TYT Kimya: Çevre Kimyası & Hava Kirliliği (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Çevre Kimyası

Endüstrileşen ve nüfusu artan modern şehirlerde atmosferin doğal bileşimi bozulmakte ve canlı yaşamı olumsuz etkilenmektedir.

I. Motorlu taşıtların egzoz gazları

II. Konutlarda kullanılan fosil yakıtların yanması

III. Sanayi tesislerinin arıtmasız baca gazları

Yukarıda verilen faaliyetlerden hangileri troposferdeki hava kirliliğinin doğrudan oluşumunda etkilidir?

E

I, II ve III

D

I ve III

B

Yalnız II

C

I ve II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Çevre Kimyası

Küresel iklim krizi ve artan kuraklık riski, su kaynaklarının verimli kullanılmasını zorunlu kılmaktadır.

I. Su kaçıran tesisatların onarılması için gerekli girişimlerde bulunmak

II. Yakın çevrede su bilincini artırıcı paylaşımlar yapmak

III. Kişisel hijyen esnasında suyu bilinçsizce ve kesintisiz akıtmamak

Yukarıdaki tutumlardan hangileri bireysel olarak su tasarrufuna katkı sağlar?

E

I, II ve III

D

II ve III

B

Yalnız II

C

I ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Çevre Kimyası

Atmosferdeki sera gazı derişiminin artması dünya genelinde ortalama sıcaklıkların yükselmesine neden olmaktadır.

I. Mevsim döngülerinde kaymalar ve kuraklık

II. Kutup buzullarının erimesiyle deniz seviyesinin yükselmesi

III. Ekosistem dengesinin bozulmasıyla bazı canlı türlerinin neslinin tükenmesi

Yukarıdaki durumlardan hangileri küresel ısınmanın kaçınılmaz sonuçları arasında gösterilebilir?

A

Yalnız I

E

I, II ve III

D

II ve III

B

I ve II

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Çevre Kimyası

Atmosferdeki karbon dengesi doğal ve yapay süreçlerle sürekli değişmektedir.

Aşağıdaki olaylardan hangisinin sonucunda atmosferdeki $CO_2$ gazı derişimi azalır (veya $CO_2$ harcanır)?

A

Doğal gazın yanması

E

Fosil yakıtların tüketilmesi

D

Bitkilerin fotosentez yapması

C

Canlıların solunum yapması

B

Kireç taşının (

CaCO_3

) yüksek sıcaklıkta ısıtılması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Fotosentez olayı sırasında bitkiler

CO_2

gazını tüketerek besin ve

O_2

üretir.

A) Yanma olayları $CO_2$ üretir.
B) Kireç taşı ısıtılınca $CaO$ ve $CO_2$ oluşur.
C) Solunum $CO_2$ açığa çıkarır.
D) Fotosentez $CO_2$ harcar.
E) Fosil yakıtlar $CO_2$ salınımı yapar.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Fotosentezin $CO_2$ tükettiğini bilmek

E Seçeneği: [Fosil yakıt] Yakıt tüketiminin gaz saldığını bilmemek

C Seçeneği: [Solunum] Solunumun gaz alışverişi olduğunu unutmak

B Seçeneği: [Termoliz tepkimesi] Kireç taşından gaz çıkışını karıştırmak

A Seçeneği: [Yanma reaksiyonu] Yakıt yanması sonucu gaz oluşur

Soru 5 Çevre Kimyası

Atmosferde doğal sera etkisini sağlayan ve insan faaliyetleriyle artış gösteren bazı gazlar bulunmaktadır.

I. Karbon dioksit ( $CO_2$ )

II. Dinitrojen monoksit ( $N_2O$ )

III. Metan ( $CH_4$ )

Bu sera gazlarının atmosferdeki hacimsel miktarları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A

I > II > III

D

II > I > III

E

I = II = III

C

II > III > I

B

I > III > II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Atmosferde en fazla bulunan sera gazı

CO_2

, ardından

CH_4

ve daha düşük oranlarda

N_2O

yer alır.

