Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1MÖ 6. Yüzyıl - MS 2. Yüzyıl Felsefesi
Sofist Protagoras'a göre, 'İnsan her şeyin ölçüsüdür.' Bu anlayış çerçevesinde Sofistler, toplumdaki yazılı kuralların ve törelerin evrensel bir geçerliliği olmadığını, bunların belirli bir topluluğun çıkarlarına hizmet etmek için insanlar tarafından oluşturulduğunu savunurlar. Buna karşılık, doğanın işleyişi insan iradesinden bağımsız ve değişmezdir.
Bu parçaya göre, Sofistlerin aşağıdaki yargılardan hangisini desteklemesi beklenemez?
A
Toplumsal yasalar, kültürel farklılıklara göre biçimlenir.
B
Ahlaki doğrular, evrensel bir nitelik taşımaz.
C
Doğa kanunları, insan müdahalesinden bağımsız olarak işler.
D
Toplum düzeni, objektif ve değişmez doğa yasalarına dayandırılmalıdır.
E
İnsan yapımı kurallar, zamanla değişebilir niteliktedir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sofistler, insan yapımı (nomos) olanla doğa (physis) olanı keskin bir şekilde ayırır. Toplumsal düzenin doğa yasalarına dayandırılması, Sofistlerin 'görelilik' anlayışıyla çelişir çünkü onlar toplumsal kuralların yapay (konvansiyonel) olduğunu savunurlar.
Sofistlerin 'nomos' (insan yapımı) ve 'physis' (doğa) ayrımını tespit et.
Seçenekleri bu ayrım üzerinden değerlendir.
D seçeneğinin, Sofistlerin 'toplumsal kurallar yapaydır' anlayışıyla çeliştiğini gör.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Paragraftaki 'yere ve zamana göre değişir' ifadesiyle örtüşür.
D Seçeneği:[Çelişki]Öğrenci doğru cevabı buldu.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Sofistlerin kuralların geçiciliği vurgusuyla uyumludur.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Sofistlerin rölativist tutumuyla uyumludur.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Metindeki doğa yasalarının değişmezliği vurgusuyla örtüşür.
Soru 2Varlık Felsefesi
Platon'a göre gerçek varlık, duyular dünyasının ötesindeki idealar evrenindedir. Duyular dünyası, ideaların sadece birer yansımasıdır. Aristoteles ise ideaların (formların) nesnelerden ayrı bir dünyada değil, nesnelerin kendi içinde, onların özü olarak var olduğunu savunur.
Bu metne göre, Aristoteles'i Platon'dan ayıran temel görüş aşağıdakilerden hangisidir?
C
İdeaları, nesnelerden bağımsız bir varlık alanı olarak görmemesi.
B
Bilginin kaynağının akıl olduğunu savunması.
E
Varlığın oluşumunda maddeyi temel alması.
D
Duyusal dünyayı tamamen yanılsama olarak tanımlaması.
A
Varlığın değişmez bir özünün olduğunu kabul etmesi.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Platon 'idealar dünyası' ile 'görünüşler dünyasını' birbirinden ayırırken (düalist yaklaşım), Aristoteles formun maddeyle birlikte var olduğunu, ayrı bir aşkın dünyada bulunmadığını savunur (immanent yaklaşım).
A Seçeneği:[Ortak nokta]Her ikisi de özü kabul eder.
E Seçeneği:[Yanlış odak]Aristoteles'in madde vurgusu.
D Seçeneği:[Platon'un görüşü]Platon'a aittir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
B Seçeneği:[Ortak nokta]Her ikisi de rasyonalisttir.
Soru 3Etik
Aristoteles'e göre erdemli olmak, iki uç arasındaki dengeyi bulmaktır. Örneğin, korkaklık ve gözü pekliğin ortasında cesaret erdemi bulunur. Bu dengeyi belirleyen ise insanın rasyonel yetisidir. İnsan, akıl yoluyla durumun gerektirdiği 'doğru yeri' ve 'doğru zamanı' tespit eder.
Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A
Ahlaki eylemin amacı hazza ulaşmaktır.
D
İnsan, ahlaki kararlarında duygularını ön plana çıkarmalıdır.
E
Ahlak, bireyin kendi içsel dünyasına çekilmesiyle oluşur.
C
Ahlaki kurallar toplumdan topluma değişen göreceli yargılardır.
B
Erdemli eylem, akıl süzgecinden geçmiş dengeli bir davranıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, erdemin 'orta yol' olduğunu ve bu yolun 'akıl' ile bulunduğunu vurgular. B şıkkı, 'dengeli' (orta yol) ve 'akıl süzgeci' (rasyonel yeti) ifadeleriyle metni tam karşılar.
