TYT Kimya: Asitler, Bazlar ve Tuzlar & Nötralleşme ve Tuz Eldesi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Asitler, Bazlar ve Tuzlar

Laboratuvar ortamında,

Ca(OH)_2

katısının saf suda tamamen çözünmesiyle hazırlanan baz çözeltisi üzerine,

H_3PO_4

asidinin sulu çözeltisi yavaşça ilave edilmektedir. Gerçekleşen tam verimli etkileşimin ardından sistemdeki su tamamen buharlaştırıldığında

Y

katı tuzu elde edilmiştir.

I. Elde edilen $Y$ katısı, belirli ayırt edici özellikleri olan saf bir maddedir.

II. Kapta gerçekleşen olay, hidrojen ( $H^+$ ) ve hidroksit ( $OH^-$ ) iyonlarının birleşerek su oluşturduğu bir nötralleşme tepkimesidir.

III. $Y$ katısının kimyasal formülünde üç farklı element bulunur.

Buna göre, elde edilen $Y$ katısı ve tepkime süreci ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

II ve III

I, II ve III

Yalnız II

I ve II

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ca(OH)_2

H_3PO_4

tepkimesinden kalsiyum fosfat tuzu (

Ca_3(PO_4)_2

) ve su oluşur. Bu süreçte tüm öncüller bilimsel olarak doğrudur.

1. Asit ile bazın sulu çözeltileri karıştırıldığında $H^+$ ve $OH^-$ iyonları birleşerek su oluşturur, bu durum nötralleşme tepkimesidir (II doğrudur).
2. Suyun buharlaştırılmasıyla elde edilen $Y$ katısı ( $Ca_3(PO_4)_2$ ) kimyasal yollarla bileşenlerine ayrılabilen saf bir maddedir (I doğrudur).
3. $Ca_3(PO_4)_2$ formülünde Kalsiyum ( $Ca$ ), Fosfor ( $P$ ) ve Oksijen ( $O$ ) olmak üzere 3 farklı element bulunur (III doğrudur).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüllerin kimyasal kurallarla tam uyuştuğunu gören adaylar.

D Seçeneği: [Saf madde tanımı ihmal edilmiş.] I. öncülün tuzlar için geçerli olmadığını düşünenler.

C Seçeneği: [Atom türü sayısındaki element çeşitliliği gözden kaçmış.] III. öncüldeki iyonik formül analizi hatalı yapılmış.

B Seçeneği: [Yalnızca nötralleşme kabul edilip katının saflığı atlanmış.] Sadece II. öncülü kesin bildiği için.

A Seçeneği: [Sadece saf madde vurgusuna odaklanılıp nötralleşme göz ardı edilmiş.] I. öncülün kesin doğruluğundan emin olup diğerlerinden şüphe edenler.

Soru 2 Asitler, Bazlar ve Tuzlar

HBr

NaOH

sulu çözeltileri arasında gerçekleşen etkileşimle ilgili bazı yargılar verilmiştir.

I. Net iyon denklemi $H^+(suda) + OH^-(suda) \longrightarrow H_2O(s)$ şeklindedir.

II. Tepkime türü olarak iyon değişimi (yer değiştirme) ile gerçekleşir.

III. Oluşan tuzun yaygın adı nişadır olup gıda sektöründe kullanılır.

Buna göre verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I, II ve III

II ve III

I ve II

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Kuvvetli asit (

HBr

) ve kuvvetli baz (

NaOH

) arasındaki tepkimede net iyon denklemi su oluşumudur ve iyon değişim tepkimesidir. Oluşan tuz sodyum bromürdür (

NaBr

1. Kuvvetli asit ve bazların tam nötralleşme tepkimelerinde net iyon denklemi $H^+(suda) + OH^-(suda) \longrightarrow H_2O(s)$ şeklindedir (I doğrudur).
2. Bu tepkimeler sulu ortamda katyon ve anyonların yer değiştirmesi (iyon değişimi) ile yürür (II doğrudur).
3. Oluşan tuz $NaBr$ 'dir; yaygın adı nişadır ( $NH_4Cl$ ) değildir (III yanlıştır).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İyon değişim mekanizması göz ardı edilmiş.] Sadece I. öncülün kesin doğru olduğunu görenler.

