Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Doğa ve İnsan
Coğrafya disiplini, insan ve doğa arasındaki etkileşimi incelerken kaynakların gelecek nesillere aktarılmasını temel bir ilke olarak benimser. Bu ilke, ekolojik dengeyi korumayı ve ekosistem hizmetlerinin devamlılığını esas alır.
Buna göre, aşağıda verilen insan faaliyetlerinden hangisi coğrafyanın 'sürdürülebilir kalkınma' ilkesiyle çelişmektedir?
A
Akarsu vadilerinde hidroelektrik potansiyeli yüksek alanlarda enerji üretimi
B
Tarımsal verimliliği artırmak amacıyla sulak alanların kurutularak tarım arazisine dönüştürülmesi
C
Jeotermal enerji potansiyeli olan bölgelerde sera faaliyetlerinin desteklenmesi
D
Rüzgar koridorlarının yoğun olduğu alanlarda türbin kurulumu
E
Dağlık bölgelerde yayla turizminin doğa yürüyüşü odaklı geliştirilmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sulak alanların (ekosistemlerin) kurutulması, biyolojik çeşitliliği yok ettiği ve doğal dengeyi bozduğu için sürdürülebilirlik ilkesine aykırıdır.
Sürdürülebilirlik ilkesini tanımla: Kaynakları tüketmeden, ekosistemi koruyarak kullanmak.
Seçenekleri analiz et: A, C, D, E seçenekleri yenilenebilir enerji veya doğa dostu faaliyetlerdir.
B seçeneğini değerlendir: Sulak alanların kurutulması, ekolojik yıkıma neden olur ve geri dönülemez bir kayıptır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğal kaynak kullanımı]Baraj yapımını doğaya zarar veriyor sanabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Jeotermal etki]Enerji üretimini çevresel etkiyle karıştırabilir.
D Seçeneği:[Rüzgar türbini]Görüntü kirliliği ile karıştırabilir.
E Seçeneği:[Turizm etkisi]Turizmi her zaman çevresel bozulma sanabilir.
Soru 2Doğa ve İnsan
Ekvatoral kuşakta yer alan bölgelerde, alçak kesimler yüksek nem, aşırı sıcaklık ve hastalık riski nedeniyle yerleşme için elverişsizdir. Bu nedenle yerleşmeler, sıcaklığın daha dengeli ve havanın daha ferah olduğu yüksek platolara kurulur.
Bu yerleşme modelinin belirgin bir şekilde görüldüğü ülke aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kanada
B
Ekvador
C
Moğolistan
D
Norveç
E
Mısır
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekvador, Ekvator çizgisi üzerinde yer alır ve başkenti Quito yüksek bir platodadır. Tropikal iklimin olumsuz etkilerinden kaçınmak için yüksek yerler tercih edilmiştir.
Metni analiz et: Ekvatoral bölge + Alçak yerler sağlıksız + Yüksek yerler yerleşime uygun.
Seçenekleri ele: Kanada (soğuk), Moğolistan (karasal), Norveç (soğuk), Mısır (çöl).
Ekvador'u seç: Tropikal kuşakta yer alması ve başkentinin yüksekliğinden dolayı bu modelin en iyi örneğidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kuzey ülkesi]Soğuk iklimi düşünerek yüksek yerleri tercih eder.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Dağlık ülke]Dağlık olduğu için seçebilir.
D Seçeneği:[Fiyortlu ülke]Yüksek yerleri sever.
E Seçeneği:[Sıcak ülke]Sıcak olduğu için seçebilir.
Soru 3Doğa ve İnsan
İnsan, yaşamını sürdürmek için doğal çevreyi değiştirir. Ancak bazı müdahaleler, jeolojik veya ekolojik riskleri artırarak sürdürülebilir yaşamı tehdit eder.
Aşağıdakilerden hangisi, doğal çevreye yapılan 'yanlış' veya 'riskli' bir müdahale olarak değerlendirilemez?
A
Aktif fay hatları üzerine yoğun yerleşim alanları inşa etmek
B
Akarsu yataklarını daraltarak üzerine sanayi tesisleri kurmak
C
Eğimli yamaçlarda bitki örtüsünü tahrip ederek tarım yapmak
D
Kıyı bölgelerinde deniz dolgusu yaparak liman sahasını genişletmek
E
Yeraltı suyu seviyesini kontrolsüzce düşürerek tarımsal sulama yapmak
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kıyı dolgusu (teknik şartlara uygun yapıldığında) bir mühendislik çözümüdür ve diğer seçeneklerdeki gibi hayati risk (deprem, sel, heyelan) içermez.
