Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Dünyanın Yıllık Hareketi
Dünya, Güneş etrafında dolanırken izlediği yörünge tam bir daire değil, elips şeklindedir. Bu durum, Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının yıl içinde değişmesine ve yörünge üzerindeki çizgisel hızının değişkenlik göstermesine neden olur.
Aşağıdakilerden hangisi Dünya'nın yörüngesinin elips şeklinde olmasının doğrudan veya dolaylı bir sonucu değildir?
A
Güneş'in ufuk düzlemindeki konumunun yıl içinde değişmesi
B
Şubat ayının diğer aylardan daha kısa sürmesi
C
Dünya'nın yörüngedeki hızının günberi ve günöte konumlarında farklılaşması
D
Mevsimlerin oluşması
E
Eylül ekinoksunun iki gün gecikmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mevsimlerin oluşumu, yörünge şekliyle değil, eksen eğikliği ve yıllık hareketle ilgilidir.
Elips yörünge; hız değişimi, tarihlerin değişimi ve uzaklık değişimini açıklar.
Mevsimler, eksen eğikliği (23∘27′) ve yıllık hareketin sonucudur.
Yörünge şekli değişse bile eksen eğikliği sabit kaldığı sürece mevsimler oluşmaya devam eder.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kavram karmaşası]Güneş'in konumunun değişmesini mevsimlerle karıştırabilir.
B Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Elips yörüngede hız değiştiği için aylar farklı uzunluktadır.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Bu, Kepler yasalarının bir sonucudur.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Mevsimler yörünge şekli değil, eksen eğikliği sonucudur.
E Seçeneği:[Detay bilgi]Yörünge hızı değiştiği için mevsim süreleri eşit değildir.
Soru 2Dünyanın Hareketleri
Kuzey Yarım Küre'deki bir ülkede kış mevsimi yaşanırken, Güney Yarım Küre'deki bir ülkede yaz mevsimi yaşanmaktadır. Bu durum, Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısındaki farklılıklardan kaynaklanır.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı
B
Dünya'nın ekseninin yörünge düzlemine göre 23∘27′ eğik olması
C
Dünya'nın yörüngesinin elips şeklinde olması
D
Dünya'nın küresel şekli
E
Kıtaların dağılışı ve okyanus akıntıları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mevsimlerin zıt yaşanması eksen eğikliğinin doğrudan sonucudur.
Dünya'nın ekseni eğik olduğu için, yılın farklı zamanlarında farklı yarım küreler Güneş'e dönük olur.
Bu durum, güneş ışınlarının geliş açısını ve süresini değiştirerek mevsimleri oluşturur.
Eksen eğikliği olmasaydı, mevsimler oluşmazdı.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kavram karmaşası]Dönüş hareketi ile mevsimleri karıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Mevsimlerin temel nedeni eksen eğikliğidir.
C Seçeneği:[Yörünge etkisi]Yakınlık-uzaklık ile mevsimleri karıştırabilir.
D Seçeneği:[Şekil etkisi]Dünya'nın şekli sıcaklığı etkiler ama mevsimleri oluşturmaz.
E Seçeneği:[Yerel faktörler]İklimi etkileyen faktörlerle mevsimleri karıştırabilir.
Soru 3Dünyanın Şekli ve Hareketleri
Dünya üzerinde matematiksel iklim kuşakları; Tropikal, Orta ve Kutup kuşakları olarak ayrılmıştır. Tropikal kuşak 0∘−23∘27′ enlemleri arasında yer alırken, Orta kuşak 23∘27′−66∘33′ enlemleri arasındadır.
Bu kuşakların sınırlarının belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi temel alınmıştır?
A
Dünya'nın günlük hareketi
B
Dünya'nın eksen eğikliği (23∘27′)
C
Dünya'nın çizgisel dönüş hızı
D
Dünya'nın yörüngesinin elips olması
E
Okyanus akıntıları ve rüzgarlar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Matematik iklim kuşaklarının sınırlarını belirleyen temel faktör eksen eğikliğidir.
Tropikal kuşağın sınırı dönencelerdir (23∘27′).
Kutup kuşağının sınırı kutup daireleridir (66∘33′).
Bu değerler, eksen eğikliği (23∘27′) sonucunda ortaya çıkmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hareket karmaşası]Günlük hareket ile karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Sınırları belirleyen eksen eğikliğidir.
