Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Antik Yunan Felsefesi
Bir Stoacı bilge için dünya, kendi kontrolü dışındaki olayların sürekli bir akışıdır. Bilge, bu akışı durdurmaya çalışmak yerine, kendi içsel tepkilerini ve yargılarını şekillendirmeye odaklanır. Dışsal başarılar veya felaketler, kişinin erdemli karakterine zarar veremez; çünkü erdem, dış dünyanın esiri değil, bireyin kendi iradesiyle kurduğu bir kaledir.
Bu parçadan hareketle Stoacı felsefeyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A
İnsan, dış olayları kendi lehine çevirebilecek teknik bilgiye sahiptir.
C
Mutluluğun temel şartı, toplumsal statüde yükselmektir.
B
Erdem, bireyin dış koşullardan bağımsız olarak geliştirdiği bir içsel duruştur.
E
Kötülük, insanın doğa yasalarına karşı gelmesinden ziyade bilgisizliğinden kaynaklanır.
D
Doğa yasaları, insanın özgür iradesiyle her an değiştirilebilir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Stoacılıkta özgürlük, dış dünyayı değiştirmek değil, ona verilen tepkiyi yönetmektir.
Metinde dış olayların kontrol edilemez olduğu vurgulanmıştır.
Erdemin dış dünyadan bağımsız olduğu belirtilmiştir.
Bu durum B seçeneği ile örtüşür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Kavram karmaşası]Sokratesçi bir çıkarım yapma
D Seçeneği:[Metinle çelişki]İrade vurgusunu yanlış anlama
C Seçeneği:[Ters bilgi]Mutluluk kelimesini yanlış bağlama
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
A Seçeneği:[Metinle çelişki]Paragraftaki 'güç' kelimesini yanlış yorumlama
Soru 2Orta Çağ Felsefesi
MS 2. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar Avrupa düşüncesine yön veren Hristiyan felsefesi, inancın temellendirilmesi ve yayılması sürecinde farklı örgütlenme biçimleri göstermiştir. İlk dönemlerde inanç savunuculuğu ön plandayken, ilerleyen yüzyıllarda bu inancın sistematik bir eğitim müfredatına dönüştüğü görülmüştür.
I. Dini dogmaların felsefi bir dille açıklanmaya çalışılması
II. Akıl ve inancın uyumlaştırılması arayışı
III. Antik Yunan felsefesinden yararlanılması
Buna göre, her iki dönem için ortak bir amaçtan söz edilecekse yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hristiyan felsefesinin her iki dönemi de inancı rasyonel bir temele oturtmayı ve Antik Yunan'ın mantık araçlarını kullanmayı amaçlamıştır.
Dini dogmaları açıklama (I) ortaktır.
Akıl-inanç uyumu (II) her iki dönemde de temeldir.
Antik Yunan mirası (III) her iki dönemin de başvuru kaynağıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece ilk maddeyi doğru sanma
C Seçeneği:[Eksik bilgi]Antik Yunan etkisini göz ardı etme
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece ikinci maddeyi doğru sanma
D Seçeneği:[Eksik bilgi]Dini dogma açıklamasını göz ardı etme
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
Soru 3Orta Çağ Felsefesi
Hristiyan felsefesi, vahiy merkezli bir inanç sistemini, Antik Yunan'ın rasyonel araçlarıyla desteklemeye çalışmıştır. Bu süreçte bazı düşünürler, inancın akıldan üstün olduğunu savunurken, bazıları ise aklın inanca giden yolu aydınlattığını belirtmiştir.
I. Teosantrik (Tanrı merkezli) bir evren anlayışı hakimdir.
II. Bilimsel veriler, dini metinlerin mutlak doğruluğunu kanıtlamak için kullanılır.
III. Felsefe, inancın hizmetinde bir araç olarak görülür.
Hristiyan felsefesi için yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
B
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hristiyan felsefesi Tanrı merkezlidir (I) ve felsefeyi inancın hizmetinde (ancilla theologiae) kullanır (III). Ancak II. madde yanlıştır çünkü bu dönemde bilimsel verilerle dini kanıtlama değil, mantıksal çıkarımlarla inancı temellendirme vardır.
I doğrudur (Teosantrik yapı).
II yanlıştır (Deneysel bilim bu dönemde gelişmemiştir).
