Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de nüfusun mekansal dağılımı homojen değildir. Bazı alanlar yoğun nüfuslanırken, bazı alanlar seyrek nüfusludur. Bu dağılışta hem beşeri hem de doğal faktörler rol oynar.
I. Yükselti ve eğim değerlerinin fazlalığı
II. Yeraltı kaynaklarının çeşitliliği
III. Yıllık sıcaklık ve yağış rejimi
IV. Jeolojik zamanlarda oluşan fay hatları
Türkiye'de nüfusun seyrek olduğu alanların (örneğin Menteşe Yöresi veya Hakkari çevresi) oluşumunda yukarıdaki faktörlerden hangilerinin etkisi daha belirgindir?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye'de nüfusun seyrek olduğu dağlık ve engebeli alanlarda (I) yükselti ve eğim, (III) iklim koşulları birincil kısıtlayıcı faktörlerdir.
Soru 'seyrek nüfuslu' alanları hedefliyor.
Yükselti ve eğim (I) tarımı ve yerleşmeyi zorlaştırır.
İklim (III) elverişsiz olduğunda nüfus azalır.
Yeraltı kaynakları (II) genellikle nüfusu çeker, fay hatları (IV) ise doğrudan nüfus dağılımını belirleyen birincil faktör değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik Analiz]Yeraltı kaynaklarının her zaman nüfus çektiğini düşünmek.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Kısmi Doğru]Yeraltı kaynaklarını yanlış konumlandırma.
D Seçeneği:[Alakasız Bağlantı]Fay hatlarını nüfusla ilişkilendirme hatası.
E Seçeneği:[Yanlış Eşleştirme]Fay hatlarını iklimle karıştırma.
Soru 2Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de sanayileşme, ulaşım olanakları ve elverişli iklim şartları nüfusun yoğunlaşmasında temel belirleyicilerdir.
Aşağıdaki yerlerden hangisinde, sanayi ve ticaretin gelişmiş olması nedeniyle nüfus yoğunluğu diğerlerine göre daha fazladır?
A
Teke Yarımadası
B
Sinop çevresi
C
Kocaeli Yarımadası
D
Yıldız Dağları Bölümü
E
Menteşe Yöresi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kocaeli Yarımadası, Türkiye'nin en gelişmiş sanayi ve ticaret merkezlerinden biri olduğu için nüfus yoğunluğu en yüksek olan bölgelerdendir.
Seçenekleri incele: Teke, Menteşe, Sinop ve Yıldız Dağları genellikle engebeli veya sanayinin daha az geliştiği yerlerdir.
Kocaeli (İzmit) bölgesi sanayi, ulaşım ve liman faaliyetleri açısından Türkiye'nin kalbidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kıyı algısı]Kıyı olduğu için yoğun sanır.
B Seçeneği:[Kıyı algısı]Karadeniz'de her yer yoğun sanır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Bölge genellemesi]Marmara'da olduğu için yoğun sanır.
E Seçeneği:[Kıyı algısı]Ege'de olduğu için yoğun sanır.
Soru 3Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de kışların ılık geçtiği ve yağışın tarımsal faaliyetlere uygun olduğu alanlar, yerleşmeye daha elverişlidir. Haritada Türkiye'nin bazı bölgeleri numaralandırılmıştır.
Haritada numaralandırılan alanlardan hangisi, kış ılıklığı ve yağış miktarı açısından diğerlerinden farklı bir karakter göstererek daha seyrek nüfuslanmıştır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV numara ile gösterilen yer (örneğin Menteşe veya İç Anadolu'nun yüksek kısımları gibi kurgulanabilir) diğerlerine göre daha farklı iklim veya yer şekli özelliklerine sahip olabilir.
Haritadaki alanları iklimsel olarak sınıflandır.
Diğerleri kıyı kuşağında veya ılıman iklimde iken, IV numara daha karasal veya yüksek bir alanı temsil ediyorsa cevap odur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Konum hatası]Yoğun nüfuslu yerleri karıştırıyor.
B Seçeneği:[Konum hatası]Yoğun nüfuslu yerleri karıştırıyor.
C Seçeneği:[Konum hatası]Yoğun nüfuslu yerleri karıştırıyor.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Konum hatası]Yoğun nüfuslu yerleri karıştırıyor.
Soru 4Dünya ve Türkiye Nüfusu
Gelişmiş ülkelerde nüfusun ikiye katlanma süresi uzundur (düşük doğum oranları). Gelişmekte olan ülkelerde ise bu süre kısadır (yüksek doğum oranları).