Seçenekleri risk analizi açısından değerlendir.
A, B, C, E seçenekleri doğrudan doğal afet riskini (deprem, sel, erozyon, obruk) tetikler.
D seçeneği, kıyı mühendisliği kapsamında planlı bir altyapı çalışmasıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Fay hattı]Bunu doğru sanabilir.
B Seçeneği:[Dere yatağı]Bunu doğru sanabilir.
C Seçeneği:[Eğimli arazi]Bunu doğru sanabilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Yeraltı suyu]Bunu doğru sanabilir.
Soru 4Coğrafyanın Bölümleri
Coğrafya bilimi, incelediği konuların kaynağına göre fiziki ve beşeri coğrafya olmak üzere iki ana bölüme ayrılır. Aşağıdaki tabloda bazı alt dallar verilmiştir.
I. Nüfus Coğrafyası - Fiziki Coğrafya
II. Hidrografya - Fiziki Coğrafya
III. Yerleşme Coğrafyası - Beşeri Coğrafya
IV. Klimatoloji - Fiziki Coğrafya
V. Siyasi Coğrafya - Fiziki Coğrafya
Tablodaki eşleştirmelerin doğru olabilmesi için hangi numaraların yer değiştirmesi gerekir?
A
I ve V
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve II
E
IV ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nüfus coğrafyası beşeri bir daldır, Siyasi coğrafya da beşeri bir daldır. Tabloda I ve V yanlış sınıflandırılmıştır.
Tek tek incele: I (Nüfus) -> Beşeri olmalı. V (Siyasi) -> Beşeri olmalı.
Diğerleri: II (Hidrografya) -> Fiziki (Doğru), III (Yerleşme) -> Beşeri (Doğru), IV (Klimatoloji) -> Fiziki (Doğru).
Sonuç: I ve V yanlış yerdedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Hatalı eşleşme]Hidrografyayı beşeri sanabilir.
C Seçeneği:[Hatalı eşleşme]Yerleşmeyi fiziki sanabilir.
D Seçeneği:[Hatalı eşleşme]Nüfusu fiziki sanabilir.
E Seçeneği:[Hatalı eşleşme]Klimatolojiyi beşeri sanabilir.
Soru 5İklim Bilgisi
Dünya genelinde iklim kuşakları, sıcaklık ve yağış rejimlerine göre farklılık gösterir. Ilıman kuşak, mevsimlerin belirgin olarak yaşandığı ve orta enlemlerde yer alan bir bölgedir.
Aşağıdakilerden hangisi, bir bölgenin 'Ilıman Kuşak'ta yer aldığına dair en güçlü kanıt olarak gösterilebilir?
A
Yıl boyunca sıcaklık farkının 1-2 derece civarında olması
B
Güneş ışınlarının yıl boyunca dik açıyla gelmesi
C
Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması ve sıcaklık değerlerinin orta seviyede olması
D
Sürekli don olaylarının yaşanması
E
Gür yağmur ormanlarının geniş yer kaplaması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ilıman (Orta) kuşağın temel özelliği, mevsimlerin belirgin olması ve sıcaklıkların aşırı uçlarda (çok sıcak veya çok soğuk) olmamasıdır.
A: Ekvatoral iklim.
B: Ekvatoral iklim.
C: Ilıman kuşak tanımı.
D: Kutup kuşağı.
E: Ekvatoral iklim.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ekvatoral özellik]Sıcaklığı ılıman sanabilir.
B Seçeneği:[Ekvatoral özellik]Güneşi ılıman sanabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Kutup özelliği]Soğuk iklimi ılıman sanabilir.
E Seçeneği:[Tropikal özellik]Ormanı ılıman sanabilir.
Soru 6Coğrafya Bilimi
Coğrafya biliminin en temel ilkesi 'Dağılış' ilkesidir. Bu ilke, herhangi bir olayın veya varlığın yeryüzünde nerede ve ne şekilde yayıldığını, harita üzerinde gösterilerek incelenmesini ifade eder.
Aşağıdaki ifadelerden hangisi, coğrafyanın 'Dağılış' ilkesine doğrudan bir örnektir?
A
Türkiye'de çay tarımı, her mevsim yağışlı olduğu için Karadeniz kıyılarında yapılır.
B
Akdeniz ikliminde yazlar sıcak ve kurak geçtiği için orman yangını riski yüksektir.
