Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Bölgeler ve Ülkeler
Coğrafi bölgeler oluşturulurken kullanılan kriterlerin etki alanı, o bölgenin yeryüzündeki yaylım alanını doğrudan belirler. Kriterin kapsadığı iklim, bitki örtüsü veya yer şekli özellikleri ne kadar dar bir coğrafi koşula bağlanırsa, oluşturulan bölgenin kapladığı alan da o oranda dar olur.
Buna göre, yeryüzündeki iklim tiplerine göre yapılan bölge sınıflandırmaları dikkate alındığında, aşağıdaki iklim bölgelerinden hangisinin yeryüzünde kapladığı alan diğerlerine göre daha azdır?
C
Tundra iklim bölgesi
B
Akdeniz iklim bölgesi
E
Ilıman okyanusal iklim bölgesi
D
Muson iklim bölgesi
A
Savan iklim bölgesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Akdeniz iklimi, dünya üzerinde sadece belirli enlemlerde (genellikle 30°-40° kuzey ve güney enlemleri arasında) ve kıtaların batı kıyılarında dar alanlarda etkili olan bir iklim tipidir. Diğer seçeneklerdeki iklimler (Muson, Savan, Tundra, Ilıman Okyanusal) kıta içlerine doğru daha geniş alanlar kaplar.
Bölge sınırlarının kriterin yayılış alanına bağlı olduğu ilkesi hatırlanır.
Seçeneklerdeki iklimlerin dünya genelindeki dağılış alanları karşılaştırılır.
Akdeniz ikliminin matris olarak en dar alan kaplayanlardan biri olduğu görülür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Tundra ikliminin kutup çevresinde geniş yer tuttuğunu unutma]Kutup altı kuşağın tüm kıtaların kuzeyinde (Avrasya, Kuzey Amerika) geniş şeritler oluşturduğunu karıştırma.
D Seçeneği:[Muson ikliminin sadece Asya'da olduğu yanılgısı]Güneydoğu, Doğu ve Güney Asya'yı tamamen kapladığı gerçeğini göz ardı etme.
E Seçeneği:[Okyanusal iklimin sadece Batı Avrupa ile sınırlı sanılması]Kuzey Amerika'nın kuzeybatısı ve Avustralya/Yeni Zelanda'yı da kapsadığını unutma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Akdeniz ikliminin dünyanın belirli hassas kıyı kesimlerinde dar kuşaklar halinde yer aldığını kavrama.
A Seçeneği:[Savan ikliminin dar bir alanda görüldüğü düşüncesi]Ekvatoral kuşak ile çöller arasında geniş kuşaklar oluşturduğunu gözden kaçırma.
Soru 2Beşeri ve Doğal Sistemler
Afetler, kökenleri itibarıyla tamamen doğal süreçlerle meydana gelebileceği gibi insan faaliyetleri sonucunda tetiklenebilir veya şiddeti artabilir.
I. Heyelan
II. Volkanik patlamalar
III. Erozyon
Yukarıda verilen afetlerden hangilerinin oluşumunda ve etkisinin artmasında hem doğal süreçlerin hem de beşeri faktörlerin payı vardır?
C
I ve III
A
Yalnız I
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Heyelan ve erozyon gibi olaylarda doğal etkenler (eğim, yağış, toprak yapısı) temel hazırlarken; bitki örtüsünün tahribi, yanlış tarım teknikleri ve yol yapım çalışmaları gibi beşeri faktörler süreci tetikler ve hızlandırır. Volkanik patlamalar ise tamamen jeolojik ve iç kuvvetlere bağlı olarak gerçekleşir, beşeri faaliyetlerle ne oluşur ne de engellenir.
I numaralı heyelan: Doğal olarak eğim ve yağışla başlar ancak yol yarıntıları ve kazılarla beşeri olarak tetiklenir.
II numaralı volkanik patlamalar: Tamamen iç dinamiklere (magma) bağlıdır, beşeri etkisi yoktur.