E Seçeneği: [Tüm öncüllerin doğru olduğu yanılgısı.] Tuzların yaygın adlarına ezbere yaklaşanlar.

D Seçeneği: [Net iyon denklemi atlanmış.] I. öncülün kapsamını yanlış değerlendirenler.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] I ve II öncüllerinin doğruluğunu saptayanlar.

C Seçeneği: [Yaygın ad bilgisi karıştırılmış.] III. öncüldeki nişadır tanımını doğru kabul edenler.

Soru 3 Asitler, Bazlar ve Tuzlar

Zayıf bir karboksilik asit olan

HCOOH

sulu çözeltisi ile katı

KOH

maddesi boş bir kapta karıştırılarak tam verimli tepkime gerçekleştiriliyor.

Buna göre, son durumda elde edilen sulu karışımda aşağıdaki iyonlardan hangisi kesinlikle bulunmaz?

K^{+}

OH^{-}

HCOO^{-}

CH_3^{+}

H^{+}

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

HCOOH

KOH

tepkimesinde ortamda

K^{+}

HCOO^{-}

, su molekülleri ve zayıf asit-kuvvetli baz dengesine bağlı olarak az miktarda

H^{+}

veya

OH^{-}

bulunabilir ancak yapıda

CH_3^{+}

iyonu asla yer almaz.

1. $KOH$ katısı ortama $K^{+}$ ve $OH^{-}$ iyonları verir.
2. $HCOOH$ zayıf asidi suda kısmen iyonlaşarak $H^{+}$ ve $HCOO^{-}$ iyonlarını oluşturur.
3. Tepkime gerçekleştiğinde $HCOO^{-}$ anyonu ve $K^{+}$ katyonu tuzun iyonları olarak bulunur.
4. Tepkime tam verimli olsa bile zayıf asit-kuvvetli baz tepkimelerinden oluşan tuzun hidrolizi nedeniyle ortamda $OH^{-}$ iyonu veya artan maddelere göre $H^{+}$ iyonu bulunabilir. Ancak formülde $CH_3$ grubu bulunmadığından $CH_3^{+}$ iyonu kesinlikle oluşmaz.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Asitin formülünde $CH_3$ grubu olmadığını fark eden adaylar.

D Seçeneği: [$HCOO^{-}$ iyonunun yapısı karıştırılır.] Asitin anyonunun ortama geçmediğini düşünenler.

C Seçeneği: [$K^{+}$ iyonunun tepkimeye girip kaybolduğu sanılır.] Seyirci iyon kavramını karıştıranlar.

B Seçeneği: [Bazik tuz hidrolizi göz ardı edilir.] $OH^{-}$ iyonunun tamamen tükendiğini zannedenler.

A Seçeneği: [Ortamda $H^{+}$ bulunamayacağı sanılır.] Zayıf asit tepkimelerinde tamamen bittiğini düşünenler.

Soru 4 Asitler, Bazlar ve Tuzlar

HNO_3(suda) + Ba(OH)_2(suda) \longrightarrow X(suda) + H_2O(s)

tepkimesi verilmiştir.

Bu tepkimeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ba^{2+}

NO_3^-

seyirci iyonlardır.

Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirilirse

H_2O

'nun katsayısı 2 olur.

Ürünlerde yer alan

X

, iyonik yapılı bir bileşiktir.

Son durumda elde edilen karışım elektriği iletir.

Tepkime tam verimle gerçekleştiğinde ortamda hiç

H^+

OH^-

iyonu kalmaz.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Nötralleşme tam verimle gerçekleşse dahi sulu çözeltilerde suyun otoiyonizasyonundan (

K_{su}

) dolayı her zaman çok az miktarda

H^+

OH^-

iyonu bulunur. Dolayısıyla 'hiç kalmaz' ifadesi yanlıştır.

1. Denklemi denkleştirelim: $2HNO_3 + Ba(OH)_2 \longrightarrow Ba(NO_3)_2 + 2H_2O$ . Su katsayısı 2'dir (D doğrudur).
2. $X$ maddesi $Ba(NO_3)_2$ (Baryum nitrat) tuzudur ve iyonik yapılıdır (B doğrudur).
3. $Ba^{2+}$ ve $NO_3^-$ net iyon denklemine girmeyen seyirci iyonlardır (E doğrudur).
4. Oluşan çözelti tuz iyonları içerdiğinden elektriği iletir (C doğrudur).
5. Sulu çözeltilerde suyun denge iyonizasyonundan dolayı her zaman ortamda az da olsa $H^+$ ve $OH^-$ iyonu bulunur (A yanlıştır).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Denkleştirme hatası yapılır.] $OH$ sayısına dikkat etmeyenler.

E Seçeneği: [Seyirci iyon tanımı karıştırılır.] Net iyon denklemine girenleri seyirci sananlar.

C Seçeneği: [İyon içeren çözeltilerin iletkenliği unutulur.] Nötrleşen ortamın elektriği iletmediğini düşünenler.

B Seçeneği: [Tuzların iyonik yapıda olduğu unutulur.] X'in kovalent olduğunu sananlar.

A Seçeneği: [Doğru seçenek (Yanlış olan ifade)] Tam nötralleşmede iyonların tamamen bittiğini düşünen adaylar.

Soru 5 Asitler, Bazlar ve Tuzlar

X(suda) + 2Y(suda)

\longrightarrow

_2

_4

(suda) + 2H

_2

O(s) denklemi verilmiştir.

I. Nötralleşme tepkimesidir.

II. Ürünlerde yer alan tuzdaki katyon, Y maddesinden gelmiştir.

III. Tepkimede yer alan X maddesi H $_2$ SO $_4$ bileşiğidir.

Bu tepkimeyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

II ve III

I ve III

I ve II

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Tepkimede Na

_2

_4

tuzu ve su oluştuğuna göre X asit (H

_2

_4

), Y ise baz (NaOH) olmalıdır. Tüm öncüller doğrudur.

1. Asit ve baz tepkimesinden tuz ve su oluştuğu için bu bir nötralleşme tepkimesidir (I doğrudur).
2. Na $_2$ SO $_4$ tuzundaki Na $^+$ katyonu baz olan Y'den (NaOH), SO $_4^{2-}$ anyonu ise X'ten (H $_2$ SO $_4$ ) gelmiştir (II doğrudur).
3. X bileşiği yapısında SO $_4$ kökü barındırdığından sülfürik asittir (H $_2$ SO $_4$ ) (III doğrudur).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Katyon kaynağı atlanmış.] II. öncülü yanlış bulanlar.

B Seçeneği: [X'in asit olduğu gözden kaçmış.] III. öncülü yanlış zannedenler.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncülleri doğru analiz eden adaylar.

D Seçeneği: [Nötralleşme tanımı ihmal edilmiş.] I. öncülü eksik değerlendirenler.

A Seçeneği: [Yalnızca nötralleşme tanımı işaretlenmiş.] Tuzun kökenini incelemeyenler.

TYT Kimya: Asitler, Bazlar ve Tuzlar & Nötralleşme ve Tuz Eldesi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, elde edilen $Y$ katısı ve tepkime süreci ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre, son durumda elde edilen sulu karışımda aşağıdaki iyonlardan hangisi kesinlikle bulunmaz?

Bu tepkimeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bu tepkimeyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, elde edilen YYY katısı ve tepkime süreci ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri **doğrudur**?

Buna göre verilen ifadelerden __hangileri doğrudur__?

Buna göre, son durumda elde edilen sulu karışımda aşağıdaki iyonlardan hangisi kesinlikle bulunmaz?

Bu tepkimeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi **yanlıştır**?

Bu tepkimeyle ilgili yukarıdaki ifadelerden **hangileri** doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Kimya: Polimerler & Polimerlerin Olumlu ve Olumsuz Yönleri (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Bileşikler & Yağlar ve Yağ Çeşitleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Organik Kimya & Polimerler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaç Formları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Kimya: Temel Kimyasallar ve Çevre & Sabun ve Deterjanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Kimya: Kimya Her Yerde & İlaçlar ve Zararlı Kimyasallar (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, elde edilen $Y$ katısı ve tepkime süreci ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Bu tepkimeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bu tepkimeyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?