YKS Coğrafya: Harita Bilgisi & Ölçek Türleri ve Harita Özellikleri (9 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Harita Bilgisi

Coğrafi bir çalışma sahasında kullanılan haritaların ölçek değerleri, haritanın sunduğu ayrıntı düzeyi ve kapsadığı alan ile doğrudan ilişkilidir. Harita ölçeği, paydadaki değerin büyüklüğüne göre sınıflandırılırken, bu sınıflandırma haritanın kullanım amacını da belirler.

Buna göre, harita ölçekleri ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

C

Küçük ölçekli haritalarda, izohipsler arası yükselti farkı genellikle daha fazladır.

B

Ölçeğin paydası büyüdükçe, harita üzerinde gösterilen gerçek alan genişler.

E

Ölçek büyüdükçe, harita üzerindeki hata oranı artar.

D

Aynı kağıt boyutuna sahip iki haritadan, ölçeği daha küçük olan harita daha geniş bir alanı gösterir.

A

Büyük ölçekli haritalarda, paydadaki değer küçüldükçe haritanın ayrıntıyı gösterme gücü artar.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Harita Bilgisi

Bir bölgenin gerçek alanı ile izdüşüm alanı arasındaki fark, o bölgenin yer şekillerinin engebeliliği hakkında bilgi verir. Fark ne kadar fazlaysa, engebe o kadar fazladır.

K Bölgesi: Gerçek Alan: 450.000 km², İzdüşüm Alan: 445.000 km²

L Bölgesi: Gerçek Alan: 200.000 km², İzdüşüm Alan: 150.000 km²

M Bölgesi: Gerçek Alan: 300.000 km², İzdüşüm Alan: 298.000 km²

N Bölgesi: Gerçek Alan: 180.000 km², İzdüşüm Alan: 100.000 km²

Buna göre, yer şekilleri bakımından engebeliliğin en az ve en fazla olduğu merkezler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A

En az: K, En fazla: N

B

En az: M, En fazla: L

C

En az: K, En fazla: L

D

En az: M, En fazla: N

E

En az: N, En fazla: K

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Harita Bilgisi

1/400.000

kesir ölçeğine sahip bir haritanın, toplam uzunluğu

8

cm olan bir çizgi ölçekle gösterilmesi istenmektedir.

Buna göre, bu çizgi ölçeğin her bir çentiği (her bir dilimi) kaç km'yi göstermelidir?

E

2 km

D

32 km

B

8 km

C

16 km

A

4 km

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1/400.000

ölçeğinde

1

cm,

4

km'dir. Toplam

8

cm ise, ölçek

0-4-8-16-24-32

şeklinde değil, toplam uzunluk

8

cm ise ve

1

cm

4

km ise, her bir cm dilimi

4

km'yi gösterir.

Ölçek: $1/400.000$ -> $1$ cm = $4$ km.
Çizgi ölçek uzunluğu: $8$ cm.
Eğer çizgi ölçek $8$ cm ise, toplamda $8 \times 4 = 32$ km gösterir.
Seçeneklerdeki mantığa göre her bir birim (örneğin 2 cm'lik bir dilim) $8$ km'yi gösterir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [İşlem hatası] Çarpma hatası

B Seçeneği: [Doğru] Doğru hesap

E Seçeneği: [İşlem hatası] Bölme hatası

D Seçeneği: [İşlem hatası] Çarpma hatası

A Seçeneği: [Birim hatası] 1 cm değerini işaretleme

Soru 4 Harita Bilgisi

Bir harita üzerinde uzunluğu

5

cm olan bir çizgi ölçek, gerçekte

100

km'lik bir mesafeyi göstermektedir.

Buna göre, bu haritanın kesir ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

E

1/5.000.000

D

1/2.500.000

B

1/1.000.000

C

1/2.000.000

A

1/500.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

5

cm =

100

km ise,

1

cm =

20

km'dir.

20

km =

2.000.000

cm.

$100$ km / $5$ cm = $20$ km/cm.
$20$ km = $2.000.000$ cm.
Ölçek: $1/2.000.000$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış bölme

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış bölme

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış bölme

C Seçeneği: [Doğru] Doğru hesap

B Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış bölme

Soru 5 Harita Bilgisi

Haritalarda ayrıntıyı gösterme gücü, ölçeğin büyüklüğü ile doğru orantılıdır. Ölçek büyüdükçe (payda küçüldükçe) haritadaki ayrıntı artar.

I. Harita: $1/200.000$

II. Harita: $1/50.000$

III. Harita: $1/1.000.000$

IV. Harita: $1/500.000$

Buna göre, yukarıda verilen ölçeklerden hangisiyle çizilen bir haritada ayrıntıyı gösterme gücü diğerlerine göre daha fazladır?

E

Hepsi eşittir

D

IV

C

III

B

II

A

I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Paydası en küçük olan ölçek en büyük ölçektir.

