TYT Kimya: Çevre Kimyası & Hava Kirliliği ve Nedenleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Çevre Kimyası

Endüstrileşme süreciyle birlikte doğaya salınan maddeler farklı ekosistemleri doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

I. Fosil yakıtların kontrolsüz bir şekilde yakılması

II. Kimyasal arıtma tesisleri bulunmayan tesislerin atık sularını akarsulara deşarj etmesi

III. Volkanik hareketlilik sonucu atmosfere bol miktarda kül ve gaz salınması

Yukarıda verilen durumlardan hangileri hava kirliliğine doğrudan neden olan etkenler arasında gösterilemez?

A

Yalnız I

E

I, II ve III

D

II ve III

C

I ve II

B

Yalnız II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Çevre Kimyası

Atmosferde çeşitli oranlarda bulunan bazı gazlar doğal dengenin korunmasını sağlarken, bazıları ise insan faaliyetleri veya doğal olaylar sonucu birikerek kirliliğe yol açar.

Aşağıda verilen gazlardan hangisi hava kirliliğine neden olan kirletici gazlar arasında yer almaz?

C

CO_2

B

SO_2

D

N_2

E

CO

A

NO_2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

N_2

(Azot) gazı havanın yaklaşık %78'ini oluşturur ve tek başına temel bir hava kirletici değildir.

$NO_2$ , $SO_2$ , $CO_2$ ve $CO$ gazları çeşitli oranlarda toksik etki veya sera etkisi yaratarak hava kirliliğine neden olur.
$N_2$ gazı inert yapıda olup havanın temel doğal bileşenidir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [$NO_2$ gazının asit yağmurlarına yol açan kirletici olduğunu unutmak.] Azot dioksitin toksik olduğunu bilmeyenler seçebilir.

C Seçeneği: [Karbondioksiti sera gazı olarak bilmemek.] Nefes aldığımız gaz olarak düşünüp kirletici olmadığını sanmak.

B Seçeneği: [Kükürt dioksiti masum sanmak.] Kükürtlü bileşiklerin kirlilik etkisini karıştırarak.

E Seçeneği: [Karbonmonoksitin zehirli etkisini göz ardı etmek.] Renksiz ve kokusuz olmasından ötürü kirletici olmadığını düşünmek.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] $N_2$'nin havanın ana bileşeni olduğunu bilen adaylar doğru sonuca ulaşır.

Soru 3 Çevre Kimyası

Atmosferdeki azot gazı yüksek sıcaklık ortamlarında oksijenle birleşerek azot oksitleri oluşturur. Bu gazlar yağmur suyu ile birleşerek asit yağmurlarına yol açar.

I. Havadaki derişiminin artması iklim değişikliği ve sera etkisine katkı sağlar.

II. Su ile etkileşime giren türleri asidik özellik gösterir.

III. Yeryüzündeki tek kaynağı sanayi tesisleridir.

Azot oksitler ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

B

Yalnız II

C

I ve II

D

II ve III

E

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Çevre Kimyası

Fosil yakıtların kullanımı ve endüstrileşme, atmosfere salınan gaz dengesini doğrudan değiştirmektedir.

Karbondioksit ( $\text{CO}_2$ ) gazı ile ilgili, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

E

Atmosferdeki miktarının artışı sera etkisini kuvvetlendirir.

D

Küresel ısınmada birinci dereceden sorumlu tutulan sera gazıdır.

C

Oldukça yanıcı bir gaz olup yaz aylarında orman yangınlarının en büyük başlatıcısıdır.

B

Başlıca kaynağı motorlu taşıtlar ve enerji santralleridir.

A

İçeriğinde belirli bir oranın üzerinde karbondioksit bulunduran hava toksik ve boğucu etki yapabilir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

\text{CO}_2

gazı yanıcı değildir; aksine yangın söndürücü olarak kullanılır.

A şıkkı doğrudur, yüksek oranlarda boğucu/toksik etki gösterebilir.
B şıkkı doğrudur, fosil yakıt tüketen taşıtlar ve santraller ana kaynağıdır.
C şıkkı yanlıştır, $\text{CO}_2$ yanmaz ve yangın söndürücüdür.
D ve E şıkları doğrudur, küresel ısınmanın ana sorumlusudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yüksek derişimde toksik/boğucu olma özelliğini yanlış sanmak.] Soluduğumuz gaz olduğu için zehirli olamayacağını düşünmek.

E Seçeneği: [Sera etkisi kavramını yadsımak.] Miktar artışının sıcaklığı etkilemediğini düşünmek.

D Seçeneği: [Küresel ısınma ilişkisini kuramamak.] Sera gazı etkisini bilmeyenler.

C Seçeneği: [Doğru seçenek (Yanlış ifade)] $\text{CO}_2$'nin yanıcı olmadığını bilen adaylar bu şıkkı işaretler.

B Seçeneği: [Kaynakları karıştırmak.] Fosil yakıtların $\text{CO}_2$ saldığını unutmak.

Soru 5 Çevre Kimyası

Kükürt oksitler (

SO_2

ve

SO_3

), volkanik faaliyetler veya fosil yakıtların yakılması sonucu havaya karışır. Bu gazlar yağmur suyu ile birleşerek asit yağmurlarını oluşturur.