III doğrudur (Felsefe inancın hizmetindedir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik seçenek]III. öncülü gözden kaçırma
B Seçeneği:[Bilimsel anokronizm]Dönemi modern bilimle karıştırma
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
D Seçeneği:[Bilimsel anokronizm]II. öncülü doğru sanma
E Seçeneği:[Kapsam hatası]Tüm şıkkı doğru görme eğilimi
Soru 4Orta Çağ Felsefesi
Ontolojik kanıtlama, Tanrı'nın varlığını dış dünyadaki gözlemlere (nedensellik, hareket vb.) dayandırmaz. Bunun yerine, 'Tanrı' kavramının tanımı üzerine düşünerek, bu tanımın zorunlu olarak varlığı da içerdiğini iddia eder. Yani, 'en mükemmel varlık' düşüncesi, eğer sadece zihinde olsaydı, o zaman daha mükemmel bir varlık (hem zihinde hem gerçeklikte olan) düşünülebilirdi. Bu çelişkiden kurtulmak için Tanrı'nın varlığı zorunludur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ontolojik kanıtlamanın mantığına en uygundur?
D
Doğadaki tüm varlıklar geçicidir, kalıcı olan tek bir varlık olmalıdır.
E
İnsan zihni, mükemmellik fikrini kendi kendine üretemez, bu fikir dışarıdan gelmiştir.
B
Her hareketin bir hareket ettiricisi olmalıdır, bu zincir Tanrı'da biter.
C
Tanrı, zihinde tasarlanabilen en mükemmel varlık olduğu için, var olmaması bir çelişkidir.
A
Evrendeki düzen, bir düzenleyicinin varlığını zorunlu kılar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ontolojik kanıtlama, kavramın analizinden varlığa geçer.
A, B ve D seçenekleri kozmolojik kanıtlamaya (nedensellik) aittir.
E seçeneği bilgi kuramı ile ilgilidir.
C seçeneği doğrudan kavramın mükemmelliğinden varlığa geçişi açıklar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kozmolojik kanıt]Düzen vurgusunu kanıt sanma
D Seçeneği:[Kozmolojik kanıt]Geçicilik argümanını karıştırma
E Seçeneği:[Bilgi felsefesi]Descartesçı bir çıkarım yapma
B Seçeneği:[Kozmolojik kanıt]Nedensellik ilkesini arama
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Orta Çağ Felsefesi
Orta Çağ'da 'tümeller' (insanlık, ağaçlık gibi genel kavramlar) üzerine yapılan tartışmalar, felsefenin en temel gündemlerinden biriydi. Bazı düşünürler tümellerin nesnelerden bağımsız, Tanrı'nın zihninde var olan gerçeklikler olduğunu savunurken; bazıları ise tümellerin sadece zihinsel birer isimden ibaret olduğunu öne sürmüştür.
I. Tümeller, nesnelerden bağımsız gerçek varlıklardır.
II. Tümeller, sadece zihinde oluşan adlandırmalardır.
III. Tümeller, nesnelerin içinde yer alan özlerdir.
Buna göre, 'Kavram Realizmi'ni savunan bir düşünürün, yukarıdakilerden hangisini benimsemesi beklenir?
B
Yalnız II
C
I ve III
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kavram realizmi, tümellerin nesnelerden bağımsız ve gerçek olduğunu savunur (Platoncu yaklaşım).
I. öncül realizmin temelidir.
II. öncül Adcılığın (Nominalizm) görüşüdür.
III. öncül ılımlı realizmin (Aristotelesçi) görüşü olabilir ancak 'nesnelerden bağımsız' vurgusu en saf realizmi (I) tanımlar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Adcılık]Nominalizmi realizm sanma
E Seçeneği:[Kapsam hatası]Hepsini doğru sanma
C Seçeneği:[Kavram karmaşası]I ve III'ü karıştırma
B Seçeneği:[Adcılık]Nominalizmi realizm sanma
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
Soru 6İslam Felsefesi
İbn Sînâ'ya göre varlıklar, varoluşsal zorunluluklarına göre sınıflandırılır. Bir varlık vardır ki, var olmak için başka hiçbir şeye ihtiyaç duymaz; o, varlığın kendisidir. Diğer varlıklar ise, var olmaları için bu ilk varlığa muhtaçtır; yani onların varlığı, zorunlu varlığın bir 'taşması' veya 'yaratması' ile mümkündür.
Bu parçadan hareketle, İbn Sînâ'nın felsefesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Varlıklar hiyerarşik bir düzene sahiptir.
D
Evrendeki her şey, zorunlu varlığın doğrudan bir parçasıdır.
E
Varlıklar arasında ontolojik bir bağımlılık ilişkisi vardır.
B
Mümkün varlıklar, varlıklarını zorunlu varlığa borçludur.
C
Zorunlu varlık, kendi dışındaki bir nedene bağlı değildir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İbn Sînâ'da evren, Tanrı'dan taşma (sudûr) yoluyla meydana gelir ancak evrendeki varlıklar Tanrı'nın 'parçası' değildir; O'nun yaratmasıyla var olmuşlardır.
A, B, C ve E seçenekleri İbn Sînâ'nın sudûr ve zorunlu varlık anlayışıyla tutarlıdır.
