Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Yerleşmeler
Yerleşme alanlarının sınırlandırılmasında doğal çevre koşulları belirleyici bir rol oynar. Ancak bazı faktörler yerleşme üzerinde doğrudan kısıtlayıcı bir etkiye sahipken, bazıları ekonomik faaliyetlerin bir sonucudur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yerleşme alanlarının sınırlandırılmasında doğrudan doğal bir engel teşkil etmez?
A
Yüksek dağlık ve engebeli araziler
B
Sürekli buzullarla kaplı kutup bölgeleri
C
Sanayi tesislerinin yoğunlaştığı liman bölgeleri
D
Geniş bataklık ve sulak alanlar
E
Çölleşmiş kurak bölgeler
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sanayi tesisleri ve limanlar beşeri (ekonomik) faaliyetlerdir, doğal bir engel değildir; aksine yerleşmeyi çeken merkezlerdir.
Seçenekleri analiz et: A, B, D, E doğal faktörlerdir.
C seçeneğini incele: Sanayi ve liman beşeri faaliyet olup yerleşmeyi teşvik eder.
Doğru cevabı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğal faktör]Yerleşmeyi sınırlandırdığı için doğru sanılabilir.
B Seçeneği:[Doğal faktör]Kutup olduğu için işaretlenebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz.
D Seçeneği:[Doğal faktör]Bataklık yerleşimi engeller.
E Seçeneği:[Doğal faktör]Kuraklık yerleşimi engeller.
Soru 2Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de nüfusun dağılışı üzerinde hem doğal hem de beşeri faktörler etkilidir. Bazı faktörler doğrudan yerleşimin yoğunluğunu belirlerken, bazıları dolaylı yoldan etki eder.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de nüfusun dağılışını etkileyen beşeri faktörlerden biri değildir?
A
Sanayileşme
B
Turizm faaliyetleri
C
Yer altı kaynakları (Madencilik)
D
Eğim ve engebe
E
Ulaşım olanakları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğim ve engebe, yer şekilleri ile ilgili olup doğal bir faktördür. Diğer şıklar (sanayi, turizm, maden, ulaşım) beşeri faaliyetlerdir.
Şıkları grupla: A, B, C, E beşeri faaliyetler.
D seçeneğini incele: Eğim ve engebe yer şekilleridir, doğaldır.
Doğru cevabı belirle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Beşeri]Beşeri faktör olduğu için elenir.
B Seçeneği:[Beşeri]Beşeri faktör olduğu için elenir.
C Seçeneği:[Beşeri]Ekonomik olduğu için beşeridir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğal faktör.
E Seçeneği:[Beşeri]Ulaşım beşeridir.
Soru 3Yerleşme Coğrafyası
Haritada işaretlenen bölgeler (Ekvatoral kuşak, Amazon ve Kongo havzaları) yıl boyunca sıcak ve yağışlı bir iklime sahiptir. Bu bölgelerde bitki örtüsü oldukça gürdür.
Bu iklimsel ve bitkisel özelliklere sahip bölgelerde, geleneksel konut yapımında aşağıdakilerden hangisi en yaygın malzeme olarak kullanılır?
A
Ahşap
B
Taş
C
Kerpiç
D
Beton
E
Tuğla
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekvatoral bölgede gür ormanlar (bitki örtüsü) baskındır. İnsanlar kolay ulaşabildikleri malzeme olan ahşabı kullanırlar.
Bölgeyi tanı: Ekvatoral iklim ve gür ormanlar.
İklim-malzeme ilişkisini kur: Orman varsa ahşap kullanılır.
Seçenekleri ele: Taş kurak/kayalık, kerpiç kurak bölge malzemesidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
B Seçeneği:[Yanlış malzeme]Taş her yerde var sanılabilir.
C Seçeneği:[Yanlış malzeme]Kerpiç yaygın bir malzeme olduğu için işaretlenebilir.
D Seçeneği:[Modern yapı]Günümüzde beton kullanılıyor.
E Seçeneği:[Yanlış malzeme]Tuğla yaygın bir malzemedir.
Soru 4Türkiye'de Yerleşmeler
Türkiye'de engebeli arazi yapısı ve ekonomik faaliyetlerin çeşitliliği, köyden daha küçük yerleşme birimlerinin (köy altı yerleşmeleri) oluşmasına neden olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi köy altı yerleşmelerinden biri değildir?
A
Divan
B
Mahalle
C
Yayla
D
İlçe
E
Oba
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İlçe, idari bir birimdir ve köy altı yerleşmesi değildir. Divan, mahalle, yayla, oba köy altı yerleşmeleridir.
Köy altı yerleşmelerini hatırla: Yayla, oba, kom, mezra, divan, mahalle, çiftlik.
İlçe'nin idari birim olduğunu fark et.
Doğru cevabı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Köy altı]Köy altı yerleşmesidir.
B Seçeneği:[Köy altı]Köy altı yerleşmesidir.
C Seçeneği:[Köy altı]Köy altı yerleşmesidir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]İdari birim.