I. Nüfus artış hızı
II. Ortalama yaşam süresi
III. Okuryazarlık oranı
IV. Bebek ölüm hızı
Türkiye'nin nüfusunun ikiye katlanma süresinin, gelişmiş bir ülkeye (örneğin Almanya) göre daha kısa olması, Türkiye'de yukarıdaki faktörlerden hangilerinin daha yüksek olduğunu kanıtlar?
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
III ve IV
E
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nüfusun hızlı artması (I) ve bebek ölüm hızının (IV) yüksek olması, nüfusun ikiye katlanma süresini kısaltan temel demografik göstergelerdir.
İkiye katlanma süresi kısaysa nüfus hızla artıyordur (I).
Gelişmiş ülkelerde ölüm oranları düşüktür. Gelişmekte olan ülkelerde bebek ölüm hızları (IV) daha yüksektir.
Okuryazarlık (III) gelişmişlik göstergesidir, artış süresini uzatır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yaşam süresi yanılgısı]Yaşam süresini nüfus artışıyla karıştırıyor.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Gelişmişlik göstergesi]Okuryazarlığı nüfus artışıyla karıştırıyor.
D Seçeneği:[Eksik mantık]Okuryazarlık hatası.
E Seçeneği:[Eksik mantık]Okuryazarlık hatası.
Soru 5Türkiye'de Nüfus
Türkiye, genç nüfus oranının yüksek olduğu ülkelerden biridir. Genç nüfusun varlığı hem fırsatlar hem de bazı zorluklar barındırır.
Aşağıdakilerden hangisi, genç nüfus oranının yüksek olmasının doğrudan olumlu sonuçlarından biri değildir?
A
İş gücü potansiyelinin yüksek olması
B
Yeni pazarların oluşması
C
Üretim kapasitesinin artması
D
Eğitim ve sağlık harcamalarının azalması
E
Dinamik bir nüfus yapısının oluşması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Genç nüfusun fazla olması, devlete eğitim ve sağlık gibi alanlarda daha fazla yatırım yapma yükümlülüğü getirir, bu nedenle harcamalar azalmaz, aksine artar.
Genç nüfus = İş gücü (A), Pazar (B), Üretim (C), Dinamizm (E).
Genç nüfus = Gençler için okul, hastane, kreş ihtiyacı artar. Bu da harcamaları artırır (D).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Olumlu sonuç]Pozitif bir durum sanıyor.
B Seçeneği:[Olumlu sonuç]Pozitif bir durum sanıyor.
C Seçeneği:[Olumlu sonuç]Pozitif bir durum sanıyor.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Olumlu sonuç]Pozitif bir durum sanıyor.
Soru 6Türkiye'de Nüfus
Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri, nüfusun niteliksel ve niceliksel özelliklerine bakılarak tahmin edilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi, bir ülkenin gelişmişlik düzeyini belirlemek için kullanılan doğrudan bir ekonomik/sosyal gösterge değildir?
A
Çalışan nüfusun sektörlere göre dağılımı
B
Okuryazarlık oranı
C
Nüfusun cinsiyet oranı
D
Ortalama yaşam süresi
E
Kişi başına düşen milli gelir
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nüfusun cinsiyet oranı (kadın/erkek dengesi), gelişmişlik düzeyi hakkında doğrudan bilgi vermez. Doğal süreçlerle veya göçle değişebilir.
Sektörel dağılım (A), okuryazarlık (B), yaşam süresi (D) ve milli gelir (E) gelişmişliğin temel göstergeleridir.
Cinsiyet oranı (C) gelişmişlikle doğrudan ilişkili değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sektörel dağılım]Ekonomik sanıyor.
B Seçeneği:[Eğitim]Eğitim gelişmişliktir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Sağlık]Yaşam süresi gelişmişliktir.
E Seçeneği:[Ekonomi]Milli gelir gelişmişliktir.
Soru 7Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de 1980'lerden itibaren nüfus artış hızı düzenli bir düşüş eğilimi göstermiştir.
I. Kentleşme oranının artması
II. Eğitim seviyesinin yükselmesi
III. Ortalama evlenme yaşının yükselmesi
IV. Ölüm oranlarının artması
Yukarıdakilerden hangileri, nüfus artış hızının azalmasında etkili olan faktörler arasında gösterilemez?
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I ve II
D
II ve III
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye'de ölüm oranları artmamış, aksine sağlık hizmetlerinin gelişmesiyle azalmıştır. Bu nedenle IV yanlıştır.
Kentleşme (I), eğitim (II) ve evlenme yaşının yükselmesi (III) doğumları azaltır.