D seçeneği panteist bir anlayışı çağrıştırır ki İbn Sînâ'da yaratıcı ile yaratılan ayrımı korunur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Yanlış yargı]Doğruyu bulma
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Bağımlılığı yanlış anlama
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Bağımlılığı yanlış anlama
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Zorunlu varlığı yanlış anlama
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Hiyerarşiyi yanlış anlama
Soru 7İslam Felsefesi
İbn Rüşd, evrendeki her şeyin bir amaca hizmet ettiğini ve bu düzenin tesadüfen oluşamayacağını savunur. Ona göre, doğadaki her varlık, başka bir varlığın varlığını sürdürmesine yardımcı olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu 'tasarım' ve 'düzen', evrenin dışında, onu yoktan var eden ve bu düzeni kuran bir 'ilk neden'in varlığını zorunlu kılar.
İbn Rüşd'ün bu yaklaşımı, felsefe tarihinde hangi kanıtlama biçimiyle adlandırılır?
D
Kötülük delili
E
İhtira delili
C
Hudûs delili
B
Teleolojik kanıtlama
A
Ontolojik kanıtlama
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Evrendeki düzen, tasarım ve amaçlılık (teleoloji) üzerinden Tanrı'nın varlığını kanıtlama biçimine teleolojik kanıtlama denir.
Metinde 'amaca hizmet etme', 'tasarım' ve 'düzen' vurgulanmıştır.
Bu kavramlar teleolojik (gaye/amaç) kanıtlamanın temelidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kavram karmaşası]Kanıtlama türlerini karıştırma
E Seçeneği:[Kavram karmaşası]İhtira delilini karıştırma
D Seçeneği:[Kavram karmaşası]Bilinen terimleri seçme
C Seçeneği:[Kavram karmaşası]Kelam delillerini karıştırma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirme
Soru 8İslam Felsefesi
Bazı İslam düşünürlerine göre, insanın iradesi sadece bir yanılsamadır. İnsanın yaptığı her eylem, evrenin yaratıcısı tarafından önceden belirlenmiş ve bir senaryo gibi işlemektedir. İnsan, bu senaryodaki bir oyuncu gibidir; rolünü değiştiremez, sadece oynar. Bu nedenle insan, eylemlerinden dolayı sorumlu tutulamaz.
Parçada ifade edilen bu görüş, İslam felsefesindeki hangi ekol ile ilişkilendirilebilir?
C
Eş'ariyye
B
Cebriye
D
Maturidi
E
Sudûr Nazariyesi
A
Mutezile
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İnsanın iradesinin olmadığını ve her şeyin zorunlu olduğunu savunan ekol Cebriye'dir.
Metin 'iradenin yanılsama' olduğunu ve 'sorumluluğun olmadığını' vurguluyor.
Bu görüş Cebriye'nin 'cebir' (zorunluluk) anlayışına tam uyar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Ekol karmaşası]Maturidi'yi yanlış anlama
E Seçeneği:[Alakasız seçenek]Bilmediği terimi seçme
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirme
C Seçeneği:[Ekol karmaşası]Eş'ariyye'yi yanlış anlama
A Seçeneği:[Ekol karmaşası]Mutezile'yi yanlış anlama
Soru 9İslam Felsefesi
İbn Haldun'a göre devlet, insan topluluklarının güvenlik ve düzen ihtiyaçlarından doğan doğal bir kurumdur. Devlet, canlı bir organizma gibi doğar, gelişir, olgunlaşır ve sonunda ömrünü tamamlayarak yıkılır. Bu süreç kaçınılmazdır; devletin yıkılması, toplumun çözülmesi anlamına gelmez, aksine yeni bir devletin doğuşuna zemin hazırlar.
Buna göre İbn Haldun'un devlet anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Devlet, yapay bir sözleşme ile kurulmuştur.
C
Devletin varlığı, toplumsal ihtiyaçların bir sonucudur.
B
Devletin ömrü sonsuzdur, yıkılması önlenebilir.
D
Yöneticiler, devletin yıkılmasını engellemek için dini kuralları askıya almalıdır.
E
Devlet, bireyin özgürlüğünü kısıtlayan bir baskı aracıdır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İbn Haldun'a göre devlet, toplumsal ihtiyaçlardan (güvenlik) doğan doğal bir kurumdur.
Metinde devletin 'ihtiyaçlardan doğan doğal bir kurum' olduğu belirtilmiştir.
