TYT Kimya: Karışımların Ayrılması & Ayırma Yöntemlerinin Sırası (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Karışımların Ayrılması

Endüstriyel bir geri dönüşüm tesisinde; nikel tozu, talaş, sofra tuzu ve kuvars kumundan oluşan dörtlü katı karışımını saf maddelerine ayırmak üzere bir mühendis ekibi beş farklı fiziksel işlem belirlemiştir. İşlem sırası belirlenirken maddelerin çözünürlük, manyetik özellik, yoğunluk ve kaynama noktası farkları dikkate alınmıştır.

I. Süzme

II. Flotasyon (Yüzdürme)

III. Mıknatıslanma

IV. Destilasyon

V. Suyla karıştırma (Çözme)

Buna göre, bu karışımın bileşenlerine hatasız ayrıştırılabilmesi için verilen yöntemler hangi sırayla uygulanmalıdır?

III - V - II - I - IV

III - V - II - IV - I

V - IV - II - III - I

V - I - II - III - IV

II - I - III - IV - V

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Öncelikle manyetik özellik gösteren metal (nikel) mıknatısla ayrılır (III). Kalan karışım suyla karıştırılarak (V) tuzun çözünmesi, odun talaşının yüzmesi (flotasyon - II) sağlanır. Yüzen talaş alınır, çözünmeyen kum süzme (I) ile ayrılır. Son olarak tuzlu sudan su damıtma (destilasyon - IV) ile uzaklaştırılır.

1. Adım: Mıknatıs ile nikel tozu ortamdan uzaklaştırılır (III).
2. Adım: Kalan talaş, tuz ve kum karışımı suya atılır (V).
3. Adım: Odun talaşı su üstünde yüzer ve flotasyon ile alınır (II).
4. Adım: Kum su içinde çözünmez, süzme yöntemiyle ayrılır (I).
5. Adım: Tuzlu su çözeltisinden su destilasyon ile uzaklaştırılır (IV).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Mıknatıs etkisini hesaba katmadan doğrudan çözme ile başlama hatası.] Sıvı eklemenin genel bir çözücü adım olarak ilk akla gelmesi.

D Seçeneği: [Süzme ve destilasyon sırasını karıştırma.] Sıralama mantığında işlem basamaklarını yanlış yorumlama.

E Seçeneği: [Destilasyonu erken aşamada uygulama.] Tersten okuma hatası.

B Seçeneği: [Doğru sıralama] Doğru analitik yaklaşım

C Seçeneği: [Flotasyon ile süreci başlatma yanılgısı.] Rastgele kombinasyon denemesi.

Soru 2 Maddenin Halleri ve Karışımlar

Laboratuvar ortamında bulunan X, Y ve Z saf maddelerinin ikili etkileşimleri sonucunda elde edilen sistemler incelendiğinde şu sonuçlara ulaşılmıştır: • X ve Y bir araya geldiğinde homojen görünmeyen, katı taneciklerinin sıvı içerisinde asılı kaldığı bulanık bir karışım oluşmaktadır. • Y ve Z maddelerinin oluşturduğu sistemde sıvı veya katı tanecikler gaz ortamında dağılmıştır. • X ve Z karıştırıldığında her noktada aynı özellikleri gösteren şeffaf bir faz elde edilmektedir.

I. X, Y ve Z sırasıyla sıvı, katı ve gazdır.

II. Y - Z karışımı heterojendir.

III. X - Y karışımı süzme ile bileşenlerine ayrıştırılabilir.

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?

I ve III

Yalnız I

II ve III

I, II ve III

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

X-Y süspansiyon ise katı-sıvı heterojen karışımdır (X sıvı, Y katı olabilir ya da tersi kesin değildir ancak X sıvı, Y katıdır; süzülebilir). Y-Z aerosol ise gaz içinde katı/sıvı dağılımıdır (heterojendir). X-Z çözelti ise homojendir. I numaralı öncülde X sıvı, Y katı, Z gaz olduğu söylenebilir ancak X'in sıvı olmasını kesin kılan süspansiyon tanımıdır, fakat Y katı, Z gaz kesinlik taşır. III. öncülde süzme ile ayrılabilirlik süspansiyonlar için kesin kuraldır.