C Seçeneği:[Hız etkisi]Çizgisel hızın enlemlere göre değişimi ile karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Yörünge etkisi]Yörünge şekli ile karıştırılabilir.
E Seçeneği:[İklim faktörü]İklim kuşaklarını belirleyen diğer faktörler.
Soru 4Dünyanın Hareketleri
Dünya üzerinde dört mevsimin belirgin olarak yaşandığı bölgeler, matematiksel olarak Orta Kuşak olarak adlandırılan alanlardır. Bu alanlar, güneş ışınlarının yıl içinde farklı açılarla geldiği bölgelerdir.
Buna göre, aşağıda verilen enlem aralıklarından hangisinde dört mevsim belirgin olarak yaşanır?
A
0∘−10∘ Kuzey
B
30∘−60∘ Kuzey
C
66∘−90∘ Güney
D
10∘−20∘ Güney
E
0∘−23∘27′ Kuzey
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Orta kuşak, 30∘ ile 60∘ enlemleri arasındadır.
Tropikal kuşak: 0∘−23∘27′
Orta kuşak: 23∘27′−66∘33′
Kutup kuşağı: 66∘33′−90∘
Dört mevsimin en belirgin yaşandığı yer Orta Kuşaktır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ekvatoral kuşak]Ekvatora yakınlık.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Orta kuşak enlemleri.
C Seçeneği:[Kutup kuşağı]Enlem değerleri.
D Seçeneği:[Tropikal kuşak]Enlem değerleri.
E Seçeneği:[Tropikal kuşak]Dönencelere yakınlık.
Soru 5Dünyanın Hareketleri
Dünya'nın hem günlük hem de yıllık hareketi, yeryüzünde çeşitli fiziksel ve iklimsel değişimlere neden olur.
I. Güneş ışınlarının düşme açısının değişmesi
II. Gölge boylarının gün içinde veya yıl içinde değişmesi
III. Gece-gündüz sürelerinin değişmesi
IV. Yerel saat farklarının oluşması
Yukarıdakilerden hangileri, Dünya'nın hem günlük hem de yıllık hareketinin ortak bir sonucudur?
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güneş ışınlarının düşme açısı ve gölge boyu hem günlük hem yıllık hareketle değişir.
Güneş ışınlarının düşme açısı: Günlük (gün içinde) ve Yıllık (mevsimlerde) değişir. (Ortak)
Gölge boyu: Günlük (gün içinde) ve Yıllık (mevsimlerde) değişir. (Ortak)
Gece-gündüz süreleri: Yıllık hareketin sonucudur.
Yerel saat: Günlük hareketin sonucudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Her iki hareketin de ortak sonucu.
B Seçeneği:[Gece-gündüz farkı]Gece-gündüzün değiştiğini düşünmek.
C Seçeneği:[Süre farkı]Gece-gündüz süresi ile ışın açısını karıştırmak.
D Seçeneği:[Yerel saat]Yerel saatin değişimi.
E Seçeneği:[Yerel saat]Yerel saatin değişimi.
Soru 6Dünyanın Hareketleri
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki hareketi ve Güneş etrafındaki yörünge hareketi, yeryüzündeki yaşamı ve iklimi şekillendirir.
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Dünya'nın hareketleri ile ilgili yanlış bir bilgidir?
A
Dünya'nın yörüngesinin elips olması, Güneş'e olan uzaklığın değişmesine neden olur.
B
Dünya'nın ekseni etrafındaki dönüş hızı, yerel saat farklarını oluşturur.
C
Eksen eğikliği, aydınlanma çemberinin yer değiştirmesine neden olur.
D
Eksen hareketi, mevsimlerin oluşumunda temel etkendir.
E
Yıllık hareket, güneş ışınlarının düşme açısının yıl içinde değişmesine neden olur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mevsimlerin oluşumunda temel etken eksen eğikliğidir, eksen hareketi (günlük hareket) değildir.
A: Doğru (Elips yörünge uzaklığı değiştirir).
B: Doğru (Günlük hareket yerel saati oluşturur).
C: Doğru (Eksen eğikliği aydınlanma çemberini kaydırır).
D: Yanlış (Mevsimler eksen eğikliği sonucudur, eksen hareketi değil).