E Seçeneği:[Köy altı]Köy altı yerleşmesidir.
Soru 5Yerleşme Coğrafyası
Türkiye'nin farklı bölgelerinde ev yapımında kullanılan ana malzemeler değişiklik gösterir. Akdeniz'de taş, İç Anadolu'da kerpiç, Karadeniz'de ahşap yaygındır.
Buna göre, konut yapı malzemesinin bölgeden bölgeye farklılık göstermesi, aşağıdakilerden hangisinin farklı olması ile doğrudan açıklanabilir?
A
Yer şekillerinin
B
Nüfus yoğunluğunun
C
Ulaşım olanaklarının
D
Ekonomik faaliyetlerin
E
Doğal çevre koşullarının
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Konut malzemesi, çevrede en kolay bulunan doğal kaynağa göre belirlenir. Bu da doğal çevre koşullarıdır.
Öncülü analiz et: Taş, kerpiç, ahşap (doğal kaynaklar).
Nedenini bul: Çevrede ne varsa o kullanılır.
Doğru şıkkı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yer şekilleri]Taş yer şekliyle ilgili olabilir.
B Seçeneği:[Nüfus]Nüfusla ilgisi yok.
C Seçeneği:[Ulaşım]Ulaşım etkileyebilir.
D Seçeneği:[Ekonomi]Tarım/Sanayi etkileyebilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]En kapsamlı neden.
Soru 6Yerleşme Coğrafyası
Yaşadığım bölgede yıl boyunca sıcak ve nemli iklim koşulları yaşandığı için insanlar yer olarak yüksek bölgeleri tercih ederler. Doğal bitki örtüsü gür ormanlar olduğu için evlerin yapımında ahşap malzeme kullanılır.
Parçada özellikleri verilen yer aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A
Orta Asya
B
Batı Avrupa
C
Amazon ve Kongo Havzası
D
Kuzey Afrika
E
Kuzey Amerika
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sıcak ve nemli iklim + yüksek yerlerin tercih edilmesi (alçak yerlerin çok nemli/bataklık olması) + gür ormanlar = Ekvatoral bölge (Amazon/Kongo).
İklim özelliklerini eşleştir: Sıcak + Nemli = Ekvatoral.
Yerleşme tercihi: Yüksek yerler (Ekvatoral bölgede alçak yerler sağlıksızdır).
Malzeme: Gür orman = Ahşap.
Doğru şıkkı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Orta Asya]Karasal iklim.
B Seçeneği:[Batı Avrupa]Ilıman okyanusal.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz.
D Seçeneği:[Kuzey Afrika]Çöl.
E Seçeneği:[Kuzey Amerika]Çeşitli iklimler.
Soru 7Türkiye'de Nüfus
Türkiye haritasında bazı yöreler işaretlenmiştir. Bu yörelerin bazılarında yer şekilleri, bazılarında iklim, bazılarında ise her ikisi birden nüfusun seyrek olmasına neden olmuştur.
I. Yıldız Dağları
II. Biga Yarımadası
III. Menteşe Yöresi
IV. Tuz Gölü Çevresi
V. Hakkari Yöresi
Buna göre, işaretli yörelerden hangisinde nüfusun seyrek olmasında hem yer şekillerinin (engebe) hem de iklimin (sert kışlar) olumsuz etkisi belirgindir?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hakkari (V) yöresi, hem engebeli (yer şekilleri) hem de sert karasal iklime (iklim) sahiptir.
Şıkları değerlendir: I, II, III daha çok engebe; IV sadece kuraklık.
V'i incele: Hakkari hem çok dağlık hem de kışın çok soğuk.
Doğru cevabı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Engebe]Engebeli.
B Seçeneği:[Engebe]Engebeli.
C Seçeneği:[Engebe]Engebeli.
D Seçeneği:[Kuraklık]Seyrek.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz.
Soru 8Yerleşme Coğrafyası
Kırsal ve kentsel yerleşmeler, nüfus büyüklüğü, ekonomik faaliyetler, idari yapı gibi birçok yönden birbirinden ayrılır.
Aşağıdakilerden hangisi kırsal ve kentsel yerleşmeleri birbirinden ayıran temel özelliklerden biri değildir?
A
Konut sayısı
B
Ekonomik faaliyet çeşitliliği
C
Nüfus miktarı
D
İdari yapı
E
Matematik konum
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Matematik konum (enlem-boylam), yerleşmenin kırsal veya kentsel olmasını belirlemez. Diğer tüm şıklar ayırt edici özelliktir.
Şıkları incele: A, B, C, D kırsal ve kentsel yerleşmeyi ayıran kriterlerdir.
E'yi incele: Matematik konum yerleşmenin türünü belirlemez.
Doğru cevabı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ayıran özellik]Ayıran özelliktir.
B Seçeneği:[Ayıran özellik]Ayıran özelliktir.
C Seçeneği:[Ayıran özellik]Ayıran özelliktir.
D Seçeneği:[Ayıran özellik]Ayıran özelliktir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Ayıran özellik değil.