C
Dünyadaki aktif volkanların büyük bir kısmı, Büyük Okyanus çevresindeki 'Ateş Çemberi' üzerinde toplanmıştır.
D
Nüfusun yoğun olduğu yerlerde sanayi faaliyetleri gelişmiştir.
E
Eğimli yamaçlarda erozyon şiddetlidir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dağılış ilkesi 'nerede?' sorusuna cevap verir. 'Ateş Çemberi' üzerinde toplanması, bir mekansal dağılış bilgisidir.
A, B, D, E seçenekleri 'neden-sonuç' veya 'bağlantı' ilkesine örnektir.
C seçeneği, volkanların yeryüzündeki konumsal dağılımını (nerede olduğunu) belirtir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Neden-Sonuç]Çay ve Karadeniz ilişkisini dağılış sanabilir.
B Seçeneği:[Neden-Sonuç]İklim ve yangın ilişkisini dağılış sanabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Bağlantı]Nüfus ve sanayi ilişkisini dağılış sanabilir.
E Seçeneği:[Neden-Sonuç]Eğim ve erozyon ilişkisini dağılış sanabilir.
Soru 7Doğa ve İnsan
İklim, insanların giyiminden beslenmesine, ekonomik faaliyetlerinden yerleşim tarzına kadar pek çok alanı şekillendirir.
I. Akdeniz kıyılarında kış turizminin gelişmesi
II. İç Anadolu'da tahıl tarımının yaygın olması
III. Yüksek dağlık alanlarda ulaşımın zor ve maliyetli olması
IV. Ekvatoral bölgede insanların ince kıyafetler tercih etmesi
Yukarıdakilerden hangileri, iklimin insan yaşamı üzerindeki etkisine doğrudan bir örnek olarak gösterilebilir?
A
I ve II
B
II ve IV
C
I ve III
D
III ve IV
E
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II (İklim-Tarım) ve IV (İklim-Giyim) doğrudan iklim etkisidir. I (Turizm - Akdeniz'de kış turizmi iklimle değil, tesisle ilgilidir), III (Ulaşım - Yer şekilleriyle ilgilidir).
I: Yanlış (Kış turizmi için kar gerekir, Akdeniz'de kışlar ılımandır).
II: Doğru (Tahıl iklimle doğrudan ilgilidir).
III: Yanlış (Dağlık alan yer şeklidir, iklim değildir).
IV: Doğru (Sıcaklık iklimle ilgilidir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kış turizmi]Akdeniz'i turizmle eşleştirir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Yer şekilleri]Dağlık alanı iklim sanır.
D Seçeneği:[Yer şekilleri]Dağlık alanı iklim sanır.
E Seçeneği:[Karışık]Hatalı eşleştirme.
Soru 8Yer Şekilleri
Bazı bölgelerde yer şekillerinin özellikleri, o bölgedeki tüm ekonomik ve sosyal faaliyetlerin temel belirleyicisi durumundadır.
Aşağıdaki özelliklerden hangisi, bir yöredeki diğer dört durumun temel 'nedeni' konumundadır?
A
Tarım arazilerinin dar ve parçalı olması
B
Ulaşım faaliyetlerinde tünel ve viyadük yapımının zorunlu olması
C
Yer şekillerinin dağlık ve engebeli olması
D
Nüfusun vadi tabanlarında toplanması
E
Akarsuların dar ve derin vadilerde akması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dağlık ve engebeli yapı (C), diğer tüm şıkların (tarım, ulaşım, yerleşme, akarsu rejimi) temel nedenidir.
A, B, D, E seçeneklerini incele: Bunların hepsi dağlık arazinin bir sonucudur.
C seçeneği: Temel nedendir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sonuç]Tarım arazisini neden sanabilir.
B Seçeneği:[Sonuç]Ulaşımı neden sanabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Sonuç]Yerleşmeyi neden sanabilir.
E Seçeneği:[Sonuç]Akarsuyu neden sanabilir.
Soru 9Doğa ve İnsan
Doğal unsurlar (iklim, yer şekilleri, bitki örtüsü vb.), insan yaşamını doğrudan veya dolaylı olarak etkiler.
Aşağıdakilerden hangisi, doğal unsurların insan yaşamı üzerindeki etkisine örnek olarak gösterilemez?
