Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 10 Soru Cevaplandı
Soru 1Türkiye'nin İklimi
Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili, dağlık ve engebeli bir yapıya sahip olması nedeniyle kısa mesafelerde farklı iklim özelliklerinin görüldüğü bir ülkedir.
I. Yer şekillerinin kısa mesafede değişmesi
II. Ekvatoral hava kütlelerinin doğrudan etkisi
III. Üç tarafının denizlerle çevrili olması
IV. Yükselti değerlerinin batıdan doğuya artması
V. Bakı etkisi
Yukarıdaki faktörlerden hangisinin Türkiye'deki iklim çeşitliliği üzerinde doğrudan etkili olduğu söylenemez?
A
I
D
IV
E
V
B
II
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye orta kuşakta yer aldığı için tropikal hava kütlelerinin (Ekvatoral) doğrudan etkisi altında değildir.
Türkiye'nin iklimini etkileyen temel faktörler; matematik konum (enlem), özel konum (yükselti, dağların uzanışı, denizellik) ve hava kütleleridir.
Tropikal hava kütleleri genellikle Ekvator çevresinde etkilidir. Türkiye'yi doğrudan ve sürekli etkileyen hava kütleleri genellikle kutupsal veya orta kuşak kaynaklıdır.
Diğer seçenekler (yer şekilleri, yükselti, denizellik, bakı) Türkiye'nin iklim çeşitliliğini artıran temel unsurlardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Denizelliğin etkisini yanlış yorumlama]Denizelliğin iklimi etkilemediğini düşünme.
A Seçeneği:[Yer şekillerinin etkisini göz ardı etme]Yer şekillerinin iklime etkisini unutmuş olabilir.
E Seçeneği:[Bakı etkisini unutma]Bakı etkisinin sadece dağlarda geçerli olduğunu sanma.
D Seçeneği:[Yükseltinin etkisini göz ardı etme]Yükseltinin sadece sıcaklığı etkilediğini sanma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 2Sıcaklık
Güneş ışınlarının düşme açısına bağlı olarak sıcaklıklar genel olarak Ekvator'dan kutuplara doğru azalır. Ancak Türkiye'de bu genellemeye ters düşen durumlar yaşanmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de sıcaklığın sadece enlemle açıklanamayacağını kanıtlar?
A
Akdeniz kıyılarının Marmara kıyılarından daha sıcak olması
D
Güneyden esen rüzgarların sıcaklığı artırması
E
Maki üst sınırının Akdeniz'den Ege'ye doğru alçalması
B
Yükseltisi fazla olan Erzurum'un, aynı enlemdeki İzmir'den daha soğuk olması
C
Karadeniz kıyılarında yıllık sıcaklık farkının Akdeniz'den az olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Enlem etkisine göre aynı enlemdeki yerlerin sıcaklıklarının benzer olması gerekir. Erzurum ve İzmir'in sıcaklık farkı enlemle değil, yükselti ile açıklanır.
A, C ve E seçenekleri enlem veya denizellik/karasallık ile açıklanabilir.
B seçeneğindeki durum, enlem etkisinin (sıcaklığın enleme göre değişmesi kuralının) yükselti faktörü tarafından bozulduğunu gösterir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Denizellik/Karasallık farkı]Sıcaklık farklarını iklimle karıştırma.
A Seçeneği:[Enlem etkisini kanıtlama]Enlem etkisini doğrulayan bir örnek olduğu için.
D Seçeneği:[Rüzgarların etkisi]Rüzgarların sıcaklığı değiştirmesini enlem etkisi sanma.
E Seçeneği:[Bitki örtüsü sınırı]Bitki sınırı ile sıcaklığı karıştırma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 3Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye haritası üzerinde işaretlenmiş beş farklı merkez bulunmaktadır.
Bu merkezlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin matematik konumuyla açıklanamaz?
A
Tüm merkezlerde öğle vakti gölge yönünün kuzeyi göstermesi
B
Güneydeki merkezlerde güneş ışınlarının daha büyük açıyla gelmesi
D
Tüm merkezlerde yerel saatin aynı olması
E
Güney yamaçların kuzey yamaçlardan daha sıcak olması (bakı)
C
Kuzeydeki merkezlerde gece-gündüz süre farkının daha fazla olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yerel saat, boylam (özel konum/zaman dilimi) ile ilgilidir, matematik konumun enlem sonuçları arasında yer almaz.
Matematik konum sonuçları enlem ve boylam etkisidir.