I. Karbon dioksit ( $CO_2$ ) atmosferde yaklaşık %0.04 oranında bulunur ve antropojenik sera gazları arasında en yüksek hacme sahiptir.
II. Metan ( $CH_4$ ) tarım, hayvancılık ve fosil yakıt kaynaklı olup $CO_2$ 'den az ancak $N_2O$ 'dan fazladır.
III. Dinitrojen monoksit ( $N_2O$ ) ise atmosferde metandan daha düşük konsantrasyonlarda bulunur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Sıralama hatası] $N_2O$'nun metandan daha fazla olduğunu varsaymak

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru gaz oranlarını bilmek

C Seçeneği: [Ters sıralama] $CO_2$'yi en sona koymak

E Seçeneği: [Eşit kabul etme] Gaz oranlarını aynı zannetmek

D Seçeneği: [Yanlış kıyas] Rastgele sıralama yapmak

Soru 6 Çevre Kimyası

Yeni keşfedilen bir gezegenin atmosfer analizi tabloda verilmiştir: Gaz | Hacimce yüzde (%)

CO_2

| 4

N_2

| 72

O_2

| 24

Buna göre, hangi gazların hacimce yüzdesi Dünya atmosferindeki normal değerlerden daha fazladır?

A

O_2, CO_2

B

O_2, N_2

C

CO_2, N_2

E

CO_2, N_2, O_2

D

CO_2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Dünya atmosferinde

N_2

yaklaşık %78,

O_2

%21,

CO_2

ise %0.04 oranındadır.

Dünya'da $CO_2$ %0.04 iken gezegende %4 (daha fazla).
Dünya'da $N_2$ %78 iken gezegende %72 (daha az).
Dünya'da $O_2$ %21 iken gezegende %24 (daha fazla).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru kıyaslama yapmak

E Seçeneği: [Tümünü seçme] Hepsini yüksek zannetmek

D Seçeneği: [Eksik analiz] Sadece $CO_2$'yi görmek

C Seçeneği: [$O_2$'yi atlama] Oksijeni kıyaslamamak

B Seçeneği: [$N_2$ yanılgısı] Azotu yüksek sanmak

Soru 7 Çevre Kimyası

Sanayi atıkları, piller ve tarım ilaçları doğaya zararlı ağır metaller salmaktadır.

Ca (Kalsiyum)

Hg (Cıva)

Cd (Kadmiyum)

Pb (Kurşun)

Mg (Magneziyum)

Yukarıda verilen elementlerden kaç tanesi toksik ağır metal olup toprak ve su kirliliğine neden olur?

E

5

D

4

B

2

C

3

A

1

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Su ve Çevre

Doğal suların toprak içerisinden geçerken çözdüğü bazı katyonlar suya sertlik kazandırır.

I. Klor iyonu ( $Cl^-$ )

II. Magnezyum iyonu ( $Mg^{2+}$ )

III. Sodyum iyonu ( $Na^+$ )

Yukarıdaki iyonlardan hangileri suya kalıcı veya geçici sertlik veren katyonlar arasında gösterilemez?

D

I ve III

E

II ve III

B

Yalnız II

C

I ve II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Suya sertlik veren ana katyonlar kalsiyum (

Ca^{2+}

) ve magnezyum (

Mg^{2+}

) iyonlarıdır.

I. Klor iyonu ( $Cl^-$ ) bir anyondur; katyon olmadığı gibi sertlik de vermez.
II. Magnezyum iyonu ( $Mg^{2+}$ ) suya geçici veya kalıcı sertlik veren katyonlar arasındadır.
III. Sodyum iyonu ( $Na^+$ ) bir katyondur ancak suya sertlik vermez, aksine sabunun köpürmesini engellemez.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Sodyumu atlama] III. öncülü değerlendirememek

B Seçeneği: [Magnezyumu yanlış tanıma] Magnezyumun sertlik verdiğini unutmak

E Seçeneği: [Magnezyumu katma] Magnezyumun sertlik verdiğini karıştırmak

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Anyonların ve 1A grubu katyonlarının sertlik yapmadığını bilmek

A Seçeneği: [Eksik analiz] Sadece klorun anyon olduğunu fark edip sodyumu gözden kaçırmak

Soru 9 Çevre Kimyası

Sanayileşme ve hızlı tüketim alışkanlıkları ekosistem üzerinde ağır bir baskı oluşturmaktadır.

I. Doğada kolay çözünebilen ambalajlara sahip ürünler tercih etmek

II. Evsel atıkları geri dönüştürülebilir özelliklerine göre kaynağında ayırmak

III. Parfüm ve deodorant gibi ozon tabakasına zarar veren kimyasalların kullanımını azaltmak

Çevre kirliliğinin azaltılması ve sürdürülebilir bir gelecek için yukarıdaki uygulamalardan hangileri yapılmalıdır?

