Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Dünya'nın Yıllık Hareketi
Dünya'nın Güneş etrafındaki eliptik yörüngesi üzerinde dört farklı konumu numaralandırılmıştır. Bu konumlardan birinde Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz, diğerinde ise en uzun gece yaşanmaktadır.
Buna göre, Dünya'nın Güneş ışınlarını Kuzey Yarım Küre'ye en dik açıyla gönderdiği tarih ile Güney Yarım Küre'de yaz mevsiminin başlangıç tarihini temsil eden konumlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
A
I ve II
B
II ve IV
C
III ve I
D
IV ve III
E
IV ve I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güneş ışınlarının Kuzey Yarım Küre'ye dik geldiği tarih 21 Haziran (yaz gün dönümü), Güney Yarım Küre'de yazın başladığı tarih ise 21 Aralık'tır.
21 Haziran tarihinde Kuzey Yarım Küre Güneş'e dönüktür (III. konum).
21 Aralık tarihinde Güney Yarım Küre Güneş'e dönüktür (I. konum).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yön karıştırma]Konumları yanlış yorumlama
B Seçeneği:[Tarih hatası]Ekinoksları karıştırma
C Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
D Seçeneği:[Sıralama hatası]Tarihleri yer değiştirme
E Seçeneği:[Konum hatası]Görseli yanlış okuma
Soru 2Mevsimler
Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi elips şeklindedir. Bu nedenle Dünya, yıl içinde Güneş'e bazen yaklaşır (günberi), bazen uzaklaşır (günöte). Ancak bu durum, yarım kürelerdeki mevsimlerin yaşanma süresini veya mevsimin niteliğini doğrudan belirlemez.
Kuzey Yarım Küre'de kış mevsiminin, Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu dönemde yaşanması; aşağıdakilerden hangisinin mevsimlerin oluşumunda temel etken olduğunu kanıtlar?
A
Güneş ışınlarının düşme açısının
B
Dünya'nın günlük hareketinin
C
Yer şekillerinin çeşitliliğinin
D
Okyanus akıntılarının yönünün
E
Yörünge düzleminin eğikliğinin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mevsimleri belirleyen temel faktör Güneş ışınlarının geliş açısı ve atmosferde aldığı yoldur, uzaklık değildir.
Uzaklık mevsimi belirleseydi, her yerde aynı anda yaz olurdu.
Işınların geliş açısı, eksen eğikliği sayesinde değişir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
B Seçeneği:[Günlük hareket]Hareketleri karıştırma
C Seçeneği:[Yerel faktör]Alakasız seçenek
D Seçeneği:[İklim faktörü]İklimi karıştırma
E Seçeneği:[Neden vs Sonuç]Eksen eğikliği mevsimin nedenidir, ışın açısı sonuçtur.
Soru 3Dünya'nın Hareketleri
Tabloda 21 Haziran tarihinde dört farklı merkezin gece ve gündüz süreleri verilmiştir. 21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de gündüz süresi gece süresinden uzundur ve kuzeye gidildikçe gündüz süresi artar.
I: Gündüz 10:24, Gece 13:36
II: Gündüz 16:36, Gece 7:24
III: Gündüz 18:12, Gece 5:48
IV: Gündüz 8:36, Gece 15:24
Buna göre, bu merkezlerden hangileri kesinlikle Kuzey Yarım Küre'de yer almaktadır?
A
I ve IV
B
II ve III
C
I ve II
D
III ve IV
E
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de gündüz süresi 12 saatten fazladır.
II. merkez gündüz 16:36 (12'den büyük) -> Kuzey Y.K.
III. merkez gündüz 18:12 (12'den büyük) -> Kuzey Y.K.
I ve IV gündüz < 12 -> Güney Y.K.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Güneyi seçme]Ters mantık
B Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
C Seçeneği:[Karma]Hatalı okuma
D Seçeneği:[Karma]Hatalı okuma
E Seçeneği:[Karma]Hatalı okuma
Soru 4Dünya'nın Hareketleri
Güneş ışınlarının Oğlak Dönencesi'ne dik geldiği gün 21 Aralık tarihidir.
Bu tarihte yeryüzünde aşağıdakilerden hangisi gözlenir?