A
Çöl iklimi olan yerlerde kerpiç evlerin yaygın olması
B
İskandinav ülkelerinde balıkçılığın temel geçim kaynağı olması
C
Sanayi devrimiyle birlikte şehirleşme oranının artması
D
Ekvatoral bölgede insanların daha hafif kıyafetler giymesi
E
Dağlık bölgelerde kış sporlarının gelişmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sanayi devrimi ve şehirleşme, beşeri ve ekonomik bir süreçtir; doğrudan bir 'doğal unsur' etkisi değildir.
A: İklim etkisi (Doğal).
B: Coğrafi konum/deniz etkisi (Doğal).
C: Beşeri süreç (Sanayi).
D: İklim etkisi (Doğal).
E: Yer şekli etkisi (Doğal).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğal etki]Bunu beşeri sanabilir.
B Seçeneği:[Doğal etki]Bunu beşeri sanabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Doğal etki]Bunu beşeri sanabilir.
E Seçeneği:[Doğal etki]Bunu beşeri sanabilir.
Soru 10Doğa ve İnsan
İnsan faaliyetleri, bazen doğayı olumlu yönde değiştirse de, çoğu zaman ekosistem üzerinde tahribata yol açmaktadır.
I. Tarımsal alanlarda gübreleme ile verimin artırılması
II. Büyük şehirlerde hava kirliliğinin artması
III. Nükleer santrallerde oluşan atıkların çevreye yayılması
IV. Dağlık alanlarda tünel yapımı
Yukarıdakilerden hangileri, insanın doğaya olan 'olumsuz' etkisine örnektir?
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
III ve IV
E
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II (Hava kirliliği) ve III (Nükleer atık) doğaya verilen zarardır. I (Gübreleme verim artışıdır, olumlu veya nötrdür), IV (Tünel yapımı bir mühendisliktir, zararlı değildir).
II: Olumsuz.
III: Olumsuz.
I ve IV: Doğrudan olumsuz bir tahribat değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tarımsal faaliyet]Gübrelemeyi kirlilik sanabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Karışık]Hatalı eşleştirme.
D Seçeneği:[Karışık]Hatalı eşleştirme.
E Seçeneği:[Karışık]Hatalı eşleştirme.
Soru 11Doğa ve İnsan
İnsanlar, doğayı sadece tüketen değil, aynı zamanda iyileştiren ve koruyan faaliyetler de gerçekleştirmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi, insanın doğal çevre üzerindeki 'olumlu' etkilerine örnek olarak gösterilemez?
A
Erozyona uğrayan yamaçların teraslanması
B
Fosil yakıt kullanımının artırılması
C
Meraların ıslah edilmesi
D
Ağaçlandırma çalışmalarının yapılması
E
Yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelinmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fosil yakıt kullanımı, sera gazı salınımına ve küresel ısınmaya neden olduğu için 'olumsuz' bir etkidir.
A, C, D, E: Doğayı koruma veya iyileştirme çalışmalarıdır.
B: Doğayı kirleten bir faaliyettir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Olumlu etki]Bunu olumsuz sanabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Olumlu etki]Bunu olumsuz sanabilir.
D Seçeneği:[Olumlu etki]Bunu olumsuz sanabilir.
E Seçeneği:[Olumlu etki]Bunu olumsuz sanabilir.
Soru 12Doğa ve İnsan
İnsanlar, tarih boyunca doğal çevrenin elverişsiz olduğu yerlerde, teknoloji ve bilim yardımıyla yaşam alanlarını iyileştirmişlerdir. Örneğin, kurak iklime sahip bölgelerde sulama kanalları inşa ederek tarım arazileri oluşturmuşlardır.
Bu durumun ortaya çıkmasındaki en temel 'ihtiyaç' aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yer altı kaynaklarına ulaşma
B
Savunma stratejileri geliştirme
C
Su temini ve tarımsal üretim
D
Barınma ihtiyacını karşılama
E
Ulaşım ağlarını genişletme
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde 'sulama kanalları' ve 'tarım arazileri' vurgulanmıştır. Bu doğrudan su temini ve gıda üretimi (tarım) ile ilgilidir.
Metni oku: Kurak yer + Sulama kanalı = Tarım.
Seçenekleri analiz et: Tarım için en temel ihtiyaç sudur.
C seçeneği en kapsamlı cevaptır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Alakasız ihtiyaç]Kaynakları önemli sanabilir.
B Seçeneği:[Alakasız ihtiyaç]Savunmayı önemli sanabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Alakasız ihtiyaç]Barınmayı önemli sanabilir.
E Seçeneği:[Alakasız ihtiyaç]Ulaşımı önemli sanabilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.