I. Bitki örtüsünün zarar görmesi

II. Toprak verimliliğinin azalması

III. Hava kirliliğinin artması

Asit yağmurlarına dönüşen kükürt oksitlerin çevreye salınması yukarıdaki durumlardan hangilerine neden olur?

A

Yalnız I

B

Yalnız II

C

I ve II

E

I, II ve III

D

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Çevre Kimyası

Dünya atmosferi sera gibidir. Atmosferde bulunan bazı gazlar sera çatısını oluşturur. Güneş'ten gelen ısının bir kısmı bu gazlar sayesinde tutulur; böylece yeryüzü ısınır.

I. Karbondioksit ( $CO_2$ )

II. Su buharı ( $H_2O$ )

III. Azot gazı ( $N_2$ )

Yukarıda verilen gazlardan hangileri doğal sera etkisine katkıda bulunur?

A

Yalnız I

C

I ve II

B

Yalnız III

D

I ve III

E

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Karbondioksit ve su buharı temel doğal sera gazlarıdır; azot gazı sera etkisi oluşturmaz.

I. Karbondioksit en önemli sera gazlarındandır (Doğru).
II. Su buharı doğal sera etkisinin en büyük payına sahiptir (Doğru).
III. Azot gazı ( $N_2$ ) sera gazı değildir (Yanlış).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Su buharının sera etkisi yaptığını unutmak.] Sadece karbondioksiti hatırlayanlar.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Karbondioksit ve su buharının sera gazı olduğunu bilen adaylar.

B Seçeneği: [Azot gazını sera gazı sanmak.] Hafif gazların ısı tuttuğunu düşünmek.

D Seçeneği: [Azot gazını listeye dahil etme hatası.] Atmosferdeki gazların tamamının sera etkisi yaptığını sanmak.

E Seçeneği: [Tüm maddeleri doğru kabul etmek.] Atmosferdeki tüm gazların sera etkisi yaptığını düşünmek.

Soru 7 Çevre Kimyası

Atmosferin üst kısımlarında yer alan ozon tabakası zararlı ultraviyole ışınlarını süzer. Bu tabakanın incelmesine neden olan maddelerin kontrol altına alınması hayati önem taşır.

I. Sprey ve deodorantlarda itici gaz olarak CFC kullanımı

II. Soğutucu sistemlerde kloroflorokarbon gazlarının tercih edilmesi

III. Yalıtım köpüklerinin üretiminde ozon dostu olmayan kimyasalların denetlenmesi

Buna göre, ozon tabakasının incelmesini önlemek amacıyla yukarıdaki uygulamalardan hangilerinin kontrollü yapılması veya yasaklanması gerekir?

A

Yalnız I

B

Yalnız II

C

I ve II

D

II ve III

E

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Çevre Kimyası

Plastikler hafif, dayanıklı ve esnek yapısı nedeniyle hayatımızın her alanında kullanılır. Ancak doğada yüzlerce yıl bozulmadan kalmaları ekosistemleri tehdit eder.

I. Yeraltı sularına karışarak su kaynaklarının niteliğini bozması

II. Parçalanarak toprak yapısını ve verimliliğini olumsuz etkilemesi

III. Deniz canlılarının plastik atıkları yutması veya dolanması sonucu zarar görmesi

Buna göre, plastiklerin doğada birikmesi yukarıdaki durumlardan hangilerinin görülmesine neden olur?

E

I, II ve III

D

II ve III

B

Yalnız III

C

I ve II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Kimya: Çevre Kimyası & Hava Kirliliği ve Nedenleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıda verilen durumlardan hangileri hava kirliliğine doğrudan neden olan etkenler arasında gösterilemez?

Aşağıda verilen gazlardan hangisi hava kirliliğine neden olan kirletici gazlar arasında yer almaz?

Azot oksitler ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Karbondioksit ( $\text{CO}_2$ ) gazı ile ilgili, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Asit yağmurlarına dönüşen kükürt oksitlerin çevreye salınması yukarıdaki durumlardan hangilerine neden olur?

Yukarıda verilen gazlardan hangileri doğal sera etkisine katkıda bulunur?

Buna göre, ozon tabakasının incelmesini önlemek amacıyla yukarıdaki uygulamalardan hangilerinin kontrollü yapılması veya yasaklanması gerekir?

Buna göre, plastiklerin doğada birikmesi yukarıdaki durumlardan hangilerinin görülmesine neden olur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıda verilen durumlardan hangileri hava kirliliğine doğrudan neden olan etkenler arasında gösterilemez?

Aşağıda verilen gazlardan hangisi hava kirliliğine neden olan kirletici gazlar arasında yer almaz?

Azot oksitler ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Karbondioksit (CO2\text{CO}_2CO2​) gazı ile ilgili, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Asit yağmurlarına dönüşen kükürt oksitlerin çevreye salınması yukarıdaki durumlardan hangilerine neden olur?

Yukarıda verilen gazlardan hangileri doğal sera etkisine katkıda bulunur?

Buna göre, ozon tabakasının incelmesini önlemek amacıyla yukarıdaki uygulamalardan hangilerinin kontrollü yapılması veya yasaklanması gerekir?

Buna göre, plastiklerin doğada birikmesi yukarıdaki durumlardan hangilerinin görülmesine neden olur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Karbondioksit ( $\text{CO}_2$ ) gazı ile ilgili, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?