1. Adım: X-Y süspansiyon ise biri katı diğeri sıvıdır.
2. Adım: Y-Z aerosol ise dağılan faz katı/sıvı, dağıtan gazdır (heterojen).
3. Adım: X-Z çözelti ise homojen karışımdır.
4. Adım: Süspansiyonlar süzme yardımıyla ayrılabilir (III doğru).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [II. öncülü kaçırma.] Aerosollerin heterojen olduğunu gözden kaçırma.

A Seçeneği: [Yalnızca ilk öncülün doğru olduğunu düşünme.] Diğer öncüllerin kesinliğini göz ardı etme.

B Seçeneği: [III. öncülün süzme kuralını atlama.] Süspansiyonların ayrıştırma yöntemini hatırlayamama.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

E Seçeneği: [I. öncülün kesinlik derecesini abartma.] Tüm öncülleri doğru kabul etme eğilimi.

Soru 3 Çözeltiler

Kütlece

\%20

'lik

400\text{ gram}

şekerli su çözeltisi içeren bir kap ısıtılmaktadır. İşlem sonucunda çözeltide hiç katı şeker çökmesi gözlenmeden bir miktar su buharlaştırılıyor.

Buna göre, son durumdaki yeni çözeltinin kütlece $\%25$ 'lik olması için kaç gram su buharlaştırılmalıdır?

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Başlangıçtaki çözünen şeker kütlesi:

400 \times \frac{20}{100} = 80\text{ g}

. Su buharlaştırıldığında çözünen şeker miktarı değişmez (

80\text{ g}

). Yeni çözeltinin kütlesi

m_{\text{son}}

olsun:

\frac{80}{m_{\text{son}}} = \frac{25}{100} \Rightarrow m_{\text{son}} = 320\text{ g}

. Buharlaşan su miktarı = Başlangıç kütlesi - Son kütle =

400 - 320 = 80\text{ gram}

1. Adım: Şeker kütlesi = $400 \times 0.20 = 80\text{ g}$ .
2. Adım: Yeni derişim formülü: $\frac{80}{400 - m_{\text{su}}} = 0.25$ .
3. Adım: $400 - m_{\text{su}} = \frac{80}{0.25} = 320\text{ g}$ .
4. Adım: Buharlaşan su = $400 - 320 = 80\text{ g}$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru matematiksel modelleme

E Seçeneği: [Yarı yarıya alma yanılgısı.] Sezgisel tahmin.

D Seçeneği: [Yanlış kütle çıkarma.] Eksik çıkarma işlemi.

B Seçeneği: [İşlem hatası.] Matematiksel yanılgı.

C Seçeneği: [Çözünen kütlesini yanlış hesaplama.] Yüzde hesaplama hatası.

Soru 4 Sıvı Çözeltiler

Saf bir çözücüde uçucu olmayan bir katının çözünmesiyle oluşan sulu çözeltilerin fiziksel özelliklerinde bazı değişimler gözlenmektedir.

I. Kaynama noktası yükselmesi

II. Donma noktası alçalması

III. Çözünmüş madde oranının artması

Yukarıdaki özelliklerden hangileri koligatif özellik olarak sınıflandırılabilir?

Yalnız I

II ve III

I, II ve III

Yalnız II

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Kimya: Karışımların Ayrılması & Ayırma Yöntemlerinin Sırası (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, bu karışımın bileşenlerine hatasız ayrıştırılabilmesi için verilen yöntemler hangi sırayla uygulanmalıdır?

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?

Buna göre, son durumdaki yeni çözeltinin kütlece $\%25$ 'lik olması için kaç gram su buharlaştırılmalıdır?

Yukarıdaki özelliklerden hangileri koligatif özellik olarak sınıflandırılabilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, bu karışımın bileşenlerine hatasız ayrıştırılabilmesi için verilen yöntemler hangi sırayla uygulanmalıdır?

Buna göre, yukarıdaki yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?

Buna göre, son durumdaki yeni çözeltinin kütlece %25\%25%25'lik olması için kaç gram su buharlaştırılmalıdır?

Yukarıdaki özelliklerden hangileri koligatif özellik olarak sınıflandırılabilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, son durumdaki yeni çözeltinin kütlece $\%25$ 'lik olması için kaç gram su buharlaştırılmalıdır?