Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Çevre ve Toplum
Modern sanayi ve kentleşme süreçlerinde tüketilen kaynakların doğada bıraktığı tahribatın dengelenmesi gerekmektedir. İnsanların doğrudan veya dolaylı olarak gerçekleştirdiği üretim ve tüketim faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan atıkların doğada etkisiz hale getirilmesi ve yenilenebilmesi için ihtiyaç duyulan toplam karasal ve sucul biyolojik olarak verimli alanların tamamı ifade edilmektedir.
Paragrafta tanımı yapılan ve insanlığın doğa üzerindeki baskısını bütüncül olarak ölçen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ötrofikasyon
D
Karbon ayak izi
E
Su ayak izi
B
Ekolojik ayak izi
C
Sera etkisi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekolojik ayak izi, hem tüketilen kaynakların üretimini hem de ortaya çıkan atıkların (özellikle karbondioksitin) emilmesi için gereken toplam kara ve su alanını ifade eder.
Atıkların etkisiz hale getirilmesi ve tüketilen kaynakların yenilenmesi vurgulanmıştır.
Sadece karbon veya su odaklı değil, tüm biyolojik kapasiteyi kapsayan kavram ekolojik ayak izidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Su kirliliği terimiyle karıştırma]Sucul alan ifadesini görünce ötrofikasyona yönelme
C Seçeneği:[İklim değişikliği kavramıyla karıştırma]Atık ve atmosfer ilişkisi kurma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tanım analizi
E Seçeneği:[Alt birim hatası]Sadece su tüketimi odaklı düşünme
D Seçeneği:[Alt birim hatası]Sadece karbon salınımı odaklı düşünme
Soru 2Biyoçeşitlilik
Yeryüzünde belirli iklim ve yer şekli koşullarının bir arada bulunduğu sahalarda bazı canlılar yalnızca o bölgeye özgü olarak gelişim gösterir.
Yeryüzünde sadece belirli ve dar bölgelerde yaşar.
Ülkemiz iklim çeşitliliği ve yer şekilleri nedeniyle bu türler açısından oldukça zengindir.
Yukarıda özellikleri verilen canlı türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Baskın tür
B
Endemik tür
C
Epifit tür
D
İndikatör tür
E
İşgalci tür
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yeryüzünde yalnızca belirli bir bölgede yaşayan ve başka yerde doğal olarak bulunmayan türlere endemik tür denir.
Dar yayılış alanına sahip olma özelliği incelenmiştir.
Türkiye'nin jeopolitik ve iklimsel çeşitlilikten ötürü endemik tür zenginliği vurgulanmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ekolojik baskınlık kavramı]Bölgede çok bulunma algısı
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirme
C Seçeneği:[Bitki ekolojisi terimi]Özel yaşam alanı kavramı
D Seçeneği:[Gösterge tür]Çevresel şartları yorumlama
E Seçeneği:[Yabancı tür]Farklı bölge kavramı
Soru 3Çevre Sorunları
İnsanların günlük yaşam faaliyetleri sırasında atmosfere saldıkları sera gazı miktarının azaltılması, küresel iklim değişikliğiyle mücadelede kritik öneme sahiptir.
I. Fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynaklarını tercih etmek
II. Bireysel taşıtlar yerine toplu taşıma araçlarını kullanmak
III. İthal ve uzak mesafeden gelen ürünler yerine yerli ve yakın çevrede üretilen ürünleri tercih etmek
Yukarıda verilen yöntemlerden hangileri bireyin karbon ayak izini küçültmek için kullanılabilir?
A
Yalnız I
C
Yalnız III
B
Yalniz II
D
I ve II
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yenilenebilir enerji kullanımı, toplu taşıma tercih edilmesi ve yerel ürün tüketilmesi (nakliye kaynaklı emisyonu düşürür) karbon ayak izini doğrudan küçültür.
I. öncül: Fosil yakıt salınımını azaltır.
II. öncül: Araç başına düşen egzoz emisyonunu düşürür.
III. öncül: Gıda ve ürün nakliyesinden (ulaştırma) kaynaklanan karbon salınımını azaltır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Eksik öncül]III. öncülün lojistik boyutunu atlama
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm öncüllerin mantıksal analizi
C Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Lojistik etkisini gözden kaçırma
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece toplu taşıma seçeneğini doğru bulma
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece enerji kaynağına odaklanma
Soru 4Çevre ve Toplum
İnsanların günlük yaşamlarında ısınma, ulaşım, beslenme, sanayi ürünleri tüketimi ve enerji üretimi gibi faaliyetleri sırasında atmosfere salınmasına doğrudan ya da dolaylı olarak neden oldukları toplam gaz miktarı çevre bilimlerinde özel bir terimle ifade edilmektedir.
Atmosfere salınan bu gaz miktarının (özellikle karbondioksit cinsinden) karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Karbon ayak izi
C
Ekolojik ayak izi
B
Ötrofikasyon
D
Sera etkisi
E
Su ayak izi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğrudan veya dolaylı olarak salınan karbondioksit miktarının ölçüsü karbon ayak izidir.
Atmosfere bırakılan gaz miktarı ve CO2 vurgusuna dikkat edilmiştir.