A
Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanması
B
Aydınlanma dairesinin kutup noktalarından geçmesi
C
Kuzey Kutup Dairesi'nde 24 saat gündüz yaşanması
D
Güney Yarım Küre'de yaz gündönümü yaşanması
E
Ekvator'da gece ve gündüz sürelerinin eşit olmaması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
21 Aralık'ta Güney Yarım Küre'de yaz başlangıcıdır.
21 Aralık'ta güneş ışınları Oğlak Dönencesi'ne dik gelir.
Bu durum Güney Yarım Küre'de yazın başlangıcıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ters bilgi]Kuzey-Güney karıştırma
B Seçeneği:[Ekinoks karıştırma]Ekinoks özelliği
C Seçeneği:[Kutup bilgisi]Kutup karıştırma
D Seçeneği:[Doğru]Doğru bilgi
E Seçeneği:[Ekvator bilgisi]Ekvator her zaman 12/12
Soru 5Dünya'nın Hareketleri
21 Aralık tarihinde Güneş ışınları Oğlak Dönencesi'ne (23∘27′) dik gelir. Bir merkezde Güneş ışınlarının dik veya dike yakın açıyla gelmesi, atmosferde katettiği yolu kısaltır ve tutulma oranını azaltır.
Buna göre, 21 Aralık tarihinde verilen merkezlerin hangisinde Güneş ışınlarının atmosferdeki tutulma oranı en az olur?
A
I (65∘ Kuzey)
B
II (35∘ Kuzey)
C
III (0∘ Ekvator)
D
IV (23∘27′ Güney)
E
V (70∘ Güney)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
21 Aralık'ta Güneş ışınları Oğlak Dönencesi'ne (23∘27′ Güney) dik gelir.
Dik gelen yerlerde yol en kısadır.
Tutulma oranı en az olan yer, ışınların en dik geldiği yerdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Enlem hatası]Kuzey'i seçme
B Seçeneği:[Enlem hatası]Orta enlem
C Seçeneği:[Ekvator hatası]Ekvator takıntısı
D Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
E Seçeneği:[Kutup hatası]En güneyi seçme
Soru 6Dünya'nın Hareketleri
Görselde aydınlanma dairesinin kutup noktalarından geçtiği bir an gösterilmiştir. Bu durum, yıl içinde sadece iki kez gerçekleşir.
Dünya'nın şekildeki konumuna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A
Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne dik gelir.
B
Dünya'nın her yerinde gece ve gündüz süreleri eşittir.
C
Kuzey Yarım Küre'de kış mevsimi başlar.
D
Güneş ışınları Oğlak Dönencesi'ne dik gelir.
E
Aydınlanma dairesi kutup dairelerine teğet geçer.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Aydınlanma dairesi kutup noktalarından geçiyorsa tarih 21 Mart veya 23 Eylül'dür (Ekinoks).
Ekinokslarda gece ve gündüz her yerde eşittir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tarih hatası]Yanlış tarih
B Seçeneği:[Doğru]Doğru bilgi
C Seçeneği:[Mevsim hatası]Yanlış mevsim
D Seçeneği:[Tarih hatası]Yanlış tarih
E Seçeneği:[Tanım hatası]Yanlış tanım
Soru 7Dünya'nın Hareketleri
Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi elips şeklindedir. Eğer bu yörünge tam bir daire olsaydı, Güneş ile Dünya arasındaki mesafe yıl boyunca sabit kalırdı.
I. Dünya'nın yörüngedeki hızı her zaman aynı olurdu.
II. Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığı değişirdi.
III. Çizgisel dönüş hızı artardı.
Bu varsayımsal durumda, yukarıdaki durumlardan hangileri gerçekleşirdi?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız II
E
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yörünge daire olsaydı, Kepler'in ikinci yasasına göre hız sabit olurdu.
Yörünge elips olduğu için hız değişir (Kepler).
Daire olsaydı uzaklık sabit kalırdı (II yanlış).
Çizgisel dönüş hızı eksen hareketiyle ilgilidir, yörüngeyle değil (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
B Seçeneği:[Uzaklık hatası]Dairede uzaklık değişmez
C Seçeneği:[Hız hatası]Eksen hareketiyle karıştırma
D Seçeneği:[Eksik bilgi]Hızın sabit kalacağını atlama
E Seçeneği:[Karma]Yanlış mantık
Soru 8Dünya'nın Hareketleri
Grafikte X merkezinde farklı tarihlerde Güneş'in ufuk düzlemindeki yükseltisi ve doğuş-batış saatleri verilmiştir. 21 Haziran'da gündüz süresi en uzundur.
