TYT Kimya: Asitler ve Bazlar & Bazların Genel Özellikleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Asitler ve Bazlar

Günlük hayatta temizlik maddelerinden sabun ve deterjan gibi maddelerin yapısında bulunan bazlar, kimya laboratuvarlarında sıkça karşılaşılan maddelerdir.

Aslen baz bileşikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

C

Formülünde

OH

grubu bulundurur.

E

25

^\circ

C de hazırlanan sulu çözeltilerinin pH değeri

7 - 14

arasındadır.

D

Sulu çözeltilerinde

n_{OH^-} > n_{H^+}

ilişkisi bulunur.

B

Sulu çözeltilerinde sadece

OH^-

iyonu bulundurur.

A

Tatları acıdır.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Bazların sulu çözeltilerinde her koşulda hidroksit iyonu sayısı hidrojen iyonu sayısından fazladır.

A şıkkı: Her bazın tadı denenmez, kesin değildir.
B şıkkı: Sulu çözeltide $H^+$ da bulunur (su dengesinden ötürü), 'sadece' ifadesi yanlıştır.
C şıkkı: $NH_3$ gibi yapısında OH bulundurmayan bazlar da vardır.
D şıkkı: Bazik çözeltilerde $OH^-$ iyonu mol sayısı daima $H^+$ iyonu mol sayısından büyüktür.
E şıkkı: pH değeri tam 7 olamaz ancak bazik çözeltilerde pH 7 ile 14 arasındadır, 7 dahil değildir fakat sınır değerlerdir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Yapıda OH arama tuzağı.] Amonyak gibi istisnaları göz ardı etme.

A Seçeneği: [Tadın acı olması her baz için geçerli kabul edilir ancak güvenlik kuralı olarak denetlenemez.] Genel özellik ezberinden.

E Seçeneği: [pH aralığı tanımı.] Aralık sınırlarını karıştırma.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Bazik ortamda n(OH) > n(H) kuralı.

B Seçeneği: [Sadece OH içerdiği yanılgısı.] Klasik tanım yanılgısı.

Soru 2 Asitler ve Bazlar

Elementlerin oksijen ile yaptığı bileşikler oksit olarak adlandırılır ve bu bileşikler suyla girdikleri tepkimelere göre sınıflandırılır.

Aşağıda verilen oksitlerden hangisinin sulu çözeltisi bazik özellik gösterir?

C

SO_3

E

N_2O_5

D

MgO

B

NO

A

CO_2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Aktif metallerin oksitleri bazik özellik gösterir.

MgO

bir metal oksittir ve suda çözünerek baz oluşturur.

A şıkkı: $CO_2$ ametal oksittir (asidik).
B şıkkı: $NO$ nötr oksittir.
C şıkkı: $SO_3$ ametal oksittir (asidik).
D şıkkı: $MgO$ metal oksittir (bazik).
E şıkkı: $N_2O_5$ ametal oksittir (asidik).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Kükürt oksitlerin asit yağmurlarına sebep olduğunu unutmak.] Kükürt ametalidir.

A Seçeneği: [Ametal oksitlerin asidik olduğunu unutmak.] Genel oksitler karıştırıldığında.

B Seçeneği: [Nötr oksitleri baz sanmak.] Azotlu bileşiklerin bazik karakterli olduğu yanılgısı.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Mg metaldir, MgO bazik oksittir.

E Seçeneği: [Ametal oksit tuzağı.] Oksijen sayısı fazla olanı baz sanma.

Soru 3 Asitler ve Bazlar

XO_{(k)} + H_2O_{(s)} \longrightarrow X^{2+}_{(suda)} + 2OH^-_{(suda)}

I. Bileşiğin yapısındaki X metaldir.

II. Suda çözündüğünde suyun pH değerini artırır.

III. Bazik oksit olarak sınıflandırılabilir.

denklemine göre suda çözünen XO katısı ile ilgili, ifadelerden hangileri doğrudur?

C

I ve III

A

Yalnız I

B

I ve II

E

I, II ve III

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Denklemde

OH^-

iyonu oluştuğu için çözelti baziktir. Bu durumda X metal, bileşik bazik oksittir ve pH artar.

I. Öncül: $OH^-$ veren maddeler bazik karakterlidir ve kökeni metal oksittir (X metaldir). Doğru.
II. Öncül: Ortama $OH^-$ iyonu verildiği için pH artar. Doğru.
III. Öncül: Suyla baz oluşturan bu oksitler bazik oksittir. Doğru.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [pH değişimini yanlış yorumlamak.] Bazların pH düşürdüğü yanılgısı.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüller kimyasal kurallarla uyuşmaktadır.

D Seçeneği: [X'in metal olduğunu göz ardı etmek.] Formüle odaklanamama.

B Seçeneği: [III. öncülü kaçırmak.] Oksit sınıfını unutma.

A Seçeneği: [Sadece birinci öncülü doğru kabul etmek.] Diğer öncüllerin etkisini göz ardı etme.