Ölçekler: $1/50.000 > 1/200.000 > 1/500.000 > 1/1.000.000$ .
En büyük ölçek $1/50.000$ (II numaralı) olduğu için ayrıntı en fazladır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Büyüklük hatası] Paydayı büyük sanma

D Seçeneği: [Büyüklük hatası] Paydayı büyük sanma

E Seçeneği: [Mantık hatası] Bilgi eksikliği

B Seçeneği: [Doğru] Doğru analiz

C Seçeneği: [Büyüklük hatası] Paydayı büyük sanma

Soru 6 Harita Bilgisi

Bir haritada

1

cm'lik uzunluk gerçekte

20

km'yi göstermektedir.

Buna göre, bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

E

1/20.000

D

1/2.000

C

1/20.000.000

B

1/2.000.000

A

1/200.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1

cm =

20

km.

20

km =

2.000.000

cm.

$20$ km'yi cm'ye çevirmek için 5 sıfır ekle.
$2.000.000$ cm.
Ölçek: $1/2.000.000$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Sıfır hatası] Eksik sıfır

B Seçeneği: [Doğru] Doğru hesap

C Seçeneği: [Sıfır hatası] Fazla sıfır

D Seçeneği: [Sıfır hatası] Yanlış dönüşüm

E Seçeneği: [Sıfır hatası] Yanlış dönüşüm

Soru 7 Harita Bilgisi

1/500.000

ölçekli bir haritada iki şehir arasındaki kuş uçuşu mesafe

10

cm olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu iki şehir arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

E

500 km

D

100 km

C

50 km

B

25 km

A

5 km

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1/500.000

ölçeğinde

1

cm =

5

km.

$10$ cm $\times 5$ km/cm = $50$ km.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

B Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

C Seçeneği: [Doğru] Doğru hesap

Soru 8 Harita Bilgisi

1/10.000.000

ölçekli bir haritada iki nokta arası

5

cm ölçülmüştür. Ölçeğin

1/20.000.000

olarak değiştirildiği başka bir haritada aynı noktalar arası kaç cm ölçülür?

Buna göre, yeni haritadaki uzunluk kaç cm olur?

D

20 cm

E

2.5 km

B

5 cm

C

10 cm

A

2.5 cm

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek küçüldükçe (payda büyüdükçe) harita uzunluğu aynı oranda azalır.

Ölçek $1/10.000.000$ 'dan $1/20.000.000$ 'a çıkmış (ölçek küçülmüş).
Ölçek 2 kat küçüldüğü için, harita uzunluğu da 2 kat azalır.
$5$ cm / $2 = 2.5$ cm.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru] Doğru analiz

E Seçeneği: [Birim hatası] cm yerine km işaretleme

D Seçeneği: [Ters orantı hatası] Ters orantıyı yanlış kurma

B Seçeneği: [Değişim hatası] Değişmez sanma

C Seçeneği: [Ters orantı hatası] Ters orantıyı yanlış kurma

Soru 9 Harita Bilgisi

Silindir projeksiyon yöntemi, Ekvator ve çevresini en az bozulmayla gösterirken, kutuplara gidildikçe bozulma oranının arttığı bir yöntemdir.

Bölge X: 0° - 10° Enlemleri

Bölge Y: 20° - 30° Enlemleri

Bölge Z: 40° - 50° Enlemleri

Bölge T: 60° - 70° Enlemleri

Buna göre, silindir projeksiyonla hazırlanan bir haritada, yukarıda verilen bölgelerden hangisinde bozulma oranı en fazladır?

A

Bölge X

C

Bölge Z

B

Bölge Y

E

Hepsi eşittir

D

Bölge T

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

YKS Coğrafya: Harita Bilgisi & Ölçek Türleri ve Harita Özellikleri (9 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, harita ölçekleri ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Buna göre, yer şekilleri bakımından engebeliliğin en az ve en fazla olduğu merkezler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Buna göre, bu çizgi ölçeğin her bir çentiği (her bir dilimi) kaç km'yi göstermelidir?

Buna göre, bu haritanın kesir ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, yukarıda verilen ölçeklerden hangisiyle çizilen bir haritada ayrıntıyı gösterme gücü diğerlerine göre daha fazladır?

Buna göre, bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, bu iki şehir arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

Buna göre, yeni haritadaki uzunluk kaç cm olur?

Buna göre, silindir projeksiyonla hazırlanan bir haritada, yukarıda verilen bölgelerden hangisinde bozulma oranı en fazladır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

KPSS Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri, Gölleri ve Platoları Çözümlü Haritalı Deneme

AYT Coğrafya: Bölgeler ve Ülkeler & Bölge Sınıflandırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Çevre ve Toplum & Ekolojik Ayak İzi (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Sistemler (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Coğrafyanın Bölümleri & Beşeri Coğrafya (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Kaynak Kullanımı (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)