su / Ayrımsal damıtma
B
Tuzlu - su / Buharlaştırma
C
Benzen - su / Ayırma hunisi
D
Talaş - su / Süzme
E
Demir - krom alaşımı / Mıknatıslanma
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Alaşımlar homojen katı karışımlarıdır (çözeltilerdir) ve mıknatıs gibi basit mekanik yöntemlerle ayrılamaz.
A) Alkol-su sıvı-sıvı homojen karışım olup ayrımsal damıtma ile ayrılır.
B) Tuzlu su buharlaştırma ile ayrılır.
C) Benzen ve su birbiri içinde çözünmeyen heterojen sıvı-sıvı karışım olup ayırma hunisi ile ayrılır.
D) Talaş-su heterojen katı-sıvı karışım olup süzme ile ayrılır.
E) Demir-krom alaşımı homojen katı karışımıdır (çözeltidir), mıknatısla ayrılamaz.
B Seçeneği:[Buharlaştırmanın tuzlu suya uygulanmadığını sanmak]Sadece damıtma aranır diyen adaylar
C Seçeneği:[Benzenin suda çözündüğünü varsaymak]Organik çözücülerin suyla karışımını karartanlar
D Seçeneği:[Süzme yöntemini katı-sıvı için yanlış yorumlamak]Talaşın suda yüzmesine takılanlar
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 4Karışımların Ayrılması
Maddelerin çözünürlüklerinin sıcaklığa veya kullanılan çözücü türüne bağlı olarak değişmesi, karışımların ayrılmasında temel bir ilke olarak kullanılır.
I. Özütleme (Ekstraksiyon)
II. Kristallendirme
III. Ayrımsal kristallendirme
Yukarıda verilen yöntemlerden hangileri karışımda bileşenlerin çözünürlükleri farkından faydalanılarak yapılır?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Özütleme çözücü ve çözünürlük farkına, kristallendirme ve ayrımsal kristallendirme ise sıcaklıkla değişen çözünürlük farkına dayanır.
I. Özütleme: Bir bileşenin uygun bir çözücüyle ortamdan çözünerek uzaklaştırılmasıdır (çözünürlük farkı).
II. Kristallendirme: Çözünürlüğün sıcaklıkla değişiminden yararlanarak katı maddenin kristalleştirilmesidir.
III. Ayrımsal kristallendirme: İki katının çözünürlüklerinin sıcaklıkla değişim farkından yararlanarak ayrılmasıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece özütlemeyi çözünürlükle ilişkilendirmek]Kristallendirmenin hal değişimi olduğunu sananlar
B Seçeneği:[III. öncülü göz ardı etmek]Ayrımsal kristallendirmenin farklı bir ilkeye dayandığını düşünenler
C Seçeneği:[II. öncülü elemek]Kristallendirmeyi sadece damıtma sananlar
D Seçeneği:[Özütlemeyi göz ardı etmek]Özütlemenin tanımını eksik bilenler
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Karışımların Ayrılması
Özütleme (ekstraksiyon) bir karışım içerisindeki istenen bileşenin uygun bir çözücü ile çözünerek ortamdan uzaklaştırılması veya elde edilmesi işlemidir.
I. Çayın sıcak su ile demlenmesi
II. Tuzlu peynirin su içerisine bekletilerek fazla tuzundan arındırılması
III. Gül yapraklarından uygun çözücü yardımıyla gül suyu elde edilmesi