Metni oku: 'iki uç arasındaki denge' ve 'akıl yoluyla tespit'.
Seçenekleri ele: A (hazcı değil), C (göreli değil), D (duygular değil), E (içsel değil).
B'nin metindeki iki temel unsuru da içerdiğini onayla.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hedonizm]Ahlakın bir amacı olduğunu düşünmek.
D Seçeneği:[Duyguculuk]Dengeyi duyguyla karıştırmak.
E Seçeneği:[Stoacılık]İçe çekilme kavramı.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
C Seçeneği:[Sofist görüşü]Ahlakın göreceli olduğunu varsaymak.
Soru 4Felsefeye Giriş
İlk Çağ felsefesinin başlangıcında Thales, Anaksimandros gibi düşünürler 'arkhe' (ilk madde) nedir sorusuna yanıt arayarak evrenin ana maddesini sorgulamışlardır. Daha sonraki dönemde ise Sokrates ve Sofistler, 'insan nedir?', 'iyi yaşam nedir?' gibi sorularla felsefenin merkezini doğadan insana kaydırmışlardır.
Bu parçada vurgulanan temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
A
Felsefe, tarihsel süreçte konusunu genişletmiş ve değişime uğramıştır.
D
Felsefi soruların cevabı her dönemde aynı kalmıştır.
E
Doğa felsefesi, insan felsefesinin bir alt dalıdır.
B
İlk Çağ felsefesi sadece doğa olaylarını açıklamaya çalışmıştır.
C
İnsan odaklı felsefe, doğa felsefesinden daha az önemlidir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, felsefenin başlangıçta doğa ile ilgilenip daha sonra insan ve topluma yöneldiğini anlatarak, felsefenin konu alanındaki bu değişimi ve gelişimi vurgulamaktadır.
Metni analiz et: Doğa -> İnsan.
Seçenekleri ele: B yanlış (insana da geçildi), C öznel yorum, D yanlış (değişti), E yanlış (alt dal değil, dönem farkı).
A şıkkının metni kapsadığını onayla.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
E Seçeneği:[Kavram karmaşası]Hiyerarşi kurmak.
D Seçeneği:[Yanlış bilgi]Felsefenin statik olduğunu varsaymak.
B Seçeneği:[Kısmi doğruluk]Metnin ilk kısmına odaklanmak.
C Seçeneği:[Değer yargısı]Kendi yorumunu katmak.
Soru 5Varlık Felsefesi
Platon'a göre iki tür varlık alanı vardır: İdealar dünyası (gerçek varlık) ve nesneler dünyası (görünüşler). Nesneler dünyasındaki her şey, ideaların bir kopyasıdır ve sürekli değişim halindedir. Gerçek bilgiye ancak değişmeyen ideaların bilgisiyle ulaşılabilir.
I. Nesneler dünyası, ideaların soluk bir kopyasıdır.
II. Gerçek varlık, duyularla algılanan nesnelerdir.
III. İdealar değişmez ve ezeli-ebedidir.
Platon'un felsefesine göre, yukarıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?
C
I ve III
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Platon'a göre gerçek varlık idealardır (I ve III doğru). Nesneler dünyası ise sadece kopyadır, gerçek varlık değildir (II yanlış).
I'i kontrol et: Metinde 'ideaların soluk bir kopyası' deniyor. Doğru.
II'yi kontrol et: Metinde 'gerçek varlık idealardır' deniyor. II yanlış.
III'ü kontrol et: Metinde 'değişmez', 'öncesiz ve sonrasız' (ezeli-ebedi) deniyor. Doğru.
C şıkkını işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]III'ü gözden kaçırmak.
B Seçeneği:[Yanlış odak]II'yi doğru sanmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
D Seçeneği:[Yanlış öncül]II'yi doğru sanmak.
E Seçeneği:[Hatalı kapsama]Tüm öncülleri doğru kabul etmek.
Soru 6Varlık Felsefesi
Demokritos evrenin temelinin atomlar olduğunu, atomların maddi ve değişmez olduğunu savunur. Platon ise gerçekliğin maddi değil, düşünsel (idealar) olduğunu, duyularla algılanan her şeyin değişken olduğunu öne sürer.
Buna göre, Platon'un varlık görüşünü Demokritos'un görüşünden ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A
Varlığı maddeye dayandırması.
D
Varlığı düşünsel (soyut) bir zemine oturtması.