Doğrudan karbon salınımı odaklı kavram karbon ayak izidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Su odaklı terim]Ayak izi türlerini karıştırma
D Seçeneği:[Atmosferik olay]Sera gazı kavramıyla karıştırma
B Seçeneği:[Su kirliliği]Çevre terimlerini karıştırma
C Seçeneği:[Genel kapsayıcı terim]Tüm ayak izlerini aynı zannetme
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tanım
Soru 5Su Kaynakları
Su ayak izi; mavi su, yeşil su ve gri su ayak izi olmak üzere üç alt bileşene ayrılır. Bu bileşenler suyun kaynağına ve kullanım amacına göre sınıflandırılır.
I. Yüzey ya da yer altı su kaynaklarından temin edilen tatlı su hacmidir.
II. Bitki yetiştiriciliğinde kullanılan toplam yağmur suyu miktarıdır.
III. Kirli ve atık suları standartlara uygun hale getirmek için gereken su hacmidir.
Numaralı olarak verilen su ayak izi çeşitleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A
I: Mavi Su - II: Yeşil Su - III: Gri Su
C
I: Yeşil Su - II: Mavi Su - III: Gri Su
B
I: Mavi Su - II: Gri Su - III: Yeşil Su
D
I: Yeşil Su - II: Gri Su - III: Mavi Su
E
I: Gri Su - II: Yeşil Su - III: Mavi Su
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mavi su yüzey/yer altı suyu, yeşil su yağmur suyu (toprak nemi), gri su ise atıkları arıtmak/seyreltmek için gereken su miktarını ifade eder.
I. Yüzey/yer altı suyu -> Mavi Su
II. Yağmur suyu -> Yeşil Su
III. Atık suyu temizleme/seyreltme -> Gri Su
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Tam tersi eşleştirme]Numaraları yanlış okuma
D Seçeneği:[Karışık eşleştirme]Kavramları ezberleyip karıştırma
C Seçeneği:[I ve II yer değiştirme tuzağı]Mavi ve yeşil suyu karıştırma
B Seçeneği:[II ve III yer değiştirme tuzağı]Yağmur suyu ile atık suyunu karıştırma
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirme mantığı
Soru 6Çevre ve Toplum
Sürdürülebilir kalkınma, bugünün ihtiyaçlarını geleceğin kuşaklarının haklarından ödün vermeden karşılayabilen ekolojik ve ekonomik bir yaklaşımı savunur.
I. Kişi başına düşen ekolojik ayak izi artırılmalıdır.
II. Biyoçeşitlilik kayıpları en aza indirilmelidir.
III. Doğadaki biyolojik kaynaklar kullanılırken popülasyon büyüklükleri ve yenilenme hızları dikkate alınmalıdır.
Sürdürülebilirliği sağlamak ve ekolojik dengeyi korumak için yukarıdaki yargılardan hangileri uygulanmalıdır?
A
Yalnız I
E
II ve III
D
I ve III
B
Yalnız II
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sürdürülebilirlik ekolojik ayak izinin büyütülmesini değil, küçültülmesini hedefler. Biyoçeşitlilik kayıplarının azaltılması ve kaynakların yenilenme hızına göre tüketilmesi gereklidir.
I. öncül yanlıştır; ayak izinin artırılması doğa üzerindeki baskıyı artırır, sürdürülebilir değildir.
II. öncül doğrudur; biyoçeşitlilik korunmalıdır.
III. öncül doğrudur; kaynaklar taşıma kapasitesine uygun kullanılmalıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış öncülü doğru kabul etme]Ayak izi kavramının yönünü karıştırma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analitik eleme
D Seçeneği:[I numaralı öncül tuzağı]Ayak izini artırmanın olumlu bir şey olduğunu sanma
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece II numarayı bulup III'ü atlama
C Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Biyoçeşitlilik unsurunu göz ardı etme
Soru 7Biyoçeşitlilik
Dünyanın yalnızca belirli bir bölgesinde yetişen ve başka bir yerde doğal habitatı bulunmayan canlılara endemik tür adı verilir.
I. Sadece üretici canlılar endemik tür olabilir.
II. Ülkemiz endemik tür çeşidi ve zenginliği bakımından oldukça avantajlı konumdadır.
III. Endemik türler bulundukları ekosistemdeki diğer canlı türleriyle besin ağı ve rekabet gibi etkileşimler halinde bulunabilir.
Endemik türlerle ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Endemik türler sadece bitki (üretici) değil, hayvan (tüketici) kökenli de olabilir (örneğin Anadolu sıvacısı). Ülkemiz üç tarafı denizlerle çevrili olduğu ve farklı iklimler görüldüğü için endemik açısından zengindir ve ekosistemdeki diğer canlılarla etkileşimdedir.
I. öncül yanlıştır; endemik hayvan türleri de vardır (örn. Van kedisi, angut kuşu vb.).
II. öncül doğrudur; Türkiye endemizm açısından zengindir.
III. öncül doğrudur; her canlı gibi ekosistemde etkileşim halindedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mutlakiyetçi ifadeyi doğru sanma]Endemik kelimesini sadece bitkilerle bağdaştırma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eleme ve bilgi analizi
E Seçeneği:[Tümünü doğru sanma tuzağı]I. öncüldeki 'sadece' kelimesini atlama
C Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Türkiye'nin zenginliğini göz ardı etme
B Seçeneği:[Yanlış I. öncülü kabul etme]Hayvan endemizmini göz ardı etme
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.