Soru 9Yerleşme Coğrafyası
Dünya haritasında taralı olarak gösterilen alanlar (Kuzey Afrika, Orta Asya, Avustralya'nın iç kısımları) nüfusun seyrek olduğu yerlerdir.
Bu alanlarda yerleşmeyi sınırlandıran temel doğal etken aşağıdakilerden hangisidir?
A
Engebeli arazi
B
Yükselti
C
Sık orman örtüsü
D
Kuraklık
E
Aktif volkanlar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Haritada gösterilen alanlar (Sahra, Orta Asya, Avustralya içleri) dünyadaki çöl veya yarı kurak bölgelerdir. Temel etken kuraklıktır.
Haritayı oku: Gösterilen yerler çöl bölgeleri.
Çöl bölgelerinde yerleşmeyi ne sınırlar? Su eksikliği (kuraklık).
Doğru cevabı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış etken]Dağlık sanılabilir.
B Seçeneği:[Yanlış etken]Yüksek sanılabilir.
C Seçeneği:[Yanlış etken]Ormanlık sanılabilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz.
E Seçeneği:[Yanlış etken]Volkanik sanılabilir.
Soru 10Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de bazı yörelerin nüfusunun fazla olmasında hem sanayi kuruluşlarının varlığı hem de tarım alanlarının geniş ve verimli olması etkili olmuştur.
I. Rize kıyıları
II. Çukurova yöresi
III. Muğla çevresi
IV. Bakırçay Ovası
Buna göre, verilen yörelerden hangilerinin nüfusunun fazla olmasında bu iki faktör (sanayi + verimli tarım) birlikte etkili olmuştur?
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Çukurova (II) ve Bakırçay (IV) ovaları, hem verimli tarım arazilerine hem de gelişmiş sanayiye sahiptir.
I (Rize): Tarım (çay) var, sanayi gelişmiş değil.
II (Çukurova): Tarım (pamuk vb.) ve Sanayi çok gelişmiş.
III (Muğla): Turizm ön planda.
IV (Bakırçay): Tarım ve Sanayi (Ege bölgesi) gelişmiş.
II ve IV'ü seç.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tarım]Rize tarım.
B Seçeneği:[Tarım]Çukurova doğru.
C Seçeneği:[Tarım]Yanlış eşleşme.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz.
E Seçeneği:[Tarım]Bakırçay doğru.
Soru 11Türkiye'de Yerleşmeler
Düşük sıcaklık, yükselti, engebe, kuraklık ve karstik yapı, Türkiye'de yerleşmeyi sınırlandıran başlıca faktörlerdir.
I. Tuz Gölü çevresi
II. Hakkari yöresi
III. Taşeli platosu
IV. Erzurum-Kars platosu
V. Yıldız Dağları
Buna göre, yukarıdaki haritada numaralarla gösterilen yörelerin hangisinde yerleşmeyi sınırlandıran faktör diğerlerinden farklı bir nedene dayanmaktadır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I (Kuraklık), II (Engebe/Yükselti), III (Karstik yapı), IV (Düşük sıcaklık/Yükselti), V (Engebe). III (Taşeli), karstik yapısı nedeniyle yerleşmeye uygun değildir, diğerleri iklim veya engebedir.
I: Kuraklık (İklim).
II: Engebe/Yükselti.
III: Karstik yapı (Yer yapısı).
IV: Düşük sıcaklık (İklim).
V: Engebe.
Farklı olan III.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İklim]Kuraklık.
B Seçeneği:[Engebe]Engebeli.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Karstik yapı.
D Seçeneği:[İklim]Soğuk.
E Seçeneği:[Engebe]Engebeli.
Soru 12Türkiye'de Nüfus
Türkiye'de karstik yapının yaygın olduğu yerlerde yağışın fazla olmasına karşın yer altına sızmanın çok olması, yer üstü sularının zayıf olmasına yol açar. Bu nedenle de bu yerlerde nüfus yoğunluğu azdır.
Aşağıdaki yerlerin hangisinde nüfus yoğunluğunun azlığı bu duruma (karstik yapı/su sorunu) bir örnektir?
A
Iğdır Ovası
B
Taşeli Platosu
C
Tuz Gölü çevresi
D
Hakkâri çevresi
E
Yıldız Dağları Bölümü
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Taşeli Platosu, Türkiye'de karstik yapının en yoğun olduğu ve bu nedenle yer üstü sularının az olduğu yerleşmeye uygun olmayan bir alandır.
Karstik alanları hatırla: Akdeniz bölgesi (Taşeli, Teke).
Diğer şıkları ele: Iğdır (mikroklima), Tuz Gölü (kuraklık), Hakkari (engebe), Yıldız Dağları (engebe).
Doğru cevabı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mikroklima]Alçak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Karstik yapı.
C Seçeneği:[Kuraklık]Nüfus az.
D Seçeneği:[Engebe]Nüfus az.
E Seçeneği:[Engebe]Nüfus az.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.