Buna göre, X merkezi Kuzey Yarım Küre'de orta kuşakta yer alan bir ülke olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A
Türkiye
B
Avustralya
C
Brezilya
D
Güney Afrika
E
Arjantin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
21 Haziran'da gündüz süresi en uzun olan Kuzey Yarım Küre'dir. Türkiye Kuzey Yarım Küre'dedir.
Grafikte 21 Haziran'da gündüz süresi en uzun.
Bu durum Kuzey Yarım Küre'ye işaret eder.
Seçenekler arasında sadece Türkiye Kuzey Yarım Küre'dedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
B Seçeneği:[Yarım küre hatası]Güney'i seçme
C Seçeneği:[Yarım küre hatası]Güney'i seçme
D Seçeneği:[Yarım küre hatası]Güney'i seçme
E Seçeneği:[Yarım küre hatası]Güney'i seçme
Soru 9Dünya'nın Hareketleri
Dünya'nın eksen eğikliği olmasaydı, Güneş ışınları Ekvator'a yıl boyunca dik gelirdi.
Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi eksen eğikliği olmasa bile yine yaşanırdı?
A
Mevsimlerin oluşumu
B
Güneş ışınlarının düşme açısının yıl içinde değişmesi
C
Aydınlanma çemberinin kutup noktalarından geçmesi
D
Günlük sıcaklık farklarının oluşması
E
Matematik iklim kuşaklarının oluşumu
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Günlük sıcaklık farkları, Dünya'nın günlük hareketinin (kendi ekseni etrafında dönmesi) bir sonucudur.
Mevsimler eksen eğikliğinin sonucudur.
Günlük hareketin sonucu günlük sıcaklık farklarıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksen eğikliği sonucu]Mevsimleri karıştırma
B Seçeneği:[Eksen eğikliği sonucu]Işın açısını karıştırma
C Seçeneği:[Ekinoks özelliği]Ekinoksla karıştırma
D Seçeneği:[Doğru]Doğru bilgi
E Seçeneği:[Eksen eğikliği sonucu]İklim kuşaklarını karıştırma
Soru 10Dünya'nın Hareketleri
Dünya, Güneş çevresinde dönerken en uzak konuma (günöte) geldiği an 4 Temmuz civarıdır.
I. Yörüngedeki dönüş hızının en az olması
II. Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin yaşanması
III. Güneş ışınlarının Oğlak Dönencesi'ne dik gelmesi
Bu konumda yukarıdaki özelliklerden hangilerinin görülmesi beklenir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Günöte (4 Temmuz) tarihinde hız en azdır ve Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsimi yaşanır.
Kepler yasasına göre uzaklık arttıkça hız azalır (I doğru).
4 Temmuz'da Kuzey Yarım Küre'de yazdır (II doğru).
Oğlak Dönencesi'ne dik gelmesi 21 Aralık'tır (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]II'yi atlama
B Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
C Seçeneği:[Tarih hatası]Yanlış tarih
D Seçeneği:[Tarih hatası]Yanlış tarih
E Seçeneği:[Tarih hatası]Yanlış tarih
Soru 11Dünya'nın Hareketleri
Güneş ışınlarının atmosferde aldığı yol kısaldıkça, atmosferdeki tutulma oranı azalır.
Buna göre, aşağıdaki şehirlerin hangisinde, karşısında verilen tarihte Güneş ışınlarının atmosferdeki tutulma oranı en az olur?
A
Ankara (40° K) - 21 Mart
B
Hatay (36° K) - 21 Haziran
C
Sivas (39° K) - 23 Eylül
D
İzmir (38° K) - 21 Aralık
E
Kırklareli (41° K) - 21 Haziran
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Işınların en dik geldiği tarih ve enlem kombinasyonunda tutulma en azdır.
21 Haziran'da Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne (23∘27′) dik gelir.
Hatay (36∘ K), Yengeç Dönencesi'ne en yakın merkezdir.
Bu nedenle Hatay'da ışınlar en dik açıyla gelir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Enlem hatası]Ekinoks seçimi
B Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
C Seçeneği:[Enlem hatası]Ekinoks seçimi
D Seçeneği:[Tarih hatası]Yanlış tarih
E Seçeneği:[Enlem hatası]Dönenceye uzaklık
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.