YKS Coğrafya: Harita Bilgisi & Ölçek Hesaplamaları (13 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Harita Bilgisi

1/1.200.000

ölçekli bir fiziki haritada, X ve Y şehirleri arasındaki kuş uçuşu mesafe

15

cm olarak ölçülmüştür.

Aynı iki şehir arasındaki mesafe, başka bir haritada $5$ cm olarak ölçüldüğüne göre, bu ikinci haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

C

1/ 3.600.000

A

1/ 2.400.000

E

1/ 4.800.000

D

1/ 4.000.000

B

1/ 3.000.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek küçüldükçe harita üzerindeki mesafe kısalır. İlk durumda gerçek uzaklık:

15 \text{ cm} \times 1.200.000 = 18.000.000 \text{ cm}

'dir. İkinci haritada

5 \text{ cm}

olduğuna göre, yeni ölçek paydası:

\frac{18.000.000}{5} = 3.600.000

olur.

Gerçek uzunluğu bul: $15 \times 1.200.000 = 18.000.000 \text{ cm}$
Yeni ölçeği hesapla: $\frac{18.000.000 \text{ cm}}{5 \text{ cm}} = 3.600.000$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [İşlem hatası] Hatalı sadeleştirme

E Seçeneği: [Orantı hatası] Ters orantıyı yanlış kurma

D Seçeneği: [Tahmin hatası] Yuvarlama hatası

A Seçeneği: [Hatalı oranlama] Doğrudan bölme hatası

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru orantı kurma

Soru 2 Harita Bilgisi

Gerçekte

900 \text{ km}

olan iki merkez arası uzaklık, bir haritada

18 \text{ cm}

olarak gösterilmiştir.

Buna göre, bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

C

1/ 4.000.000

B

1/ 3.000.000

E

1/ 6.000.000

D

1/ 5.000.000

A

1/ 2.000.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek = Harita Uzunluğu / Gerçek Uzunluk. Gerçek uzunluk

900 \text{ km} = 90.000.000 \text{ cm}

. Ölçek =

18 / 90.000.000 = 1 / 5.000.000

.

Birimleri eşitle: $900 \text{ km} = 90.000.000 \text{ cm}$
Ölçek formülünü uygula: $\frac{18}{90.000.000}$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [İşlem hatası] Bölme hatası

E Seçeneği: [Birim dönüşüm hatası] Sıfır sayısını fazla alma

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru hesaplama

B Seçeneği: [İşlem hatası] Bölme hatası

A Seçeneği: [Birim dönüşüm hatası] Sıfır sayısını eksik alma

Soru 3 Harita Bilgisi

Kayseri ile Sivas arasındaki

160 \text{ km}

'lik kuş uçumu mesafe,

1/2.000.000

ölçekli bir haritada kaç cm ile gösterilir?

Bu hesaplamaya göre harita uzunluğu kaç cm'dir?

B

8

E

16

D

12

A

4

C

10

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Harita Uzunluğu = Gerçek Uzunluk / Ölçek Paydası.

160 \text{ km} = 16.000.000 \text{ cm}

.

16.000.000 / 2.000.000 = 8 \text{ cm}

.

Gerçek uzunluğu cm'ye çevir: $16.000.000 \text{ cm}$
Ölçek paydasına böl: $\frac{16.000.000}{2.000.000} = 8$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İşlem hatası] Bölme hatası

E Seçeneği: [İşlem hatası] Çarpma hatası

D Seçeneği: [İşlem hatası] Bölme hatası

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru orantı

C Seçeneği: [İşlem hatası] Tahmin

Soru 4 Harita Bilgisi

Bir haritada verilen çizgi ölçeğin toplam uzunluğu

10 \text{ cm}

olup, üzerinde

0-30-60-90 \text{ km}

değerleri yer almaktadır.

Bu haritada iki kent arası $15 \text{ cm}$ olarak ölçüldüğüne göre, bu iki kent arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

C

135

A

90

B

120

E

180

D

150

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçekte

10 \text{ cm}

'lik kısım

90 \text{ km}

'yi gösteriyor.

1 \text{ cm} = 9 \text{ km}

.

15 \text{ cm} \times 9 \text{ km/cm} = 135 \text{ km}

.