Ölüm oranlarının artması (IV) nüfus artışını azaltır ancak Türkiye'de böyle bir durum yoktur, sağlık şartları iyileşmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kentleşme]Kentleşme artışı azaltır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Eğitim]Eğitim artışı azaltır.
D Seçeneği:[Evlenme yaşı]Evlenme yaşı artışı azaltır.
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Ölüm oranlarını karıştırıyor.
Soru 8Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de 1927'den günümüze kır ve kent nüfus oranlarını gösteren bir grafik verilmiştir (Grafikte kent nüfusunun %50'yi 1980'lerde geçtiği görülmektedir).
I. Kent nüfus oranının %50'yi geçtiği yıl
II. Kır ve kent nüfusunun toplam miktarı
III. Göçün nedenleri
IV. Kent nüfusundaki artış eğilimi
Verilen grafiğe bakılarak yukarıdaki bilgilerden hangilerine kesinlikle ulaşılabilir?
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
III ve IV
E
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Grafikte oranlar (% olarak) verilmiştir. Toplam miktar (II) için nüfus sayısını bilmek gerekir. Göçün nedenleri (III) grafikte yazmaz.
Grafik % değerlerini gösterir, miktar (sayı) vermez (II elenir).
Grafik nedenleri açıklamaz (III elenir).
Grafikten %50'nin geçildiği yıl (I) ve eğilim (IV) okunabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Miktar hatası]Oranla miktarı karıştırıyor.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Neden hatası]Grafikte nedenler yazmaz.
D Seçeneği:[Neden hatası]Grafikte nedenler yazmaz.
E Seçeneği:[Eksik analiz]Diğer doğru şıkkı görmüyor.
Soru 9Türkiye'de Nüfus
Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze Türkiye nüfusunun yapısal özellikleri büyük değişim göstermiştir.
Aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A
Ortalama yaşam süresi uzamıştır.
B
Nüfusun eğitim düzeyi yükselmiştir.
C
Kentsel nüfus oranı %90'ın üzerindedir.
D
İç göçler en fazla köyden kente doğru gerçekleşmektedir.
E
Okuma yazma bilmeyen nüfus içerisinde kadınların oranı erkeklerden daha fazladır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye'de artık büyükşehir yasası ve idari değişimlerle birlikte 'kırdan kente' göçün yerini 'kentten kente' veya 'kentten kıra' (tersine göç) hareketliliği almıştır. 'En fazla' ifadesi köyden kente göç için artık geçerli değildir.
A, B, C, E şıkları güncel Türkiye verileriyle uyumludur.
D şıkkı, güncel demografik hareketlilikte 'kentten kente' göçün daha baskın olması nedeniyle yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
Soru 10Türkiye'de Nüfus
Türkiye haritasında beş farklı merkez noktalanmıştır. Bu merkezlerin nüfuslanma nedenleri çeşitlilik göstermektedir.
Haritada numaralandırılan yerlerden hangileri; sanayi, tarım ve ulaşım olanaklarının gelişmiş olması nedeniyle Türkiye'nin en yoğun nüfuslu alanları arasında yer alır?
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
I ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II (İstanbul/Marmara) ve III (İzmir/Ege) sanayi, ticaret ve ulaşımın en gelişmiş olduğu, dolayısıyla nüfusun en yoğun olduğu merkezlerdir.
I (Karadeniz), IV ve V (İç Anadolu/Doğu) daha az yoğun nüfusludur.
II ve III sanayi ve ticaretin merkezleridir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Konum hatası]I'i yoğun sanıyor.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Konum hatası]IV'ü yoğun sanıyor.
D Seçeneği:[Konum hatası]V'i yoğun sanıyor.
E Seçeneği:[Konum hatası]I'i yoğun sanıyor.
Soru 11Türkiye'de Nüfus
2000 ve 2027 yıllarına ait Türkiye nüfusunun yaş gruplarına göre dağılımını gösteren pasta grafikler verilmiştir.
Grafiklere göre, 2000'den 2027'ye geçişte aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A
Yaşlı nüfus oranı artmıştır.
B
Çocuk nüfus oranı azalmıştır.
C
Doğal nüfus artış hızı azalmıştır.
D
Aktif (çalışma çağındaki) nüfus oranı azalmıştır.
E
Ortalama ömür uzamıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Grafiklerde 15-64 yaş arası (aktif nüfus) oranı %64,5'ten %67,9'a yükselmiştir, yani azalmamıştır. Bu yargı yanlıştır.
Grafikleri incele: 15-64 yaş grubu (mavi alan) 2000'de %64,5 iken 2017'de %67,9'a çıkmış.
Aktif nüfus oranı artmıştır, azalmamıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanıyor.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS-TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.