Gölge yönü, güneş ışınlarının açısı, gece-gündüz süre farkı enlemle ilgilidir.
Yerel saat ise boylam dereceleriyle ilgilidir, enlemle açıklanamaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Enlem sonucu]Enlem sonucu olduğunu bilmeme.
B Seçeneği:[Enlem sonucu]Enlem sonucu olduğunu bilmeme.
E Seçeneği:[Enlem sonucu]Bakı etkisini unutma.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Enlem sonucu]Matematik konum sonucu olduğunu bilmeme.
Soru 4Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye, Kuzey Yarım Küre'nin orta kuşağında yer alır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bu konumundan kaynaklanan bir özellik değildir?
B
Akdeniz ikliminin görülmesi
D
Gölge boyunun hiçbir zaman sıfır olmaması
E
Yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi
A
Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
C
Batı rüzgarlarının etkisinde kalması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yer şekillerinin çeşitliliği, Türkiye'nin jeolojik yapısı (özel konum) ile ilgilidir, matematik konum (orta kuşak) ile değil.
Orta kuşak özellikleri: Dört mevsim, Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephe yağışları.
Gölge boyunun sıfır olmaması (Dönenceler dışında olma durumu) matematik konumdur.
Yer şekilleri (dağlar, ovalar) özel konumdur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Orta kuşak sonucu]Orta kuşak özelliği olduğunu bilmeme.
A Seçeneği:[Orta kuşak sonucu]Orta kuşak özelliği olduğunu bilmeme.
B Seçeneği:[Orta kuşak sonucu]Orta kuşak özelliği olduğunu bilmeme.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Matematik konum sonucu]Dönencelerle karıştırma.
Soru 5Türkiye'nin İklimi
Havadaki nem, bir yerde günlük ve yıllık sıcaklık farklarının azalmasını sağlar. Nem oranı azaldıkça sıcaklık farkları artar.
Buna göre, Türkiye haritasında işaretli merkezlerin hangisinde yıllık sıcaklık farkının en fazla olması beklenir?
B
II (Doğu Anadolu - Erzurum)
E
V (Marmara - İstanbul)
D
IV (Ege - İzmir)
A
I (İç Anadolu - Ankara)
C
III (Güneydoğu Anadolu - Şanlıurfa)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nem oranı en düşük ve karasallık şiddeti en yüksek olan yer, sıcaklık farkının en fazla olduğu yerdir.
Kıyı bölgeler (IV, V) nemlidir, sıcaklık farkı azdır.
İç bölgeler (I, II, III) karasaldır, sıcaklık farkı fazladır.
Doğu Anadolu (II) yükseltinin de etkisiyle karasallığın en şiddetli olduğu yerdir, bu yüzden sıcaklık farkı en fazladır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Kıyı bölgeyi seçme]Nem az sanma.
D Seçeneği:[Kıyı bölgeyi seçme]Nem az sanma.
A Seçeneği:[Karasal bölgeyi seçme]Karasal olduğu için.
C Seçeneği:[Karasal bölgeyi seçme]Karasal olduğu için.
Soru 6Türkiye'nin İklimi
Nem; günlük ve yıllık sıcaklık farkını ve karasallık şiddetini azaltır.
Buna göre, yukarıdaki illerden hangilerinde karasallık şiddeti daha fazladır?
A
I ve II
B
II ve III
E
I ve III
D
III ve IV
C
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karasallık şiddeti denize uzaklık ve yükselti ile artar.
Bursa (kıyıya yakın, Marmara), Adana (kıyı, Akdeniz) nemlidir, karasallık azdır.
Sivas (İç Anadolu) ve Hakkâri (Doğu Anadolu) denize uzak ve yüksektir, karasallık fazladır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Bursa'yı karasal sanma]İç kesimde sanma.
B Seçeneği:[Adana'yı karasal sanma]Sıcak olduğu için karasal sanma.
E Seçeneği:[Bursa ve Adana'yı karasal sanma]Karasallığı bilmeme.
D Seçeneği:[Adana'yı karasal sanma]Sıcak olduğu için karasal sanma.
Soru 7Türkiye'nin İklimi
İndirgenmiş sıcaklık haritasında yükselti faktörü ortadan kaldırılmıştır.
Bu harita incelendiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
B
Ege kıyıları Akdeniz kıyılarından daha sıcaktır.
D
Karadeniz Bölgesi'nde sıcaklıklar 20°C'nin altındadır.
E
Sıcaklık farkı 10°C'den azdır.
A
En düşük sıcaklıklar Doğu Anadolu'da görülür.
C
Sıcaklığın dağılışında enlem etkisi temel faktördür.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İndirgenmiş sıcaklık haritasında yükselti etkisi yok edildiği için, sıcaklık değişimi büyük oranda enlem (Ekvator'a yakınlık) ile açıklanır.
İndirgenmiş sıcaklıkta yükselti etkisi yoktur.
Haritada sıcaklıklar güneyden kuzeye doğru azalır.
Bu durum enlem etkisinin (matematik konum) temel faktör olduğunu gösterir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Yükselti etkisi sanma]Doğu Anadolu'yu soğuk sanma.
B Seçeneği:[Denizellik etkisi sanma]Ege'yi sıcak sanma.
D Seçeneği:[Yanlış okuma]Haritayı yanlış yorumlama.
E Seçeneği:[Yanlış okuma]Haritayı yanlış yorumlama.
Soru 8Türkiye'nin İklimi
Türkiye'yi yıl boyunca veya mevsimlik olarak etkileyen basınç merkezleri bulunur.
Aşağıdakilerden hangileri Türkiye'yi yıl boyunca (yılın büyük bölümünde) etkileyen basınç merkezleridir?
E
II ve III
D
I ve III
B
III ve IV
A
I ve II
C
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Asor ve İzlanda basınç merkezleri, Türkiye'yi yıl boyunca etkileyen dinamik basınç merkezleridir.
Asor (yüksek basınç) ve İzlanda (alçak basınç) dinamik kökenlidir ve sürekli etkilidir.
Basra ve Sibirya termik kökenlidir ve mevsimlik (yaz/kış) etkilidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Termik basınçları karıştırma]Mevsimlikleri sürekli sanma.
E Seçeneği:[Termik basınçları karıştırma]Mevsimlikleri sürekli sanma.
D Seçeneği:[Termik basınçları karıştırma]Mevsimlikleri sürekli sanma.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Termik basınçları karıştırma]Mevsimlikleri sürekli sanma.
Soru 9Türkiye'nin İklimi
Görsellerde üç farklı yağış tipi gösterilmiştir: I. Yamaç (orografik), II. Konveksiyonel (yükselim), III. Cephe (frontal).
Buna göre, bu yağış tiplerinin Türkiye'de en yaygın görüldüğü yerler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
D
I. Rize, II. Konya, III. Antalya
E
I. Muğla, II. Rize, III. Ankara
B
I. Rize, II. Erzurum, III. İstanbul
A
I. Rize, II. Ankara, III. Antalya
C
I. Antalya, II. Ankara, III. Rize
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yamaç yağışları dağların denize bakan yamaçlarında (Rize), konveksiyonel yağışlar iç kesimlerde (Erzurum/Ankara), cephe yağışları ise Akdeniz iklim kuşağında (İstanbul/Akdeniz) yaygındır.
I (Yamaç): Karadeniz (Rize).
II (Konveksiyonel): İç Anadolu (Ankara) veya Erzurum.
III (Cephe): Akdeniz iklimi (İstanbul/Antalya).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Yağış tiplerini karıştırma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Yağış tiplerini karıştırma.
D Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Yağış tiplerini karıştırma.
A Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Yağış tiplerini karıştırma.
Soru 10Türkiye'nin İklimi
Türkiye'de görülen üç farklı iklim tipine ait yağış ve sıcaklık grafikleri verilmiştir.
Buna göre grafiklerin ait olduğu iklim tipleri aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?
B
I. Akdeniz, II. Karadeniz, III. Step
E
I. Step, II. Karadeniz, III. Akdeniz
D
I. Akdeniz, II. Step, III. Karadeniz
A
I. Karadeniz, II. Step (Karasal), III. Akdeniz
C
I. Karadeniz, II. Akdeniz, III. Step
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. grafik her mevsim yağışlı (Karadeniz), II. grafik yazları kurak, ilkbahar yağışlı (Step), III. grafik kışları yağışlı, yazları kurak (Akdeniz).
I: Her mevsim yağışlı -> Karadeniz.
II: İlkbahar yağışlı, yaz kurak -> Step.
III: Kış yağışlı, yaz kurak -> Akdeniz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Grafikleri yanlış yorumlama.
D Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Grafikleri yanlış yorumlama.
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Grafikleri yanlış yorumlama.
B Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Grafikleri yanlış yorumlama.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.