III numaralı erozyon: İklim ve topoğrafya gibi doğal temellere dayanır, aşırı otlatma ve bitki örtüsünün yok edilmesi gibi beşeri etkenlerle şiddetlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Heyelan ve erozyonda hem doğal hem beşeri faktörlerin etkili olduğunu doğru analiz etmiştir.
D Seçeneği:[Volkanizmayı beşeri faktörlerle ilişkilendirme]II numaralı öncülün doğruluğunu hatalı değerlendirmiştir.
E Seçeneği:[Tüm afetlerin insan eliyle tetiklenebileceği ön yargısı]Volkanik patlamaların da insan etkisiyle olabileceğini veya tetikleneceğini varsaymıştır.
B Seçeneği:[Volkanizmanın beşeri etkilerle tetiklenebileceği yanılgısı]Tüm afetlerde insan etkisinin olabileceği genellemesini yapmıştır.
A Seçeneği:[Yalnızca heyelanı beşeri faaliyetlerle ilişkilendirme]Erozyonun sadece doğal bir süreç olduğunu düşünerek III numaralı öncülü elemiştir.
Soru 3Felsefenin Temel Özellikleri
Her filozof, evrenin ve insanın varoluşunu anlamlandırma çabasında kendine özgü bir pencere açar. Aynı dönemin koşullarınısoluklayan iki farklı filozof, tarihsel olaylara ve toplumsal yapılara baktıklarında tamamen zıt tablolar görebilirler. Biri toplumu bir uyum ve düzen senfonisi olarak yorumlarken, diğeri aynı yapıyı çözülme ve çatışmaların egemen olduğu bir kaos alanı olarak değerlendirir. Bu durum, filozofların dış dünyayı algılama biçimlerinin ve akıl yürütme tarzlarının onların zihinsel süzgecinden nasıl geçtiğini açıkça gösterir.
Bu parçada felsefenin hangi temel özelliği vurgulanmaktadır?
C
Öznel olması
E
Yığılımlı ilerlemesi
D
Refleksif olması
B
Kurgusal olması
A
Evrensel olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta filozofların dış dünyadaki aynı olayları veya yapıları kendi iç dünyalarına, düşünce biçimlerine ve bakış açılarlarına göre tamamen farklı şekillerde yorumladıkları vurgulanmıştır.
Metinde farklı filozofların aynı olgular karşısında zıt sonuçlara ulaşması ele alınmıştır.
Bu durumun onların kişisel algı süzgeçlerinden kaynaklandığı belirtilmiştir.
Kişiye bağlı ve bireysel olma durumu felsefede 'öznel olma' (subjektiflik) kavramıyla ifade edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Filozofların olguları kendilerine özgü yorumlaması öznelliği doğrudan verir.
A Seçeneği:[Evrensellik tuzağı]Filozofların genel geçer insanlık sorunlarıyla ilgilendiği düşünülerek hata yapılır.
E Seçeneği:[Yığılımlı ilerleme tuzağı]Bilgilerin birikmesi veya tarihi süreç vurgusuyla karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Refleksiflik tuzağı]Düşünce üstüne düşünme kavramıyla karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Kurgusallık tuzağı]Zihinsel üretim ve soyut kavramlar kurgusal özellikle karıştırılabilir.
Soru 4Varlık Felsefesi (Ontoloji)
Felsefesinde varlığı iki ayrı düzleme ayıran Platon, duyusal evrendeki her nesnenin gelip geçici ve kusurlu olduğunu savunur. Ona göre bir ressamın yaptığı at resmi ya da doğada koşan gerçek bir at zamanla eskir, yaşlanır ve yok olur; fakat atın zihinsel ve kusursuz formu olan 'at ideası' zamandan bağımsız olarak varlığını sürdürür. Duyularımızla algıladığımız evren, sürekli bir oluş ve değişme halindeyken, idealar alemi değişmez ve kesindir.
