TYT Kimya: Atom ve Periyodik Sistem & İyonlarda Elektron Sayısı (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Atom ve Periyodik Sistem

A_2B_4^{2-}

iyonunun toplam elektron sayısı,

DB_3^{2-}

iyonunun toplam elektron sayısından 4 fazladır.

Buna göre, $D$ elementinin atom numarası kaçtır? ( $_6A$ , $_8B$ )

A

7

E

35

D

17

C

16

B

15

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

A_2B_4^{2-}

ve

DB_3^{2-}

iyonlarının toplam elektron sayıları arasındaki farktan hareketle

D

'nin proton sayısı bulunur.

$_6A$ atomunun proton sayısı 6, $_8B$ atomunun proton sayısı 8'dir.
$A_2B_4^{2-}$ iyonunun toplam elektron sayısı: $2 \times 6 + 4 \times 8 + 2 = 12 + 32 + 2 = 46$ bulunur.
$DB_3^{2-}$ iyonunun elektron sayısı $46 - 4 = 42$ olur.
$DB_3^{2-}$ elektron sayısı = $Z_D + 3 \times 8 + 2 = 42 \Rightarrow Z_D + 26 = 42 \Rightarrow Z_D = 16$ bulunur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Kütle numarası alma] Atom numarası yerine farklı bir değer kullanma

D Seçeneği: [Yanlış çıkarma] Aritmetik hata

C Seçeneği: [Yük ihmal hatası] +2 yükü hesaba katmama

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru işlem adımları

A Seçeneği: [İyon yükü işlem hatası] Yükü yanlış tarafa uygulama

Soru 2 Atom ve Periyodik Sistem

Atom, kendisini oluşturan alt birimlerin ve bu birimlerin uzaydaki dağılımının incelenmesiyle anlaşılır.

Atom ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

B

Proton ve nötronlar atom çekirdeğinde bulunur.

C

Elektronlar belirli enerji seviyelerinde bulunur.

E

Atomun kütlesinin büyük bir kısmını elektronlar oluşturmaz.

D

Atomdaki farklı iki elektronun enerjisi aynı olabilir.

A

Proton, nötron ve elektron atomun temel tanecikleridir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Atom ve Periyodik Sistem

XO_3^-

iyonundaki toplam elektron sayısı 42 olduğuna göre, nötr

X

atomunun elektron sayısı kaçtır? (

_8O

)

İşlemler sonucunda $X$ atomunun temel haldeki elektron sayısı belirlenir.

A

7

D

40

E

41

C

25

B

17

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

İyondaki toplam elektron sayısı, atomların proton sayıları toplamı ve iyon yükü yardımıyla bulunur.

Oksijenin proton sayısı 8'dir. İyonda 3 tane O vardır: $3 \times 8 = 24$ elektron.
İyon yükü $-1$ 'dir, yani dışarıdan 1 elektron alınmıştır.
Toplam elektron = $e_X + 24 + 1 = 42$
$e_X + 25 = 42 \Rightarrow e_X = 17$ bulunur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yanlış çıkarma] İşlem hatası

E Seçeneği: [Yükü ekleme hatası] İşlem hatası

D Seçeneği: [Sadece oksijenleri çıkarma] Eksik işlem

C Seçeneği: [Yükü çıkarma hatası] -1 yükü yanlış işleme alma

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru çözüm

Soru 4 Atom ve Periyodik Sistem

X^m

iyonunun tanecik özellikleri incelenirken proton, elektron ve nötron sayıları arasındaki bağıntılar kullanılır.

I. proton sayısı

II. elektron sayısı

III. nötron sayısı

IV. kütle numarası

$X^m$ iyonundaki $m$ değerinin (iyon yükünün) bulunabilmesi için yukarıdakilerden hangilerinin bilinmesi yeterlidir?

B

I ve IV

C

II ve III

D

II ve IV

E

I, II ve IV

A

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

İyon yükü (

m

), proton sayısı ile elektron sayısı arasındaki farktır (

\text{Proton sayısı} - \text{Elektron sayısı} = \text{İyon Yükü}

).

İyon yükünü bulmak için taneciğin proton sayısına ve elektron sayısına ihtiyaç vardır.
Nötron sayısı ve kütle numarası iyon yükü hesaplamasında doğrudan kullanılmaz.
Bu nedenle yalnız I ve II bilinmelidir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

E Seçeneği: [Gereksiz veri] Tüm niceliklerin gerekli olduğu düşüncesi

D Seçeneği: [Eksik bilgi] Proton sayısı olmadan yük bulunamaz

C Seçeneği: [Nötron sayısı yanılgısı] Nötronun yükü etkilediği düşüncesi

B Seçeneği: [Kütle numarası yanılgısı] Kütle numarasından yük bulunabileceği sanılması

Soru 5 Atom ve Periyodik Sistem

Kimya laboratuvarında incelenen nötral yapıdaki çeşitli tanecikler için alt tanecik sayıları karşılaştırılmaktadır.

• proton sayısı = kütle numarası

• elektron sayısı = nötron sayısı

• proton sayısı = elektron sayısı

• elektron sayısı > nötron sayısı

• nötron sayısı > proton sayısı

Nötral yapıdaki bir tanecik için yukarıdaki ifadelerden kaç tanesi doğru olabilir?