Soru 4 Asitler ve Bazlar

Hem asitlerle hem de kuvvetli bazlarla tepkime verebilen maddelere amfoter denir. Bu özellik oksitler için de geçerlidir.

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi amfoter oksit olarak sınıflandırılır?

E

Cl_2O_7

D

Na_2O

B

CaO

A

Al_2O_3

C

SO_2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Alüminyum amfoter bir metaldir ve

Al_2O_3

amfoter oksittir.

A şıkkı: $Al_2O_3$ amfoter oksittir.
B şıkkı: $CaO$ bazik oksittir.
C şıkkı: $SO_2$ asidik oksittir.
D şıkkı: $Na_2O$ bazik oksittir.
E şıkkı: $Cl_2O_7$ asidik oksittir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Ametal oksitleri amfoter sanmak.] Sülfür bileşikleri.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Amfoter oksit bilgisi.

D Seçeneği: [Aktif metal oksitlerini amfoter sanmak.] Na metal oksidi.

E Seçeneği: [Ametal oksit.] Klor oksitleri.

B Seçeneği: [Toprak alkali metal oksitlerini amfoter sanmak.] Ca metalini karıştırma.

Soru 5 Asitler ve Bazlar

Farklı elementlerin oluşturduğu oksit bileşiklerinin su ile etkileşimi sonucunda oluşan çözeltilerin kimyasal özellikleri değişiklik gösterir.

Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin sulu çözeltisinin özelliği karşısında doğru verilmiştir?

C

CO

- Asidik

A

Na_2O

- Asidik

B

N_2O_5

- Bazik

E

CaO

- Bazik

D

SO_3

- Bazik

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

CaO

(Kalsiyum oksit) bir metal oksittir ve suyla bazik karakterli çözelti oluşturur.

A şıkkı: $Na_2O$ baziktir (Yanlış verilmiş).
B şıkkı: $N_2O_5$ asidiktir (Yanlış verilmiş).
C şıkkı: $CO$ nötrdür (Yanlış verilmiş).
D şıkkı: $SO_3$ asidiktir (Yanlış verilmiş).
E şıkkı: $CaO$ baziktir (Doğru verilmiş).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Karbon monoksiti asit sanmak.] CO gazının yapısı.

B Seçeneği: [Ametal oksiti baz sanmak.] N2O5 asidiktir.

D Seçeneği: [Kükürt trioksiti baz sanmak.] SO3 asidiktir.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] CaO metal oksittir ve baziktir.

A Seçeneği: [Metal oksiti asit sanmak.] Na bileşiklerini karıştırma.

Soru 6 Asitler ve Bazlar

X, Y ve Z maddeleri ile oluşturulan 25

^\circ

C'deki üç farklı sulu çözeltinin eşit hacimli örneklerinde

H^+

iyonları sayısı

X > Y > Z

şeklinde sıralanmaktadır.

I. Y ile hazırlanan çözelti nötral ise X ile hazırlanan asidik, Z ile hazırlanan bazik özellik gösterir.

II. Z ile hazırlanan çözelti asidik ise X ve Y hazırlanan çözeltiler de asidiktir.

III. X ile hazırlanan çözelti bazik ise Y ve Z ile hazırlanan çözeltiler asidiktir.

Buna göre, yargılarından hangileri doğrudur?

C

I ve II

B

Yalnız II

E

I, II ve III

D

I ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

H^+

sayıları ilişkisi

n_X > n_Y > n_Z

şeklindedir. Eşit hacimde

H^+

derişimi en büyük X'te, en küçük Z'dedir.

I. Öncül: Y nötrse ( $H^+ = 10^{-7}$ mol/L), X'te $H^+ > 10^{-7}$ (asidik), Z'de $H^+ < 10^{-7}$ (bazik) olur. Doğrudur.
II. Öncül: Z asidikse ( $H^+ > 10^{-7}$ ), kendisinden daha çok $H^+$ içeren X ve Y de kesinlikle asidiktir. Doğrudur.
III. Öncül: X bazikse ( $H^+ < 10^{-7}$ ), daha az $H$ 'ye sahip Y ve Z de baziktir, asit olamazlar. Yanlıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] I ve II öncüllerinin mantıksal tutarlılığı.

A Seçeneği: [Sadece I'i almak.] II. öncülü incelememe.

D Seçeneği: [III. öncülün çelişkisini fark edememek.] Asit-baz yönünü ters yorumlama.

E Seçeneği: [Hepsini doğru kabul etme tuzağı.] III. öncüldeki mantık hatasını kaçırma.

B Seçeneği: [Sadece II'yi almak.] I. öncülü göz ardı etme.

TYT Kimya: Asitler ve Bazlar & Bazların Genel Özellikleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Aslen baz bileşikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Aşağıda verilen oksitlerden hangisinin sulu çözeltisi bazik özellik gösterir?

denklemine göre suda çözünen XO katısı ile ilgili, ifadelerden hangileri doğrudur?

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi amfoter oksit olarak sınıflandırılır?

Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin sulu çözeltisinin özelliği karşısında doğru verilmiştir?

Buna göre, yargılarından hangileri doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)