C seçeneği bu ifadeyi doğrular.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Metinle çelişki]Baskı aracı vurgusu
D Seçeneği:[Metinle çelişki]Dini vurguyu yanlış anlama
B Seçeneği:[Metinle çelişki]Devletin yıkılmasını reddetme
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
A Seçeneği:[Sözleşme teorisi]Toplum sözleşmesi ile karıştırma
Soru 10İslam Felsefesi
Gazâlî'ye göre duyular, bizi sıklıkla yanıltır; örneğin uzaktaki bir nesne olduğundan küçük görünür. Akıl ise, çelişkili sonuçlara varabilir ve kesinlik arayışında yetersiz kalır. Kesin bilgiye ulaşmanın yolu, ne duyularda ne de akıl yürütmededir. Bu bilgi, ancak kalbe doğan ilahi bir ışıkla, yani doğrudan bir kavrayışla elde edilebilir.
Bu parçadan hareketle Gazâlî'nin bilgi anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
C
Bilgi, rasyonel çıkarımların bir ürünüdür.
B
Akıl, tüm hakikatleri kavramada yeterli bir araçtır.
E
Duyular ve akıl, birbirini tamamlayarak kesinliğe ulaştırır.
D
Kesin bilgiye ulaşmada sezgi (kalp gözü) temeldir.
A
Kesin bilginin kaynağı, duyusal deneyimlerdir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gazâlî'ye göre duyular ve akıl yanıltıcıdır, kesinlik sezgi (kalp) ile elde edilir.
Metinde duyuların ve aklın yetersizliği vurgulanmıştır.
Kesin bilginin 'doğrudan kavrayışla' (sezgi) elde edildiği belirtilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Metinle çelişki]Duyuları yanlış anlama
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
E Seçeneği:[Metinle çelişki]İki yetiyi birleştirme
B Seçeneği:[Metinle çelişki]Aklı yanlış anlama
C Seçeneği:[Metinle çelişki]Rasyonalizmi yanlış anlama
Soru 11Orta Çağ Felsefesi
Skolastik dönem, felsefenin teolojinin hizmetine girdiği bir süreçtir. Bu dönemde amaç, yeni bir bilgi üretmek değil, mevcut dini metinleri ve kilise öğretilerini mantıksal bir çerçeveye oturtmaktır. Bu nedenle, otorite kabul edilen metinlerin dışına çıkmak veya onları eleştirmek, düşünce sisteminin dışına itilmek anlamına geliyordu.
Buna göre Skolastik felsefe ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Düşünce, otoriteye bağımlı bir yapıdadır.
E
Bilgi üretimi, otoriteyi temellendirme ile sınırlıdır.
D
Mevcut öğretilerin doğruluğu sorgulanmaz.
C
Felsefe, teolojinin bir aracı haline gelmiştir.
B
Eleştirel ve yenilikçi düşünce teşvik edilmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Skolastik felsefede eleştiri ve yenilikçi düşünce değil, otoriteyi koruma ve temellendirme esastır.
Metinde 'yeni bir şey bulmak değil', 'otoritenin dışına çıkmamak' vurgulanmıştır.
Bu durum B seçeneğiyle doğrudan çelişir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Sorgulamayı yanlış anlama
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Temellendirmeyi yanlış anlama
B Seçeneği:[Yanlış yargı]Doğruyu bulma
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Teolojiyi yanlış anlama
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Otoriteyi yanlış anlama
Soru 12Orta Çağ Felsefesi
Anselmus, felsefi çalışmalarında 'anlamak için inanıyorum' ilkesini benimser. Ona göre, bir şeyi gerçekten anlamanın ön koşulu, ona önce inanmaktır. İman, zihni aydınlatır; iman olmadan akıl, sadece karanlıkta kalan bir araçtır. Akıl, inancın sunduğu hakikatleri açıklamak ve onları sistematik bir yapıya kavuşturmak için kullanılmalıdır.
Anselmus'un bu yaklaşımı, aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?
E
Akıl, inançtan üstün tutulmalıdır.
D
İnanç, akla dayanmalıdır.
B
İnanç, aklın sınırlarını belirler.
C
Akıl, inancı temellendirmek için bir araçtır.
A
Akıl, inancın yerini almalıdır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Anselmus'ta iman önceliklidir, akıl ise bu imanı açıklamak için bir araçtır.
Metinde 'anlamak için inanıyorum' (önce iman) vurgulanmıştır.
Akıl, imanın sunduklarını 'açıklamak ve sistematik yapıya kavuşturmak' (araç) için kullanılır.
C seçeneği bu ilişkiyi en iyi açıklar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Kavram karmaşası]Sınırları yanlış anlama
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
D Seçeneği:[Metinle çelişki]Düşünceyi tersine çevirme
E Seçeneği:[Metinle çelişki]Üstünlüğü yanlış anlama
A Seçeneği:[Metinle çelişki]Aklı yanlış anlama
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Felsefe ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
2027 YKS Felsefe dersi "Felsefi Akımlar ve Filozoflar" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 YKS Felsefe dersi "Varlık Felsefesi (Ontoloji)" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.