TYT Kimya: Atom Modelleri ve Atom Türleri & İzotop Atomlar (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Atom Modelleri ve Atom Türleri

Doğada aynı elemente ait farklı kütle numaralarına sahip kararlı çekirdekler bulunabilmektedir. Örneğin, karbon elementinin doğada en çok bulunan iki farklı türünün çekirdeklerindeki proton sayıları aynı iken nükleon sayıları farklıdır.

I. Çekirdek yükleri aynıdır.

II. Nötr hallerinin kimyasal özellikleri tamamen aynıdır.

III. Fiziksel özellikleri birbirinin aynısıdır.

Bu tür karbon atomları için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

B

I ve II

C

I ve III

E

I, II ve III

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Atomun Yapısı

Evrende en hafif element olan hidrojenin doğada

{}^{1}_{1}\text{H}

,

{}^{2}_{1}\text{D}

ve

{}^{3}_{1}\text{T}

olmak üzere üç temel izotopu bulunmaktadır.

Buna göre, hidrojenin bu izotopları için aşağıdaki özelliklerden hangisi farklılık göstermez?

A

Kaynama noktası

D

Doğada bulunma yüzdesi

E

Elektron başına düşen çekirdek çekim kuvveti

B

Nükleon sayısı

C

Nötron sayısı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Atom Türleri

Farklı elementlere veya aynı elemente ait bazı taneciklerin çekirdek yapılarındaki bazı alt bileşenler aynı sayıdadır.

I. Proton sayıları farklıdır.

II. Nötron sayıları aynıdır.

III. Nükleon sayıları aynıdır.

Birbirinin izotonu olan iki tanecik için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

E

I, II ve III

D

II ve III

B

I ve II

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Atomun Yapısı

{}^{37}\text{X}^{-}

iyonunun toplam temel tanecik (proton + nötron + elektron) sayısı 55'tir.

Buna göre, aşağıda verilen taneciklerden hangisi X elementinin bir izotopudur?

D

{}^{38}_{18}\text{X}

E

{}^{40}_{20}\text{X}

C

{}^{35}_{17}\text{X}

B

{}^{32}_{16}\text{X}

A

{}^{37}_{17}\text{X}

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Kütle numarası 37 olan X elementinin iyonundaki toplam tanecik sayısı üzerinden proton ve elektron sayısı bulunur, ardından izotop olan (proton sayısı aynı, kütle numarası farklı) seçenek aranır.

Kütle numarası (p + n) = 37
Toplam tanecik sayısı = p + n + e = 55
37 + e = 55 => e = 18
${}^{-}\$ iyonunun elektron sayısı 18 ise nötr X'in proton sayısı (atom numarası) = 18 - 1 = 17'dir.
X'in izotopu, proton sayısı 17 ve kütle numarası 37'den farklı olan ( ${}^{35}_{17}\text{X}$ ) taneciktir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Protonu 17, kütle numarası 35 olan izotopu bulanlar.

B Seçeneği: [Yanlış proton sayısı] Proton sayısını yanlış hesaplayanlar.

D Seçeneği: [Farklı element] Proton sayısı 18 olan argon elementini seçenler.

E Seçeneği: [Kalsiyum atomu] Kalsiyum atomunu seçenler.

A Seçeneği: [Aynı tanecik yanılgısı] Aynı atomun kendisini izotop sananlar.

Soru 5 Atom Türleri

Farklı elementlere ait iki tanecik nükleon sayıları bakımından aynı değere sahip olacak şekilde laboratuvar ortamında incelenmektedir.

Birbirinin izobarı olan iki tanecik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle aynıdır?

B

Kimyasal özellik

C

Nötron sayısı

D

Fiziksel özellik

E

Proton sayısı

A

Kütle numarası

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Atom Türleri ve Kimyasal Özellik

Kimyasal özelliklerin aynı olması için hem proton sayılarının hem de elektron sayıları ile dizilimlerinin tamamen aynı olması gerekir.

I. İzotop atomlar

II. İzoton atomlar

III. İzobar atomlar

Yukarıda verilen atom gruplarından hangilerini oluşturan taneciklerin kimyasal özellikleri kesinlikle aynıdır?

A

Yalnız I

C

I ve III

B

I ve II

D

II ve III

E

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 7 Atom Türleri

Aşağıdaki tabloda atomla ilgili bazı kavramlar ve bu kavramlar için verilen bazı örnekler eşleştirilmiştir.

I. İzotop atomlar -> ${}^{24}_{12}\text{Mg} - {}^{25}_{12}\text{Mg}$

II. İzoton atomlar -> ${}^{39}_{19}\text{K} - {}^{40}_{20}\text{Ca}$

III. İzobar atomlar -> ${}^{14}_{6}\text{C} - {}^{14}_{7}\text{N}$

Buna göre, hangi kavramlar için verilen örnekler doğrudur?

B

I ve II

C

I ve III

D

II ve III

E

I, II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Atom ve İyon Yapısı

{}^{31}\text{X}^{3-}

ile

{}_{19}\text{Y}^{+}

tanecikleri birbirinin izoelektroniğidir.

Buna göre, X'in nötron sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

D

21

E

22

C

18

B

16

A

15

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

İzoelektronik taneciklerin elektron sayıları eşittir. Y'nin elektron sayısından X'in proton sayısına, oradan da nötron sayısına ulaşılır.

${}_{19}\text{Y}^{+}$ iyonunun proton sayısı 19'dur. Elektron sayısı = 19 - 1 = 18'dir.
${}^{31}\text{X}^{3-}$ ile ${}_{19}\text{Y}^{+}$ izoelektronik olduğundan X ${}^{3-}$ iyonunun da elektron sayısı 18'dir.
X atomunun proton sayısı = 18 + (-3) = 15'tir.
X'in kütle numarası 31 olduğuna göre, Nötron sayısı = Kütle Numarası - Proton Sayısı = 31 - 15 = 16'dır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Proton sayısı tuzağı] X'in proton sayısını nötron sananlar.

E Seçeneği: [Farklı işlem hatası] Yanılgıya düşenler.

D Seçeneği: [İşlem hatası] Çıkarma işleminde hata yapanlar.

C Seçeneği: [Elektron sayısı tuzağı] Elektron sayısını direkt nötron zannedenler.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Adımları doğru takip edenler.

Soru 9 Atom Türleri ve Cebirsel İfadeler

{}^{2n}_{n}\text{X}

,

{}^{2n+2}_{n+1}\text{Y}^{3-}

ve

{}^{2n+2}_{n+2}\text{Z}^{2-}

tanecikleri verilmiştir.

Bu tanecikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

C

Y^{3-}

ile

Z^{2-}

izobar, X ile

Z^{2-}

izoton taneciklerdir.

B

Elektron sayıları arasında

Z^{2-} = Y^{3-} > X

ilişkisi vardır.

E

Nötron sayısı en fazla olan

Y^{3-}

taneciğidir.

D

X ile

Y^{3-}

nün temel tanecik sayıları toplamı eşittir.

A

Farklı elementlere ait taneciklerdir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 10 Atom Türleri

Aşağıdaki tabloda

X

,

Y^{3-}

,

Z^{-}

ve

T^{2+}

taneciklerindeki temel tanecik sayıları ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir: - X: Proton=15, Elektron=?, Nötron=16, Kütle=? - Y³⁻: Proton=?, Elektron=18, Nötron=?, Kütle=32 - Z⁻: Proton=17, Elektron=?, Nötron=20, Kütle=? - T²⁺: Proton=20, Elektron=?, Nötron=?, Kütle=37

Buna göre, tablodaki tanecikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

D

Y^{3-}

,

Z^{-}

ve

T^{2+}

tanecikleri izoelektroniktir.

E

X ile

Y^{3-}

taneciklerinin kimyasal özellikleri aynıdır.