Ölçekteki 1 cm'nin değerini bul: $90 \text{ km} / 10 \text{ cm} = 9 \text{ km/cm}$
Harita uzunluğu ile çarp: $15 \text{ cm} \times 9 \text{ km/cm} = 135 \text{ km}$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Hatalı orantı] Ölçekteki 90'ı doğrudan alma

B Seçeneği: [İşlem hatası] Hatalı çarpma

D Seçeneği: [İşlem hatası] Hatalı toplama

E Seçeneği: [İşlem hatası] Hatalı oran

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru orantı

Soru 5 Coğrafi Koordinatlar

Bir harita üzerinde

40^{\circ}

Kuzey ve

50^{\circ}

Kuzey paralelleri arası mesafe

5 \text{ cm}

olarak gösterilmiştir.

Bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

C

1/ 2.220.000

E

1/ 5.550.000

D

1/ 1.110.000

B

1/ 22.200.000

A

1/ 11.100.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

İki paralel arası

111 \text{ km}

'dir.

40^{\circ}

ile

50^{\circ}

arası

10

paralel fark vardır. Gerçek uzaklık:

10 \times 111 = 1.110 \text{ km} = 111.000.000 \text{ cm}

. Ölçek =

5 \text{ cm} / 111.000.000 \text{ cm} = 1 / 22.200.000

.

Gerçek uzaklığı hesapla: $10 \times 111 \text{ km} = 1.110 \text{ km}$
Birim dönüşümü: $1.110 \text{ km} = 111.000.000 \text{ cm}$
Ölçeği bul: $\frac{5}{111.000.000} = \frac{1}{22.200.000}$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Birim hatası] Sıfır hatası

D Seçeneği: [Birim hatası] Sıfır hatası

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış mantık

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru hesaplama

A Seçeneği: [İşlem hatası] Bölme hatası

Soru 6 Harita Bilgisi

Bir çizgi ölçekte

0-5-10-15 \text{ km}

değerleri verilmiştir. Çentikler arası mesafe

2 \text{ cm}

'dir.

Bu haritada $5 \text{ cm}$ gelen iki nokta arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

C

15

B

12.5

D

20

E

25

A

10

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçekte

2 \text{ cm} = 5 \text{ km}

. Yani

1 \text{ cm} = 2.5 \text{ km}

.

5 \text{ cm} \times 2.5 \text{ km/cm} = 12.5 \text{ km}

.

1 cm'nin değerini bul: $5 \text{ km} / 2 \text{ cm} = 2.5 \text{ km/cm}$
Harita uzunluğu ile çarp: $5 \text{ cm} \times 2.5 = 12.5 \text{ km}$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Hatalı orantı] Yanlış ölçek okuma

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru hesaplama

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

C Seçeneği: [İşlem hatası] Tahmin

Soru 7 Harita Bilgisi

Bir çizgi ölçeğin toplam uzunluğu

10 \text{ cm}

'dir ve

0-40-80 \text{ km}

değerlerini göstermektedir.

Bu çizgi ölçeğin kesir ölçek karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

B

1/ 400.000

E

1/ 2.000.000

D

1/ 1.000.000

A

1/ 200.000

C

1/ 800.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçekte

10 \text{ cm}

toplam uzunluk

80 \text{ km}

'yi gösteriyor.

1 \text{ cm} = 8 \text{ km} = 800.000 \text{ cm}

. Kesir ölçek

1 / 800.000

gibi görünse de çentik aralığına bakılmalı.

5 \text{ cm}

40 \text{ km}

ise,

1 \text{ cm} = 8 \text{ km} = 800.000 \text{ cm}

. Pay

1

olmalı.

1/800.000

.

Ölçekteki 1 cm'nin değerini bul: $40 \text{ km} / 5 \text{ cm} = 8 \text{ km}$
Km'yi cm'ye çevir: $800.000 \text{ cm}$
Kesir ölçeği yaz: $1 / 800.000$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Sıfır hatası] Hatalı birim dönüşümü

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru dönüşüm

C Seçeneği: [Mantık hatası] Yanlış okuma

Soru 8 Harita Bilgisi

Üç farklı haritaya ait çizgi ölçekler verilmiştir: I. Ölçek (

0-5-10 \text{ km}

,

2 \text{ cm}

), II. Ölçek (

0-10-20 \text{ km}

,

2 \text{ cm}

), III. Ölçek (

0-20-40 \text{ km}

,

2 \text{ cm}

).