E
Varlığın bilinemez olduğunu iddia etmesi.
C
Varlığı somut bir temelde açıklaması.
B
Varlığın değişmez olduğunu savunması.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Demokritos materyalisttir (varlık maddedir/atomdur). Platon idealisttir (varlık düşüncedir/ideadır). Platon'u ayıran temel fark, varlığı maddi değil, düşünsel bir zemine oturtmasıdır.
Demokritos = Maddeci.
Platon = İdealist.
Platon'un farkı nedir? Düşünsel (soyut) varlık anlayışı.
D şıkkı bu farkı açıklar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Yanlış bilgi]Her ikisinin de bilinebilir olduğunu savunması.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
C Seçeneği:[Demokritos'un görüşü]Somutluğu Platon'a atfetmek.
B Seçeneği:[Ortak nokta]Her ikisinin de değişmez bir öz araması.
A Seçeneği:[Demokritos'un görüşü]Materyalizmi Platon'a atfetmek.
Soru 7Bilgi Felsefesi
Sofistler, bilginin kişiden kişiye değiştiğini ve nesnel bir doğrunun olmadığını savunurlar. Septikler ise dış dünyanın gerçekte nasıl olduğunu bilemeyeceğimizi, bu nedenle yargıda bulunmaktan kaçınmamız gerektiğini (epokhe) ifade ederler.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sofistlerin ve Septiklerin ortak özelliklerinden biri olamaz?
A
Bilginin doğruluğunun kişiye bağlı olduğu.
E
Doğrunun, algılayan özneye göre şekillendiği.
D
Kesin ve mutlak bilgilere ulaşılabileceği.
C
Dış dünya hakkında yargıda bulunmanın gereksizliği.
B
Nesnel, herkes için geçerli kesin bir bilginin imkansızlığı.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sofistler ve Septikler, kesin ve mutlak bilginin mümkün olmadığını savunurlar. D şıkkı, bu iki görüşün temelden reddettiği bir iddiadır.
Sofist ve Septiklerin 'kesin bilgi yoktur' görüşünü hatırla.
Seçenekleri incele: A, B, C, E onların görüşleriyle uyumludur.
D seçeneğinin onların görüşüne zıt olduğunu belirle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ortak özellik]Doğru özellik olduğu için.
C Seçeneği:[Ortak özellik]Doğru özellik olduğu için.
B Seçeneği:[Ortak özellik]Doğru özellik olduğu için.
D Seçeneği:[Çelişki]Doğru cevap.
E Seçeneği:[Ortak özellik]Doğru özellik olduğu için.
Soru 8Varlık Felsefesi
Thales evrenin temelinde su, Anaksimenes hava, Herakleitos ise ateş olduğunu savunur. Bu filozoflar evrenin tek bir ana maddeden (arkhe) oluştuğunu savunurlar. Empedokles ise evrenin tek bir madde değil; hava, su, toprak ve ateş olmak üzere dört temel ögeden oluştuğunu, sevgi ve nefretin bu ögeleri birleştirip ayrıştırdığını öne sürer.
Bu parçada sözü edilen filozofların görüşlerinin Empedokles'in evren anlayışından farkı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Evreni çoklu nedenlere dayandırmaları.
C
Varlığın değişken bir yapıda olduğunu savunmaları.
B
Varlığın temelini tek bir nedene (arkhe) dayandırmaları.
E
Doğanın duyularla bilinemeyeceğini iddia etmeleri.
D
Evreni soyut ögelerle açıklamaları.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Thales, Anaksimenes ve Herakleitos 'monist' (tekçi) yaklaşıma sahiptir. Empedokles ise 'plüralist' (çokçu) yaklaşıma sahiptir. Onların Empedokles'ten farkı, varlığı tek bir nedene dayandırmalarıdır.
Thales, Anaksimenes, Herakleitos = Tek madde (Monizm).
Empedokles = Dört madde (Plüralizm).
Fark nedir? Onların tek maddeyi savunması.
B şıkkını işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Empedokles'in özelliği]Çoklu nedenin Empedokles'e ait olduğunu unutmak.
D Seçeneği:[Yanlış bilgi]Ögelerin soyut olduğunu sanmak.
E Seçeneği:[Yanlış bilgi]Duyularla bilinemeyeceğini sanmak.
C Seçeneği:[Ortak nokta]Her ikisinin de değişimi kabul etmesi.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Felsefe ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
2027 YKS Felsefe dersi "Felsefi Akımlar ve Filozoflar" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 YKS Felsefe dersi "Varlık Felsefesi (Ontoloji)" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.