Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Bir coğrafya öğretmeni, öğrencilerine Türkiye'nin matematik konumunun iklim üzerindeki sonuçlarını sormuştur. Öğrencilerden gelen cevaplar şöyledir:
- Selin: Yıl boyunca güneş ışınlarının dik açıyla gelmesi.
- Can: Batı rüzgarlarının etkisiyle cephe yağışlarının görülmesi.
- Ece: Yıllık sıcaklık farklarının belirgin olması.
- Mert: Dağların güney yamaçlarında güneşlenme süresinin uzun olması.
Buna göre, öğrencilerden hangisinin verdiği cevap Türkiye'nin 'Orta Kuşak'ta yer almasının doğrudan bir sonucu değildir?
A
Selin
B
Can
C
Ece
D
Mert
E
Selin ve Mert
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye, dönenceler dışında (Kuzey Yarım Küre orta kuşak) yer aldığı için güneş ışınları hiçbir zaman dik açıyla (90 derece) gelmez.
Orta kuşak, dönenceler ile kutup daireleri arasındadır.
Bu kuşakta güneş ışınları hiçbir zaman dik açıyla gelmez, gölge boyu hiçbir zaman sıfır olmaz.
Selin'in ifadesi ekvatoral kuşak özelliğidir.
Diğer seçenekler orta kuşak (cephe yağışları, mevsimler, bakı etkisi) ile ilgilidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Cephe yağışlarını tropikal kuşakla karıştırma
C Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Mevsimleri sadece enleme bağlama
D Seçeneği:[Kavram karmaşası]Bakı etkisini yanlış yorumlama
E Seçeneği:[Çoklu hata]Mert'in cevabını da yanlış sanma
Soru 2Türkiye'nin İklimi
Türkiye'de kısa mesafelerde iklimin değişmesi ve bitki tür çeşitliliğinin fazla olması aşağıdakilerden hangileriyle doğrudan ilişkilidir?
I. Yer şekillerinin engebeli olması
II. Üç tarafının denizlerle çevrili olması
III. Yükseltinin kısa mesafede değişmesi
IV. Matematiksel konumun etkisi
Verilenlerden hangileri kısa mesafede iklim ve bitki örtüsü değişiminin temel nedenleridir?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
III ve IV
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kısa mesafede iklim değişimi, özellikle yer şekillerinin engebeli yapısı ve yükselti farklarından kaynaklanır.
Türkiye'nin engebeli yapısı (I) ve yükselti farkları (III) sıcaklığı ve yağışı hızla değiştirir.
Denizellik (II) ve matematiksel konum (IV) genel iklim özelliklerini belirler ancak 'kısa mesafede değişim' (mikroklima) için yer şekilleri birincil faktördür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik analiz]Denizelliği genel iklimle karıştırma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Kavram karmaşası]Genel iklim faktörlerini özel olanlarla karıştırma
D Seçeneği:[Yanlış ilişkilendirme]Matematik konumu dahil etme
E Seçeneği:[Aşırı genelleme]Tüm faktörleri doğru kabul etme
Soru 3Türkiye'nin İklimi
Türkiye'nin iklimi üzerinde etkili olan basınç merkezleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
I. Sibirya YB: Kışın Türkiye'ye soğuk ve kar yağışlı hava getirir.
II. İzlanda AB: Kışın Türkiye'de ılıman ve yağışlı hava koşullarının oluşmasını sağlar.
III. Basra AB: Yazın Türkiye'de özellikle Güneydoğu Anadolu'da sıcaklığı ve kuraklığı artırır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Her üç basınç merkezi de Türkiye'nin mevsimsel iklim karakterini belirleyen temel unsurlardır.
Sibirya YB kışın sert soğuklar getirir (Doğru).
İzlanda AB kışın Batı rüzgarlarıyla ılıman ve yağışlı hava getirir (Doğru).
Basra AB yazın sıcak ve kurak hava getirir (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece birini bilme
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Basra'yı unutma
C Seçeneği:[Eksik bilgi]Sibirya'yı unutma
D Seçeneği:[Eksik bilgi]İzlanda'yı unutma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 4Türkiye'nin İklimi
Türkiye'nin komşu ülkelere göre iklim çeşitliliği bakımından daha zengin olması, aşağıdakilerden hangileriyle doğrudan açıklanabilir?
I. Yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi
II. Üç tarafının denizlerle çevrili olması
III. Yükselti farklarının fazla olması
IV. Matematik konumun etkisi
Yukarıda verilenlerden hangileri Türkiye'nin iklim çeşitliliğinin fazla olmasının temel nedenlerindendir?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İklim çeşitliliği, yer şekilleri, yükselti ve denizellik gibi özel konum faktörleriyle doğrudan ilgilidir.
