Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de nüfusun mekansal dağılımı homojen değildir. Bazı alanlar yoğun nüfuslanırken, bazı alanlar seyrek nüfusludur. Bu dağılışta hem beşeri hem de doğal faktörler rol oynar.
I. Yükselti ve eğim değerlerinin fazlalığı
II. Yeraltı kaynaklarının çeşitliliği
III. Yıllık sıcaklık ve yağış rejimi
IV. Jeolojik zamanlarda oluşan fay hatları
Türkiye'de nüfusun seyrek olduğu alanların (örneğin Menteşe Yöresi veya Hakkari çevresi) oluşumunda yukarıdaki faktörlerden hangilerinin etkisi daha belirgindir?
A
I ve II
B
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
C
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye'de nüfusun seyrek olduğu dağlık ve engebeli alanlarda (I) yükselti ve eğim, (III) iklim koşulları birincil kısıtlayıcı faktörlerdir.
Soru 'seyrek nüfuslu' alanları hedefliyor.
Yükselti ve eğim (I) tarımı ve yerleşmeyi zorlaştırır.
İklim (III) elverişsiz olduğunda nüfus azalır.
Yeraltı kaynakları (II) genellikle nüfusu çeker, fay hatları (IV) ise doğrudan nüfus dağılımını belirleyen birincil faktör değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kısmi Doğru]Yeraltı kaynaklarını yanlış konumlandırma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Alakasız Bağlantı]Fay hatlarını nüfusla ilişkilendirme hatası.
E Seçeneği:[Yanlış Eşleştirme]Fay hatlarını iklimle karıştırma.
A Seçeneği:[Eksik Analiz]Yeraltı kaynaklarının her zaman nüfus çektiğini düşünmek.
Soru 2Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de sanayileşme, ulaşım olanakları ve elverişli iklim şartları nüfusun yoğunlaşmasında temel belirleyicilerdir.
Aşağıdaki yerlerden hangisinde, sanayi ve ticaretin gelişmiş olması nedeniyle nüfus yoğunluğu diğerlerine göre daha fazladır?
C
Kocaeli Yarımadası
B
Sinop çevresi
E
Menteşe Yöresi
D
Yıldız Dağları Bölümü
A
Teke Yarımadası
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kocaeli Yarımadası, Türkiye'nin en gelişmiş sanayi ve ticaret merkezlerinden biri olduğu için nüfus yoğunluğu en yüksek olan bölgelerdendir.
Seçenekleri incele: Teke, Menteşe, Sinop ve Yıldız Dağları genellikle engebeli veya sanayinin daha az geliştiği yerlerdir.
Kocaeli (İzmit) bölgesi sanayi, ulaşım ve liman faaliyetleri açısından Türkiye'nin kalbidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kıyı algısı]Kıyı olduğu için yoğun sanır.
B Seçeneği:[Kıyı algısı]Karadeniz'de her yer yoğun sanır.
E Seçeneği:[Kıyı algısı]Ege'de olduğu için yoğun sanır.
D Seçeneği:[Bölge genellemesi]Marmara'da olduğu için yoğun sanır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 3Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de kışların ılık geçtiği ve yağışın tarımsal faaliyetlere uygun olduğu alanlar, yerleşmeye daha elverişlidir. Haritada Türkiye'nin bazı bölgeleri numaralandırılmıştır.
Haritada numaralandırılan alanlardan hangisi, kış ılıklığı ve yağış miktarı açısından diğerlerinden farklı bir karakter göstererek daha seyrek nüfuslanmıştır?
D
IV
E
V
B
II
A
I
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV numara ile gösterilen yer (örneğin Menteşe veya İç Anadolu'nun yüksek kısımları gibi kurgulanabilir) diğerlerine göre daha farklı iklim veya yer şekli özelliklerine sahip olabilir.
Haritadaki alanları iklimsel olarak sınıflandır.
Diğerleri kıyı kuşağında veya ılıman iklimde iken, IV numara daha karasal veya yüksek bir alanı temsil ediyorsa cevap odur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Konum hatası]Yoğun nüfuslu yerleri karıştırıyor.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Konum hatası]Yoğun nüfuslu yerleri karıştırıyor.
A Seçeneği:[Konum hatası]Yoğun nüfuslu yerleri karıştırıyor.
C Seçeneği:[Konum hatası]Yoğun nüfuslu yerleri karıştırıyor.
Soru 4Dünya ve Türkiye Nüfusu
Gelişmiş ülkelerde nüfusun ikiye katlanma süresi uzundur (düşük doğum oranları). Gelişmekte olan ülkelerde ise bu süre kısadır (yüksek doğum oranları).
I. Nüfus artış hızı
II. Ortalama yaşam süresi
III. Okuryazarlık oranı
IV. Bebek ölüm hızı
Türkiye'nin nüfusunun ikiye katlanma süresinin, gelişmiş bir ülkeye (örneğin Almanya) göre daha kısa olması, Türkiye'de yukarıdaki faktörlerden hangilerinin daha yüksek olduğunu kanıtlar?
A
I ve II
D
III ve IV
E
I ve III
B
I ve IV
C
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nüfusun hızlı artması (I) ve bebek ölüm hızının (IV) yüksek olması, nüfusun ikiye katlanma süresini kısaltan temel demografik göstergelerdir.
İkiye katlanma süresi kısaysa nüfus hızla artıyordur (I).
Gelişmiş ülkelerde ölüm oranları düşüktür. Gelişmekte olan ülkelerde bebek ölüm hızları (IV) daha yüksektir.
Okuryazarlık (III) gelişmişlik göstergesidir, artış süresini uzatır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Gelişmişlik göstergesi]Okuryazarlığı nüfus artışıyla karıştırıyor.
E Seçeneği:[Eksik mantık]Okuryazarlık hatası.
D Seçeneği:[Eksik mantık]Okuryazarlık hatası.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Yaşam süresi yanılgısı]Yaşam süresini nüfus artışıyla karıştırıyor.
Soru 5Türkiye'de Nüfus
Türkiye, genç nüfus oranının yüksek olduğu ülkelerden biridir. Genç nüfusun varlığı hem fırsatlar hem de bazı zorluklar barındırır.
Aşağıdakilerden hangisi, genç nüfus oranının yüksek olmasının doğrudan olumlu sonuçlarından biri değildir?
A
İş gücü potansiyelinin yüksek olması
E
Dinamik bir nüfus yapısının oluşması
D
Eğitim ve sağlık harcamalarının azalması
B
Yeni pazarların oluşması
C
Üretim kapasitesinin artması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Genç nüfusun fazla olması, devlete eğitim ve sağlık gibi alanlarda daha fazla yatırım yapma yükümlülüğü getirir, bu nedenle harcamalar azalmaz, aksine artar.
Genç nüfus = İş gücü (A), Pazar (B), Üretim (C), Dinamizm (E).
Genç nüfus = Gençler için okul, hastane, kreş ihtiyacı artar. Bu da harcamaları artırır (D).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Olumlu sonuç]Pozitif bir durum sanıyor.
B Seçeneği:[Olumlu sonuç]Pozitif bir durum sanıyor.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Olumlu sonuç]Pozitif bir durum sanıyor.
A Seçeneği:[Olumlu sonuç]Pozitif bir durum sanıyor.
Soru 6Türkiye'de Nüfus
Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri, nüfusun niteliksel ve niceliksel özelliklerine bakılarak tahmin edilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi, bir ülkenin gelişmişlik düzeyini belirlemek için kullanılan doğrudan bir ekonomik/sosyal gösterge değildir?
B
Okuryazarlık oranı
E
Kişi başına düşen milli gelir
D
Ortalama yaşam süresi
A
Çalışan nüfusun sektörlere göre dağılımı
C
Nüfusun cinsiyet oranı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nüfusun cinsiyet oranı (kadın/erkek dengesi), gelişmişlik düzeyi hakkında doğrudan bilgi vermez. Doğal süreçlerle veya göçle değişebilir.
Sektörel dağılım (A), okuryazarlık (B), yaşam süresi (D) ve milli gelir (E) gelişmişliğin temel göstergeleridir.
Cinsiyet oranı (C) gelişmişlikle doğrudan ilişkili değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Ekonomi]Milli gelir gelişmişliktir.
D Seçeneği:[Sağlık]Yaşam süresi gelişmişliktir.
B Seçeneği:[Eğitim]Eğitim gelişmişliktir.
A Seçeneği:[Sektörel dağılım]Ekonomik sanıyor.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 7Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de 1980'lerden itibaren nüfus artış hızı düzenli bir düşüş eğilimi göstermiştir.
I. Kentleşme oranının artması
II. Eğitim seviyesinin yükselmesi
III. Ortalama evlenme yaşının yükselmesi
IV. Ölüm oranlarının artması
Yukarıdakilerden hangileri, nüfus artış hızının azalmasında etkili olan faktörler arasında gösterilemez?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
III ve IV
B
Yalnız IV
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye'de ölüm oranları artmamış, aksine sağlık hizmetlerinin gelişmesiyle azalmıştır. Bu nedenle IV yanlıştır.
Kentleşme (I), eğitim (II) ve evlenme yaşının yükselmesi (III) doğumları azaltır.
Ölüm oranlarının artması (IV) nüfus artışını azaltır ancak Türkiye'de böyle bir durum yoktur, sağlık şartları iyileşmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eğitim]Eğitim artışı azaltır.