E: Doğru (Yıllık hareketle açılar değişir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Elips yörünge bilgisi.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Günlük hareket bilgisi.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Eksen eğikliği bilgisi.
D Seçeneği:[Yanlış seçenek]Mevsimlerin oluşumunu eksen hareketi ile karıştırmak.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yıllık hareket bilgisi.
Soru 7Dünyanın Hareketleri
Bir bölgede yıl içinde öğle vakti ölçülen gölge boyu, güneş ışınlarının geliş açısına bağlı olarak değişir. Grafik, 21 Mart'ta 50 cm, 21 Haziran'da 0 cm (gölge oluşmuyor), 23 Eylül'de 50 cm ve 21 Aralık'ta 100 cm olan bir merkezi göstermektedir.
Bu grafik, Dünya üzerindeki hangi enlemde bulunan bir merkeze aittir?
A
Yengeç Dönencesi (23∘27′ Kuzey)
B
Oğlak Dönencesi (23∘27′ Güney)
C
Ekvator (0∘)
D
Kuzey Kutup Dairesi (66∘33′ Kuzey)
E
Güney Kutup Dairesi (66∘33′ Güney)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
21 Haziran'da gölgenin 0 olması, güneş ışınlarının dik geldiğini (dik açı) gösterir. Bu sadece Yengeç Dönencesi'nde olur.
21 Haziran'da gölge 0 ise Güneş tam tepededir.
Güneş 21 Haziran'da sadece Yengeç Dönencesi'ne dik gelir.
Diğer tarihlerdeki gölge boyları bu konumu doğrular.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]21 Haziran'da dik gelmesi.
B Seçeneği:[Tarih karmaşası]21 Haziran ile 21 Aralık'ı karıştırmak.
C Seçeneği:[Ekvator karmaşası]Ekvatorun her zaman dik aldığını sanmak.
D Seçeneği:[Kutup karmaşası]Kutuplara yakınlık.
E Seçeneği:[Kutup karmaşası]Kutuplara yakınlık.
Soru 8Dünyanın Hareketleri
Eğer Dünya'nın eksen eğikliği olmasaydı, Güneş ışınları yıl boyunca Ekvator'a dik açıyla gelirdi ve mevsimler oluşmazdı.
Buna göre, eksen eğikliği olmasaydı aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenirdi?
A
Mevsimlerin oluşması
B
Yıl boyunca aynı iklim koşullarının yaşanması
C
Gece-gündüz sürelerinin değişmesi
D
Gölge boylarının yıl içinde değişmesi
E
Güneşin doğuş ve batış yerlerinin değişmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eksen eğikliği olmasaydı, güneş ışınlarının açısı değişmezdi, dolayısıyla iklim koşulları sabit kalırdı.
Eksen eğikliği mevsimleri oluşturur.
Eksen eğikliği olmasaydı mevsimler oluşmazdı.
Mevsimlerin olmaması, yıl boyunca aynı iklim koşullarının yaşanması demektir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ters mantık]Eksen eğikliği ile karıştırmak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Eksen eğikliği yoksa mevsimler olmaz.
C Seçeneği:[Gece-gündüz karmaşası]Gece-gündüz süresini mevsimlerle karıştırmak.
D Seçeneği:[Gölge karmaşası]Gölge boyunu mevsimlerle karıştırmak.
E Seçeneği:[Doğuş karmaşası]Güneşin konumunu mevsimlerle karıştırmak.
Soru 9Dünyanın Hareketleri
Kuzey ve Güney Yarım Küre, eksen eğikliği nedeniyle birbirine zıt mevsimler yaşar. Ancak bazı matematiksel ve fiziksel kurallar her iki yarım küre için de aynıdır.
Aşağıdakilerden hangisi her iki yarım küre için de aynıdır?
A
Mevsimlerin başlama tarihleri
B
En uzun gündüzün yaşandığı tarih
C
Matematik iklim kuşaklarının sınırları
D
Yaz mevsiminin süresi
E
Güneş ışınlarının en dik geldiği tarih
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Matematik iklim kuşakları, eksen eğikliğine göre belirlenmiştir ve her iki yarım kürede de aynı enlemlerde başlar.
Mevsimler zıt yaşanır.
En uzun gündüz tarihleri zıttır.
Matematik iklim kuşakları (23∘27′ ve 66∘33′) her iki yarım kürede simetriktir.