Bu parça, Platon'un varlık felsefesine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisini destekler niteliktedir?
C
Bilginin kaynağı yalnızca insan deneyimleri ve duyumlarıdır.
B
Nesneler dünyası, idealar dünyasından daha üstün bir gerçeklik değerine sahiptir.
D
Varlığın özü maddesel olandır ve duyularla tam olarak kavranabilir.
E
Tüm nesneler değişmez bir yapıya sahip olup asla yok olmazlar.
A
Gerçek varlık, insan zihninin dışında ve ondan bağımsız bir şekilde kalıcıdır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Platon'a göre gerçek varlık (idealar), maddesel dünyadan bağımsız, kalıcı ve zihinseldir.
Parçadaki 'at ideası zamandan bağımsız olarak varlığını sürdürür' ifadesi incelenir.
Duyusal evrenin değiştiği, idealar aleminin ise kalıcı olduğu bilgisi analiz edilir.
Seçenekler arasında bu ontolojik ikiliği ve bağımsızlığı en iyi yansıtan ifade belirlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Empirizm tuzağı]Aday metinde duyulardan bahsedildiği için deneyimi bilgi kaynağı sanabilir.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Parçadaki ideaların zamandan bağımsız ve kalıcı olduğu vurgusunu doğru yakalar.
D Seçeneği:[Materyalizm tuzağı]Madde dünyasının somutluğuna aldanma.
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Nesnelerin de kalıcı olduğunu düşünme yanılması.
B Seçeneği:[Tersine çevirme yanılgısı]Parçadaki nesne dünyasını gerçek zannetme eğilimi.
Soru 5Felsefenin Temel Konuları ve Problemleri
Zihnin sıradan olandan duyduğu huzursuzluk, insanı hep görünenin arkasındaki perdeyi aralamaya yöneltmiştir. Rutin olanın konforu bir süre sonra ruhu tatmin etmez; birey, bilinmeyenin çekim kapısına yeniden varır. Bu bitmek bilmeyen arayış ve sorgulama iradesi, insanlık tarihinde sistemli düşüncenin ve bilme çabasının ana motoru olmuştur.
Bu parçaya dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
E
Tekdüzelik, insanı yaratıcı etkinliklerden tamamen uzaklaştırır.
D
İnsan zihni, doğası gereği mutlak hakikate ulaşabilecek güçtedir.
B
İnsanın evreni anlamlandırma çabası, merak ve arayış dürtüsüyle beslenir.
A
Bilimsel ilerleme, toplumsal krizlerin çözülmesinde zorunlu bir araçtır.
C
Her türlü bilgi arayışı, nihayetinde pratik bir fayda sağlama amacını güder.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta insanın sıradanlıktan sıkılarak bilinmeyene yöneldiği ve bu durumun bilme çabasını doğurduğu vurgulanmıştır. Bu da meraka ve arayışa karşılık gelir.
Paragrafın ana fikrini oluşturan 'bilinmeyeni arama' ve 'rutinden sıkılma' durumları analiz edilir.
Bu dürtünün insanı sistemli düşünceye ve bilme çabasına ittiği görülür.
Seçenekler arasında bu duruma en yakın olan 'merak ve arayış dürtüsü' ifadesi bulunur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Pragmatist yaklaşım tuzağı]Bilginin her zaman fayda sağladığı yönündeki yaygın kabule dayanarak seçilebilir.
A Seçeneği:[Toplumsal fayda vurgusu]Aday, bilimsel çabaların her zaman pratik sorunları çözdüğü yönündeki genel algıyla karıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki ana fikirle birebir örtüşmektedir.
E Seçeneği:[Aşırı genelleme ('tamamen')]'Tekdüzelikten sıkılır' ifadesini aşırı yorumlayarak yaratıcılığı tamamen bitirdiğini düşünebilir.
D Seçeneği:[Mutlak hakikat dogması]'Mutlak' kelimesinin cazibesine kapılarak metin dışı bir genelleme yapılması.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.