A

1

D

4

E

5

B

2

C

3

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Nötral tanecikler için proton sayısı elektron sayısına eşittir. Nötron sayısı ise proton sayısından büyük, küçük veya eşit olabilir.

1. Proton sayısı = kütle numarası: Yanlış (Kütle numarası proton + nötrondur, nötron 0 olamayacağı için proton kütle numarasına eşit olamaz).
2. Elektron sayısı = nötron sayısı: Doğru ( $_6^{12}C$ atomunda 6 elektron, 6 nötron vardır, eşit olabilir).
3. Proton sayısı = elektron sayısı: Doğru (Tanecik nötr olduğunda her zaman eşittir).
4. Elektron sayısı > nötron sayısı: Doğru ( $_1^1H$ atomunda 1 elektron, 0 nötron vardır; ya da ağır elementlerde farklı durumlar olabilir, örn $_1^1H$ için elektron > nötron).
5. Nötron sayısı > proton sayısı: Doğru (Çoğu elementte, özellikle ağır elementlerde nötron sayısı proton sayısından fazladır, örn $_6^{13}C$ ).
Toplam 3 tanesi doğru olabilir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Eksik değerlendirme] Sadece tek bir koşulun geçerli sanılması

D Seçeneği: [Kütle numarası yanılgısı] Protonun kütle numarasına eşit olabileceği hatası

E Seçeneği: [Tümünün doğru sanılması] İlk öncülün gözden kaçması

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

B Seçeneği: [Yanlış sayma] Öncüllerin gözden kaçırılması

Soru 6 Atom ve Periyodik Sistem

Aynı element atomuna ait üç farklı tanecik (örneğin atom veya iyon halleri) sistemde bulunmaktadır.

Bu üç farklı taneciğin proton sayıları toplamı aşağıdakilerden hangisi olamaz?

A

3

B

6

C

8

D

51

E

75

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Aynı elemente ait taneciklerin proton sayıları (atom numaraları) birbirine eşittir. Eğer proton sayısı

Z

ise, 3 taneciğin proton sayıları toplamı

3Z

olmalıdır.

Toplam proton sayısı = $3 \times Z$ (burada $Z$ bir tam sayı ve elementin atom numarasıdır).
Seçenekleri 3'e bölelim:
A) $3 = 3 \times 1$ (Hidrojen olabilir)
B) $6 = 3 \times 2$ (Helyum olabilir)
C) $8$ , 3'e tam bölünmez ( $8 / 3 = 2.66...$ ). Proton sayısı tam sayı olmalıdır.
D) $51 = 3 \times 17$ (Klor olabilir)
E) $75 = 3 \times 25$ (Mangan olabilir)
Bu nedenle toplam 8 olamaz.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [3'ün katı olması nedeniyle elenmez] Doğru kat

D Seçeneği: [3'ün katı] Doğru kat

E Seçeneği: [3'ün katı] Doğru kat

B Seçeneği: [3'ün katı] Doğru kat

C Seçeneği: [Doğru seçenek (3'ün katı değil)] Doğru analiz

Soru 7 Kimya Bilimi

Bilim tarihi boyunca atomun yapısını açıklamak üzere çeşitli modeller öne sürülmüştür.

1. Modern Atom Modeli

2. Rutherford Atom Modeli

3. Dalton Atom Modeli

4. Thomson Atom Modeli

5. Bohr Atom Modeli

Karışık bir şekilde verilen atom modellerinin kronolojik olarak doğru sıralanmış hâli aşağıdakilerden hangisidir?

C

3-4-2-5-1

B

3-4-2-1-5

E

2-3-4-5-1

D

3-5-2-4-1

A

3-4-5-2-1

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Kimya: Atom ve Periyodik Sistem & İyonlarda Elektron Sayısı (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, $D$ elementinin atom numarası kaçtır? ( $_6A$ , $_8B$ )

Atom ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İşlemler sonucunda $X$ atomunun temel haldeki elektron sayısı belirlenir.

$X^m$ iyonundaki $m$ değerinin (iyon yükünün) bulunabilmesi için yukarıdakilerden hangilerinin bilinmesi yeterlidir?

Nötral yapıdaki bir tanecik için yukarıdaki ifadelerden kaç tanesi doğru olabilir?

Bu üç farklı taneciğin proton sayıları toplamı aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Karışık bir şekilde verilen atom modellerinin kronolojik olarak doğru sıralanmış hâli aşağıdakilerden hangisidir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, DDD elementinin atom numarası kaçtır? (6A_6A6​A, 8B_8B8​B)

Atom ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İşlemler sonucunda XXX atomunun temel haldeki elektron sayısı belirlenir.

XmX^mXm iyonundaki mmm değerinin (iyon yükünün) bulunabilmesi için yukarıdakilerden hangilerinin bilinmesi yeterlidir?

Nötral yapıdaki bir tanecik için yukarıdaki ifadelerden kaç tanesi doğru olabilir?

Bu üç farklı taneciğin proton sayıları toplamı aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Karışık bir şekilde verilen atom modellerinin kronolojik olarak doğru sıralanmış hâli aşağıdakilerden hangisidir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, $D$ elementinin atom numarası kaçtır? ( $_6A$ , $_8B$ )

İşlemler sonucunda $X$ atomunun temel haldeki elektron sayısı belirlenir.

$X^m$ iyonundaki $m$ değerinin (iyon yükünün) bulunabilmesi için yukarıdakilerden hangilerinin bilinmesi yeterlidir?