Yaz mevsimi süreleri yörünge hızı nedeniyle farklıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mevsim karmaşası]Tarihleri aynı sanmak.
B Seçeneği:[Tarih karmaşası]Tarihleri aynı sanmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Matematiksel sınırların simetrisi.
D Seçeneği:[Süre karmaşası]Yörünge hızı etkisini göz ardı etmek.
E Seçeneği:[Tarih karmaşası]Tarihleri aynı sanmak.
Soru 10Dünyanın Hareketleri
Mevsimlerin oluşumunda eksen eğikliği temel etkendir. Eksen eğikliği, Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısının yıl içinde sürekli değişmesine neden olur.
Güneş ışınlarının düşme açısının yıl boyunca değişmesi
D
Gece ve gündüz sürelerinin değişmesi
E
Dünya'nın kendi etrafında dönmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mevsimlerin temel nedeni, eksen eğikliği sonucunda Güneş ışınlarının geliş açısının değişmesidir.
Eksen eğikliği -> Işınların geliş açısının değişmesi -> Sıcaklık farkı -> Mevsimler.
Diğer seçenekler sonuçtur veya başka hareketlerin sonucudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yörünge karmaşası]Mesafe ile mevsimleri karıştırmak.
B Seçeneği:[Hız karmaşası]Hız ile mevsimleri karıştırmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Temel neden açı değişimidir.
D Seçeneği:[Sonuç karmaşası]Gece-gündüz süresini neden sanmak.
E Seçeneği:[Hareket karmaşası]Günlük hareket ile karıştırmak.
Soru 11Dünyanın Hareketleri
Dünya üzerinde bir meridyen üzerindeki tüm noktalarda Güneş'in aynı anda doğup aynı anda batması, aydınlanma çemberinin kutup noktalarından geçmesiyle mümkündür.
Bu durum hangi tarihlerde gerçekleşir?
A
21 Mart - 23 Eylül
B
21 Haziran - 21 Aralık
C
21 Mart - 21 Haziran
D
21 Aralık - 23 Eylül
E
21 Haziran - 23 Eylül
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
21 Mart ve 23 Eylül (Ekinoks) tarihlerinde aydınlanma çemberi kutup noktalarından geçer.
Ekinoks tarihlerinde (21 Mart, 23 Eylül) aydınlanma çemberi kutup noktalarından geçer.
Bu tarihlerde tüm dünyada gece-gündüz süresi eşittir.
Aynı meridyen üzerindeki noktalarda güneş aynı anda doğar ve batar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Ekinoks tarihleri.
B Seçeneği:[Solstis karmaşası]Solstis tarihleri.
C Seçeneği:[Tarih karmaşası]Tarihleri karıştırmak.
D Seçeneği:[Tarih karmaşası]Tarihleri karıştırmak.
E Seçeneği:[Tarih karmaşası]Tarihleri karıştırmak.
Soru 12Dünyanın Hareketleri
Coğrafya biliminde kullanılan temel kavramlar, Dünya'nın hareketlerini ve şeklini anlamamıza yardımcı olur.
Aşağıdaki kavramlardan hangisinin açıklaması yanlış verilmiştir?
A
Ekinoks: Gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarihlerdir.
B
Günöte: Dünya'nın Güneş'e en uzak olduğu tarihtir.
C
Ekliptik düzlem: Dünya'nın yörünge düzlemidir.
D
Kutup Daireleri: Güneş ışınlarının en son dik geldiği enlemlerdir.
E
Aydınlanma Çemberi: Dünya'yı aydınlık ve karanlık olarak ikiye ayıran çemberdir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kutup daireleri güneş ışınlarının en son dik geldiği değil, güneşin doğmadığı/batmadığı sınırları belirleyen enlemlerdir.
A: Doğru (Ekinoks gece-gündüz eşittir).
B: Doğru (Günöte en uzak konumdur).
C: Doğru (Ekliptik yörünge düzlemidir).
D: Yanlış (Güneş ışınlarının en son dik geldiği yerler dönencelerdir).
E: Doğru (Aydınlanma çemberi ayrımı yapar).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Ekinoks tanımı.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Günöte tanımı.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Ekliptik tanımı.
D Seçeneği:[Yanlış seçenek]Kutup daireleri ile dönenceleri karıştırmak.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Aydınlanma çemberi tanımı.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.