A

Yalnız I

C

I ve II

B

Yalnız II

E

I, II ve III

D

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 10 Su ve Çevre

İçerisinde yüksek derişimde Ca2+ ve Mg2+ iyonları barındıran sular sert su olarak sınıflandırılır.

I. İnsan sağlığı açısından sindirim sistemi üzerinde kalıcı ve ciddi hastalıklara neden olur.

II. Temizlik malzemelerinin (sabun) köpürmesini zorlaştırarak sabun sarfiyatını artırır.

III. İçimi mineral dengesinden dolayı bazı tüketiciler tarafından lezzetli bulunmaz.

Sert sularla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A

Yalnız II

B

I ve II

C

I ve III

E

I, II ve III

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 11 Çevre Kimyası

Pillerin yapısında kobalt, cıva, kurşun ve çinko gibi ağır metal katyonları bulunur. Pillerin doğrudan doğayla buluşması ekosistemi tehdit eder.

I. Pil gövdelerinin ezilip çürümesiyle ağır metallerin toprağa karışarak verimliliği düşürmesi

II. Yapıdaki ağır metal iyonlarının yağmur sularıyla yeraltı kaynaklarına karışıp biyoçeşitliliği azaltması

III. Yapısında bulunan polimerik plastik kılıfların doğada kolay parçalanmaması sebebiyle kalıcı kirlilik oluşturması

Atık pillerin çevreye atılması durumunda ortaya çıkacak yukarıdaki sorunlardan hangileri gözlenir?

A

Yalnız I

B

Yalnız II

C

I ve II

E

I, II ve III

D

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Kimya: Çevre Kimyası & Hava Kirliliği (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıda verilen faaliyetlerden hangileri troposferdeki hava kirliliğinin doğrudan oluşumunda etkilidir?

Yukarıdaki tutumlardan hangileri bireysel olarak su tasarrufuna katkı sağlar?

Yukarıdaki durumlardan hangileri küresel ısınmanın kaçınılmaz sonuçları arasında gösterilebilir?

Aşağıdaki olaylardan hangisinin sonucunda atmosferdeki $CO_2$ gazı derişimi azalır (veya $CO_2$ harcanır)?

Bu sera gazlarının atmosferdeki hacimsel miktarları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Buna göre, hangi gazların hacimce yüzdesi Dünya atmosferindeki normal değerlerden daha fazladır?

Yukarıda verilen elementlerden kaç tanesi toksik ağır metal olup toprak ve su kirliliğine neden olur?

Yukarıdaki iyonlardan hangileri suya kalıcı veya geçici sertlik veren katyonlar arasında gösterilemez?

Çevre kirliliğinin azaltılması ve sürdürülebilir bir gelecek için yukarıdaki uygulamalardan hangileri yapılmalıdır?

Sert sularla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Atık pillerin çevreye atılması durumunda ortaya çıkacak yukarıdaki sorunlardan hangileri gözlenir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıda verilen faaliyetlerden hangileri troposferdeki hava kirliliğinin doğrudan oluşumunda etkilidir?

Yukarıdaki tutumlardan hangileri bireysel olarak su tasarrufuna katkı sağlar?

Yukarıdaki durumlardan hangileri küresel ısınmanın kaçınılmaz sonuçları arasında gösterilebilir?

Aşağıdaki olaylardan hangisinin sonucunda atmosferdeki CO2CO_2CO2​ gazı derişimi azalır (veya CO2CO_2CO2​ harcanır)?

Bu sera gazlarının atmosferdeki hacimsel miktarları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Buna göre, hangi gazların hacimce yüzdesi Dünya atmosferindeki normal değerlerden daha fazladır?

Yukarıda verilen elementlerden kaç tanesi toksik ağır metal olup toprak ve su kirliliğine neden olur?

Yukarıdaki iyonlardan hangileri suya kalıcı veya geçici sertlik veren katyonlar arasında gösterilemez?

Çevre kirliliğinin azaltılması ve sürdürülebilir bir gelecek için yukarıdaki uygulamalardan hangileri yapılmalıdır?

Sert sularla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Atık pillerin çevreye atılması durumunda ortaya çıkacak yukarıdaki sorunlardan hangileri gözlenir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Aşağıdaki olaylardan hangisinin sonucunda atmosferdeki $CO_2$ gazı derişimi azalır (veya $CO_2$ harcanır)?