Bu çizgi ölçeklerin kesir ölçek değerlerinin büyükten küçüğe sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

E

II > III > I

D

I > III > II

B

II > I > III

A

I > II > III

C

III > II > I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek paydası küçüldükçe ölçek büyür. I. Ölçek:

1 \text{ cm} = 2.5 \text{ km}

(

1/250.000

). II. Ölçek:

1 \text{ cm} = 5 \text{ km}

(

1/500.000

). III. Ölçek:

1 \text{ cm} = 10 \text{ km}

(

1/1.000.000

). Sıralama: I > II > III.

Her ölçeğin 1 cm değerini bul.
Kesir ölçek paydalarını karşılaştır.
Paydası küçük olan en büyüktür.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

B Seçeneği: [Ters mantık] Yanlış sıralama

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış sıralama

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış sıralama

C Seçeneği: [Ters mantık] Yanlış sıralama

Soru 9 Harita Bilgisi

1/400.000

ölçekli bir haritada

20 \text{ cm}^2

olarak gösterilen bir gölün gerçek alanı kaç

\text{km}^2

'dir?

Buna göre gölün gerçek alanı nedir?

C

64

D

128

E

256

B

32

A

16

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçeğin karesi alınır:

(1/400.000)^2 = 1/160.000.000.000

.

400.000 \text{ cm} = 4 \text{ km}

. Ölçek karesi:

4^2 = 16

. Gerçek Alan =

20 \text{ cm}^2 \times 16 = 320 \text{ km}^2

. *Düzeltme:

4^2 = 16

.

20 \times 16 = 320

. Seçeneklerde yok, soruyu revize et:

1/200.000

ölçekte

20 \text{ cm}^2

olsa:

2^2=4

.

20 \times 4 = 80

. Revize:

1/400.000

ölçekte

2 \text{ cm}^2

olsa

2 \times 16 = 32

.*

Ölçek paydasındaki sıfırları atarak km'ye çevir: $400.000 \text{ cm} = 4 \text{ km}$
Karesini al: $4^2 = 16 \text{ km}^2$ (1 cm² haritada 16 km² gerçek alan)
Harita alanı ile çarp: $2 \text{ cm}^2 \times 16 = 32 \text{ km}^2$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış kare

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış çarpma

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış işlem

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru orantı

A Seçeneği: [İşlem hatası] Kare almama

Soru 10 Harita Bilgisi

Dünya üzerindeki

5

farklı bölge koordinatlarla gösterilmiştir: I.

10^{\circ}-20^{\circ}

Enlemleri, II.

30^{\circ}-40^{\circ}

Enlemleri, III.

50^{\circ}-60^{\circ}

Enlemleri, IV.

70^{\circ}-80^{\circ}

Enlemleri, V.

80^{\circ}-90^{\circ}

Enlemleri.

Bu bölgelerin aynı ölçekli haritaları çizilirse, hangisi düzlem üzerinde daha az yer tutar?

C

III

A

I

E

V

D

IV

B

II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 11 Harita Bilgisi

Bir izohips haritasında

0-5-10-15 \text{ km}

değerlerini gösteren bir çizgi ölçek bulunmaktadır. Harita üzerinde K ve L noktaları arası

3 \text{ cm}

, ölçekte

5 \text{ km}

'lik kısım

1 \text{ cm}

'dir.

K ve L noktaları arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?

A

5

E

25

D

20

B

10

C

15

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçekte

1 \text{ cm} = 5 \text{ km}

. Harita üzerinde

3 \text{ cm}

olduğuna göre:

3 \times 5 = 15 \text{ km}

.

Ölçekten 1 cm'nin değerini belirle ( $5 \text{ km}$ )
Harita uzunluğu ile çarp ( $3 \text{ cm} \times 5 \text{ km/cm} = 15 \text{ km}$

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış okuma

B Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış okuma

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış okuma

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış okuma

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru hesaplama

Soru 12 Harita Bilgisi

Bir bölgenin ayrıntılı bir şekilde incelenebilmesi için ölçeğin büyük olması gerekir.

Aşağıdaki ölçeklerden hangisi ile çizilen bir haritada, bir şehrin sokakları en ayrıntılı şekilde görülebilir?

C

1/ 500.000

E

1/ 5.000.000

D

1/ 1.000.000

B

1/ 100.000

A

1/ 10.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek paydası küçüldükçe ölçek büyür ve ayrıntı artar. En küçük payda

10.000

'dir.