A Seçeneği:[Kentleşme]Kentleşme artışı azaltır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Ölüm oranlarını karıştırıyor.
D Seçeneği:[Evlenme yaşı]Evlenme yaşı artışı azaltır.
Soru 8Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de 1927'den günümüze kır ve kent nüfus oranlarını gösteren bir grafik verilmiştir (Grafikte kent nüfusunun %50'yi 1980'lerde geçtiği görülmektedir).
I. Kent nüfus oranının %50'yi geçtiği yıl
II. Kır ve kent nüfusunun toplam miktarı
III. Göçün nedenleri
IV. Kent nüfusundaki artış eğilimi
Verilen grafiğe bakılarak yukarıdaki bilgilerden hangilerine kesinlikle ulaşılabilir?
A
I ve II
B
I ve IV
E
Yalnız I
D
III ve IV
C
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Grafikte oranlar (% olarak) verilmiştir. Toplam miktar (II) için nüfus sayısını bilmek gerekir. Göçün nedenleri (III) grafikte yazmaz.
Grafik % değerlerini gösterir, miktar (sayı) vermez (II elenir).
Grafik nedenleri açıklamaz (III elenir).
Grafikten %50'nin geçildiği yıl (I) ve eğilim (IV) okunabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Miktar hatası]Oranla miktarı karıştırıyor.
D Seçeneği:[Neden hatası]Grafikte nedenler yazmaz.
E Seçeneği:[Eksik analiz]Diğer doğru şıkkı görmüyor.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Neden hatası]Grafikte nedenler yazmaz.
Soru 9Türkiye'de Nüfus
Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze Türkiye nüfusunun yapısal özellikleri büyük değişim göstermiştir.
Aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
B
Nüfusun eğitim düzeyi yükselmiştir.
E
Okuma yazma bilmeyen nüfus içerisinde kadınların oranı erkeklerden daha fazladır.
D
İç göçler en fazla köyden kente doğru gerçekleşmektedir.
A
Ortalama yaşam süresi uzamıştır.
C
Kentsel nüfus oranı %90'ın üzerindedir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye'de artık büyükşehir yasası ve idari değişimlerle birlikte 'kırdan kente' göçün yerini 'kentten kente' veya 'kentten kıra' (tersine göç) hareketliliği almıştır. 'En fazla' ifadesi köyden kente göç için artık geçerli değildir.
A, B, C, E şıkları güncel Türkiye verileriyle uyumludur.
D şıkkı, güncel demografik hareketlilikte 'kentten kente' göçün daha baskın olması nedeniyle yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
Soru 10Türkiye'de Nüfus
Türkiye haritasında beş farklı merkez noktalanmıştır. Bu merkezlerin nüfuslanma nedenleri çeşitlilik göstermektedir.
Haritada numaralandırılan yerlerden hangileri; sanayi, tarım ve ulaşım olanaklarının gelişmiş olması nedeniyle Türkiye'nin en yoğun nüfuslu alanları arasında yer alır?
C
III ve IV
B
II ve III
D
IV ve V
E
I ve V
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II (İstanbul/Marmara) ve III (İzmir/Ege) sanayi, ticaret ve ulaşımın en gelişmiş olduğu, dolayısıyla nüfusun en yoğun olduğu merkezlerdir.
I (Karadeniz), IV ve V (İç Anadolu/Doğu) daha az yoğun nüfusludur.
II ve III sanayi ve ticaretin merkezleridir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Konum hatası]IV'ü yoğun sanıyor.
A Seçeneği:[Konum hatası]I'i yoğun sanıyor.
D Seçeneği:[Konum hatası]V'i yoğun sanıyor.
E Seçeneği:[Konum hatası]I'i yoğun sanıyor.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 11Türkiye'de Nüfus
2000 ve 2027 yıllarına ait Türkiye nüfusunun yaş gruplarına göre dağılımını gösteren pasta grafikler verilmiştir.
Grafiklere göre, 2000'den 2027'ye geçişte aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
E
Ortalama ömür uzamıştır.
D
Aktif (çalışma çağındaki) nüfus oranı azalmıştır.
B
Çocuk nüfus oranı azalmıştır.
A
Yaşlı nüfus oranı artmıştır.
C
Doğal nüfus artış hızı azalmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Grafiklerde 15-64 yaş arası (aktif nüfus) oranı %64,5'ten %67,9'a yükselmiştir, yani azalmamıştır. Bu yargı yanlıştır.
Grafikleri incele: 15-64 yaş grubu (mavi alan) 2000'de %64,5 iken 2017'de %67,9'a çıkmış.
Aktif nüfus oranı artmıştır, azalmamıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS-TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.