C

Z^{-}

ile

T^{2+}

birbirinin izobarıdır.

B

Y^{3-}

ile

T^{2+}

birbirinin izotonudur.

A

X ile

Y^{3-}

birbirinin izotopudur.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 11 Atom Türleri ve İlişkiler

X^{-}

,

Y

,

Z^{+}

ve

T^{2+}

tanecikleri ile ilgili şu bilgiler verilmiştir: -

X^{-}

,

Z^{+}

ve

T^{2+}

tanecikleri izoelektroniktir. -

X^{-}

ve

Y

tanecikleri izotoptur. -

Y

ve

Z^{+}

tanecikleri izobardır. -

Z^{+}

ve

T^{2+}

tanecikler izotondur.

T^{2+}

iyonunun atom numarası 20, kütle numarası 38 olduğuna göre;

I. Z'nin nükleon sayısı 37'dir.

II. X'in kütle numarası 37'dir.

III. Y'nin nötron sayısı 20'dir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

C

I ve III

B

I ve II

D

II ve III

E

I, II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

T²⁺(p=20, kütle=38, e=18, n=18). Z⁺ ve T²⁺ izotondur -> Z'nin nötronu 18. Z⁺(e=18 -> p=19). Y ve Z⁺ izobardır -> Z'nin kütlesi 38 ise Y'nin kütlesi 38. X⁻ ve Y izotoptur -> Y'nin protonu X'e eşittir. T²⁺(e=18) -> X⁻(e=18) -> X(p=17). Y'nin protonu 17'dir. Y(p=17, kütle=38, n=21). X⁻(p=17, n=20, kütle=37).

T²⁺: p=20, kütle=38, e=18, n=18.
Z⁺ ve T²⁺ izoton olduğundan Z⁺'nin nötronu 18'dir. Z⁺'nin e=18 ise p=19'dur. Z'nin kütlesi = 19 + 18 = 37'dir (I. Öncül: Z'nin nükleon sayısı 37'dir -> Doğru).
Y ve Z⁺ izobardır. Z⁺'nin kütlesi 37 ise Y'nin kütlesi de 37'dir. (Ancak Z'nin kütlesi 37, Z⁺ iyonu olunca kütle değişmez, Z⁺ kütlesi 37 ise Y'nin kütlesi 37'dir).
X⁻, Z⁺, T²⁺ izoelektroniktir. T²⁺ elektronu 18 ise X⁻ elektronu 18, p = 17'dir. X⁻ ve Y izotoptur, yani Y'nin de protonu 17'dir. Y'nin kütlesi 37 ise nötronu 37 - 17 = 20'dir (III. Öncül: Y'nin nötron sayısı 20'dir -> Doğru).
X⁻ protonu 17, nötronu 20 (Çünkü X⁻ ve Y izotop, Y'nin nötronu 20 ise X'in nötronu da 20'dir). X'in kütle numarası 17 + 20 = 37'dir (II. Öncül: X'in kütle numarası 37'dir -> Doğru).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Eksik çözüm]

B Seçeneği: [III numaralı öncülü göz ardı etme]

C Seçeneği: [Doğru seçenek]

E Seçeneği: [Rastgele işaretleme]

D Seçeneği: [I numaralı öncülü yanlış eleme]

TYT Kimya: Atom Modelleri ve Atom Türleri & İzotop Atomlar (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu tür karbon atomları için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre, hidrojenin bu izotopları için aşağıdaki özelliklerden hangisi farklılık göstermez?

Birbirinin izotonu olan iki tanecik için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre, aşağıda verilen taneciklerden hangisi X elementinin bir izotopudur?

Birbirinin izobarı olan iki tanecik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle aynıdır?

Yukarıda verilen atom gruplarından hangilerini oluşturan taneciklerin kimyasal özellikleri kesinlikle aynıdır?

Buna göre, hangi kavramlar için verilen örnekler doğrudur?

Buna göre, X'in nötron sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu tanecikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Buna göre, tablodaki tanecikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)