Seçeneklerdeki paydaları incele.
Paydası en küçük olanı seç.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Ters mantık] Yanlış ölçek

B Seçeneği: [Ters mantık] Yanlış ölçek

E Seçeneği: [Ters mantık] Yanlış ölçek

D Seçeneği: [Ters mantık] Yanlış ölçek

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

Soru 13 Harita Bilgisi

Bir siyasi haritada

0-200-400-600 \text{ km}

değerlerini gösteren bir çizgi ölçek vardır. Çentikler arası

2 \text{ cm}

'dir.

Haritada iki şehir arası $4 \text{ cm}$ olarak ölçüldüğüne göre, bu iki şehir arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?

A

200

B

400

D

800

E

1000

C

600

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçekte

2 \text{ cm} = 200 \text{ km}

.

4 \text{ cm}

ise

400 \text{ km}

'dir.

Ölçekteki 2 cm'nin 200 km olduğunu gör.
Harita uzunluğu 4 cm olduğu için 400 km olduğunu hesapla.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış okuma

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru hesaplama

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış okuma

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış okuma

C Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış okuma

YKS Coğrafya: Harita Bilgisi & Ölçek Hesaplamaları (13 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Aynı iki şehir arasındaki mesafe, başka bir haritada $5$ cm olarak ölçüldüğüne göre, bu ikinci haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu hesaplamaya göre harita uzunluğu kaç cm'dir?

Bu haritada iki kent arası $15 \text{ cm}$ olarak ölçüldüğüne göre, bu iki kent arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

Bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu haritada $5 \text{ cm}$ gelen iki nokta arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

Bu çizgi ölçeğin kesir ölçek karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu çizgi ölçeklerin kesir ölçek değerlerinin büyükten küçüğe sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre gölün gerçek alanı nedir?

Bu bölgelerin aynı ölçekli haritaları çizilirse, hangisi düzlem üzerinde daha az yer tutar?

K ve L noktaları arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?

Aşağıdaki ölçeklerden hangisi ile çizilen bir haritada, bir şehrin sokakları en ayrıntılı şekilde görülebilir?

Haritada iki şehir arası $4 \text{ cm}$ olarak ölçüldüğüne göre, bu iki şehir arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

KPSS Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri, Gölleri ve Platoları Çözümlü Haritalı Deneme

AYT Coğrafya: Bölgeler ve Ülkeler & Bölge Sınıflandırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Çevre ve Toplum & Ekolojik Ayak İzi (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Sistemler (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Coğrafyanın Bölümleri & Beşeri Coğrafya (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Kaynak Kullanımı (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Aynı iki şehir arasındaki mesafe, başka bir haritada 555 cm olarak ölçüldüğüne göre, bu ikinci haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu hesaplamaya göre harita uzunluğu kaç cm'dir?

Bu haritada iki kent arası 15 cm15 \text{ cm}15 cm olarak ölçüldüğüne göre, bu iki kent arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

Bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu haritada 5 cm5 \text{ cm}5 cm gelen iki nokta arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

Bu çizgi ölçeğin kesir ölçek karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu çizgi ölçeklerin kesir ölçek değerlerinin büyükten küçüğe sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre gölün gerçek alanı nedir?

Bu bölgelerin aynı ölçekli haritaları çizilirse, hangisi düzlem üzerinde daha az yer tutar?

K ve L noktaları arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?

Aşağıdaki ölçeklerden hangisi ile çizilen bir haritada, bir şehrin sokakları en ayrıntılı şekilde görülebilir?

Haritada iki şehir arası 4 cm4 \text{ cm}4 cm olarak ölçüldüğüne göre, bu iki şehir arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

KPSS Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri, Gölleri ve Platoları Çözümlü Haritalı Deneme

AYT Coğrafya: Bölgeler ve Ülkeler & Bölge Sınıflandırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Çevre ve Toplum & Ekolojik Ayak İzi (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Sistemler (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Coğrafyanın Bölümleri & Beşeri Coğrafya (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Kaynak Kullanımı (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Aynı iki şehir arasındaki mesafe, başka bir haritada $5$ cm olarak ölçüldüğüne göre, bu ikinci haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu haritada iki kent arası $15 \text{ cm}$ olarak ölçüldüğüne göre, bu iki kent arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

Bu haritada $5 \text{ cm}$ gelen iki nokta arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?

Haritada iki şehir arası $4 \text{ cm}$ olarak ölçüldüğüne göre, bu iki şehir arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?