Yer şekilleri (I) ve yükselti (III) kısa mesafede farklı iklimlerin oluşmasını sağlar.
Denizellik (II) kıyı ile iç kesimler arasında fark yaratır.
Matematik konum (IV) tüm ülkeyi benzer şekilde etkiler, çeşitliliği artıran temel faktör özel konumdur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik analiz]Yükseltiyi unutma
B Seçeneği:[Eksik analiz]Denizelliği unutma
C Seçeneği:[Kavram karmaşası]Matematik konumu dahil etme
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Kavram karmaşası]Matematik konumu dahil etme
Soru 5Türkiye'nin İklimi
Aşağıdaki Türkiye haritasında, kıyılarda yağışın iç kesimlere göre daha fazla olduğu bölgeler taranmıştır.
[Harita: Karadeniz, Akdeniz ve Ege kıyılarında yağışlı bölgeler işaretli]
Kıyılarda yağışın fazla olmasında;
I. Dağların kıyıya paralel uzanması
II. Nemli hava kütlelerinin dağlara çarpması
III. Güneş ışınlarının geliş açısı
IV. Kıyı gerisindeki dağların yükseltisi
Yukarıdaki faktörlerden hangileri yağışın kıyılarda fazla olmasında etkili değildir?
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve IV
D
I ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güneş ışınlarının geliş açısı sıcaklığı etkiler, doğrudan yağış miktarını kıyılarda fazla olmasının bir nedeni olarak açıklamaz.
Dağların uzanışı (I) ve yükseltisi (IV) nemli havanın yükselip yağış bırakmasını sağlar (orografik yağış).
Nemli hava kütlelerinin dağlara çarpması (II) temel yağış mekanizmasıdır.
Güneş ışınlarının geliş açısı (III) sıcaklığı belirler, yağışın kıyıda fazla olmasının doğrudan nedeni değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Etkili olanları yanlış seçme
C Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Etkili olanları yanlış seçme
D Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Etkili olanları yanlış seçme
E Seçeneği:[Karışık analiz]Yükseltiyi yanlış eleme
Soru 6Türkiye'nin İklimi
Türkiye'nin iklimi üzerinde mevsimsel olarak etkili olan çeşitli basınç merkezleri bulunmaktadır.
Aşağıdaki basınç merkezlerinden hangisi Türkiye'yi kış mevsiminde etkilemez?
A
Sibirya Yüksek Basıncı
B
İzlanda Alçak Basıncı
C
Basra Alçak Basıncı
D
Asor Yüksek Basıncı
E
Kuzey Avrupa Yüksek Basıncı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Basra Alçak Basıncı, Türkiye'yi yaz mevsiminde etkileyen ve kuraklığa neden olan bir merkezdir.
Sibirya (Kış - soğuk)
İzlanda (Kış - yağışlı)
Basra (Yaz - sıcak/kurak)
Asor (Yıl boyu etkili, yazın daha belirgin)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Sibirya'yı kışla eşleştirememe
B Seçeneği:[Bilgi eksikliği]İzlanda'yı kışla eşleştirememe
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Asor'u yazla eşleştirememe
E Seçeneği:[Çeldirici]Bilinmeyen basıncı işaretleme
Soru 7Türkiye'nin İklimi
Bakı, bir yamacın güneşe dönük olması durumudur. Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için dağların güney yamaçları daha fazla güneş enerjisi alır.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de bakı etkisinin bir sonucu değildir?
A
Güney yamaçlarda kalıcı kar sınırının daha yüksek olması
B
Güney yamaçlarda tarım ürünlerinin daha erken olgunlaşması
C
Güney yamaçlarda yerleşme üst sınırının daha yüksek olması
D
Güney yamaçlarda güneşlenme süresinin daha uzun olması
E
Akdeniz kıyılarında kış sıcaklıklarının Karadeniz'den yüksek olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Akdeniz'in Karadeniz'den sıcak olması bakı etkisiyle değil, enlem etkisiyle (Ekvator'a yakınlık) açıklanır.
A, B, C, D seçenekleri bakı etkisinin (güneşlenme, sıcaklık, tarım, yerleşme farkı) sonuçlarıdır.
E seçeneği ise enlem (matematik konum) etkisidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bakı sonucu]Sonuç olduğunu bilmeme
B Seçeneği:[Bakı sonucu]Sonuç olduğunu bilmeme
C Seçeneği:[Bakı sonucu]Sonuç olduğunu bilmeme
D Seçeneği:[Bakı sonucu]Sonuç olduğunu bilmeme
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 8Türkiye'nin İklimi
Türkiye'de Akdeniz, Karadeniz, step ve sert karasal gibi farklı iklim türlerinin görülmesi, ülkenin coğrafi yapısının bir sonucudur.
Bu iklim çeşitliliğinin bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıktığı söylenebilir?
A
Gece-gündüz süre farkının az olması
B
Tarım ürünü çeşitliliğinin fazla olması
C
Yerel saat farkının az olması
D
Kıyı turizminin sadece yazın yapılması
E
Akarsu rejimlerinin düzenli olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İklim çeşitliliği, farklı sıcaklık ve yağış rejimleri demektir; bu da farklı tarım ürünlerinin yetişmesine olanak sağlar.
Gece-gündüz süresi enlemle ilgilidir (A).
Yerel saat boylamla ilgilidir (C).
İklim çeşitliliği tarım ürünü çeşitliliğini doğrudan artırır (B).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Konum bilgisi]Enlem etkisini iklimle karıştırma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Konum bilgisi]Boylam etkisini karıştırma
D Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Turizmi iklimle karıştırma
E Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Akarsu rejimini iklimle karıştırma
Soru 9Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'nin orta kuşakta yer aldığının kanıtları arasında şunlar sayılabilir:
I. Dört mevsimin belirgin yaşanması
II. Cephe yağışlarının görülmesi
III. Batı rüzgarlarının etkili olması
IV. Gölge boyunun hiçbir zaman sıfır olmaması
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'nin orta kuşakta yer aldığının kesin kanıtlarıdır?
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen tüm maddeler orta kuşağın temel özellikleridir.
Dört mevsim (I), Cephe yağışları (II), Batı rüzgarları (III) ve Gölge boyunun sıfır olmaması (IV) orta kuşağın kanıtıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Diğerlerini bilmeme
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Diğerlerini bilmeme
C Seçeneği:[Eksik bilgi]Diğerlerini bilmeme
D Seçeneği:[Eksik bilgi]Diğerlerini bilmeme
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 10Türkiye'nin İklimi
Türkiye'de dağların güney yamaçları, bakı etkisi nedeniyle kuzey yamaçlara göre daha fazla güneş enerjisi alır.
Buna göre, Türkiye'deki dağların güney yamaçlarında aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenmez?
A
Kalıcı kar sınırının daha yüksek olması
B
Tarım ürünlerinin daha erken olgunlaşması
C
Güneşlenme süresinin daha uzun olması
D
Kuzey yamaçlara göre daha fazla yağış alması
E
Yerleşme üst sınırının daha yüksek olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güney yamaçların daha fazla yağış alması bakı ile değil, dağların uzanışı ve nemli hava kütlelerinin geliş yönüyle ilgilidir.
Bakı etkisi sıcaklık ve süreyi etkiler (A, B, C, E).
Yağış miktarı bakı etkisiyle doğrudan artmaz, rüzgar yönüne bağlıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bakı sonucu]Sonuç olduğunu bilmeme
B Seçeneği:[Bakı sonucu]Sonuç olduğunu bilmeme
C Seçeneği:[Bakı sonucu]Sonuç olduğunu bilmeme
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Bakı sonucu]Sonuç olduğunu bilmeme
Soru 11Türkiye'nin İklimi
Dağ yamaçlarından aşağıya doğru esen hava kütleleri, sürtünme etkisiyle ısınarak kurutucu bir etki yaratır.
Bu rüzgar türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Muson
B
Fön
C
Mistral
D
Meltem
E
Karayel
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dağ yamaçlarından aşağı inen ve ısınan rüzgarlara Fön rüzgarları denir.
Fön rüzgarı, hava kütlesinin dağdan aşağı inerken ısınmasıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış rüzgar]Bilgi eksikliği
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Yanlış rüzgar]Bilgi eksikliği
D Seçeneği:[Yanlış rüzgar]Bilgi eksikliği
E Seçeneği:[Yanlış rüzgar]Bilgi eksikliği
Soru 12Türkiye'nin İklimi
Aşağıdaki haritada Türkiye'de etkili olan yerel rüzgarlar gösterilmiştir:
[Harita: Kuzeybatı-Karayel, Kuzey-Yıldız, Kuzeydoğu-Poyraz, Güneybatı-Lodos, Güney-Kıble, Güneydoğu-Samyeli]
Haritadaki rüzgarların yönleri dikkate alındığında, hangilerinin yer değiştirmesi rüzgarların yönünün doğru olması için gereklidir?
Haritadaki yanlışlığın düzeltilmesi için hangi iki rüzgarın yer değiştirmesi gerekmektedir?
A
Karayel ile Lodos
B
Yıldız ile Kıble
C
Poyraz ile Samyeli
D
Karayel ile Poyraz
E
Lodos ile Kıble
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi