Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1Doğa ve İnsan
Dünya'nın iç yapısı incelendiğinde, yer kabuğunun altında bulunan manto katmanının üst kısmında yer alan ve 'Astenosfer' olarak adlandırılan bölgenin, altındaki katmanlara göre daha akışkan bir yapıya sahip olduğu bilinmektedir.
Buna göre, yerin iç yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
Yer kabuğu, yoğunluğu en düşük olan dış katmandır.
B
Dış çekirdek, sismik dalgaların (S dalgaları) geçişine izin vermemesi nedeniyle sıvı kabul edilir.
C
Manto, hacimsel olarak Dünya'nın en büyük katmanını oluşturur.
D
İç çekirdeğin yüksek sıcaklığa rağmen katı halde bulunmasının temel nedeni, üzerindeki katmanların oluşturduğu devasa basınçtır.
E
Sial tabakası, okyanus tabanlarında sima tabakasından daha kalındır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sial tabakası, kıtasal kabukta kalın, okyanusal kabukta ise çok ince veya yoktur. Sima tabakası ise okyanus tabanlarında daha baskındır.
Yer kabuğu Sial (kıtasal) ve Sima (okyanusal) olmak üzere ikiye ayrılır.
Sial, yoğunluğu düşük ve kalındır; karaların altında bulunur.
Sima, yoğunluğu yüksek ve incedir; okyanus tabanlarında bulunur.
Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
E Seçeneği:[Yanlış bilgi]Sial'in okyanus tabanlarında kalın olduğunu sanma yanılgısı.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
Soru 2Yer'in İç Yapısı
Levha hareketleri, yer kabuğunun şekillenmesinde temel itici güçtür. Konveksiyonel akımlar sonucu levhalar birbirinden uzaklaşmakta veya birbirine yaklaşmaktadır.
I. Okyanus ortası sırtlarının oluşması
II. Derin okyanus çukurlarının (hendek) meydana gelmesi
III. Muson rüzgarlarının yön değiştirmesi
IV. Volkanik ada yaylarının oluşumu
Yukarıdaki olaylardan hangileri levhaların birbirinden uzaklaşması veya yaklaşması sonucunda doğrudan oluşur?
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Muson rüzgarları, levha hareketleri ile değil, kara ve denizlerin yıllık ısınma farkı ile ilgilidir.
I. Uzaklaşma sonucu oluşur.
II. Yaklaşma (dalma-batma) sonucu oluşur.
III. İklimsel bir olaydır.
IV. Yaklaşma sonucu oluşur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]III'ü jeolojik sanma.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm jeolojik süreçleri doğru belirleme.
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]III'ü jeolojik sanma.
D Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]III'ü jeolojik sanma.
A Seçeneği:[Eksik seçenek]IV'ü gözden kaçırma.
Soru 3Levha Tektoniği
Alfred Wegener, 'Kıta Kayması Teorisi'ni ortaya atarken, günümüzde birbirinden binlerce kilometre uzakta olan kıtaların geçmişte bir bütün olduğunu kanıtlamak için çeşitli veriler kullanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Wegener'in bu teorisini destekleyen kanıtlardan biri değildir?
A
Güney Amerika ve Afrika kıtalarının kıyı çizgilerinin birbirini yapboz gibi tamamlaması.
B
Atlas Okyanusu'nun iki yakasındaki dağ sıralarının jeolojik yapılarının ve yaşlarının benzerlik göstermesi.
C
Farklı kıtalarda aynı türe ait bitki ve sürüngen fosillerinin bulunması.
D
Buzul çökellerinin günümüzde tropikal kuşakta yer alan bölgelerde görülmesi.
E
Günümüzdeki okyanus akıntılarının yönlerinin geçmişte de aynı olması.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Okyanus akıntıları, kıtaların konumuna ve atmosferik koşullara bağlı olarak değişir, kıtaların birleşmiş olduğuna dair bir kanıt değildir.
Wegener'in kanıtları: Kıyı uyumu, fosil benzerliği, kayaç yaş benzerliği, paleoklimatik veriler (buzul izleri).
E seçeneği, kıtaların geçmişteki konumuyla doğrudan ilgili bir kanıt değil, güncel bir oşinografik durumdur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru kanıt]Doğru bilgi.
C Seçeneği:[Doğru kanıt]Doğru bilgi.
D Seçeneği:[Doğru kanıt]Doğru bilgi.
E Seçeneği:[Alakasız bilgi]Teoriyle ilgisi olmayan bir seçenek.
A Seçeneği:[Doğru kanıt]Doğru bilgi.
Soru 4Yer'in İç Yapısı
Dünya haritası üzerinde deprem, volkanizma ve sıcak su kaynaklarının dağılımı incelendiğinde, bu olayların belirli hatlar üzerinde yoğunlaştığı görülür.
Bu olayların haritada yoğunlaştığı alanların ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yer kabuğunun en yaşlı ve en kararlı (masif) kütleleri olmaları.
B
Levha sınırlarına yakın, yer kabuğunun zayıf ve kırıklı alanları olmaları.
C
Deniz seviyesine yakın, alçak düzlükler olmaları.
E
Yıllık yağış miktarının en yüksek olduğu ekvatoral kuşak olmaları.
D
Nüfus yoğunluğunun en az olduğu ıssız bölgeler olmaları.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Deprem ve volkanizma, yer kabuğunun zayıf olduğu levha sınırlarında yoğunlaşır.
Deprem ve volkanizma, levhaların hareketli olduğu, kırık hatlarının (fay) bulunduğu yerlerde görülür.
Masif araziler (A şıkkı) deprem riskinin en düşük olduğu yerlerdir.
Bu nedenle en doğru ifade B'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Alakasız]İklim ile karıştırma.
D Seçeneği:[Alakasız]Nüfus ile karıştırma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
C Seçeneği:[Alakasız]Yükselti ile karıştırma.
A Seçeneği:[Tersi bilgi]Masif araziyi deprem bölgesi sanma.
Soru 5Jeolojik Zamanlar
Dünya'nın jeolojik geçmişi 4 ana zamana ayrılarak incelenir. Her dönemde günümüz yeryüzü şekillerini oluşturan farklı süreçler yaşanmıştır.
Aşağıdaki jeolojik zaman ve olay eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A
İlkel Zaman (Prekambriyen): İlk kıta çekirdeklerinin oluşumu.
D
III. Zaman (Senozoik-Tersiyer): Alp-Himalaya kıvrım dağlarının oluşumu.
E
IV. Zaman (Senozoik-Kuvaterner): Ege Denizi'nin oluşumu.
C
II. Zaman (Mezozoik): Pangea'nın parçalanmaya başlaması.
B
I. Zaman (Paleozoik): Taş kömürü yataklarının oluşumu.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ege Denizi'nin oluşumu ve Egeid karasının çökmesi III. Zaman (Tersiyer) sonu ile IV. Zaman (Kuvaterner) başlarında gerçekleşen bir süreçtir, ancak IV. Zaman'ın temel özelliği buzul çağlarıdır. Ege Denizi'nin oluşumu daha çok III. zamanın sonları ile ilişkilendirilir.
A, B, C, D seçenekleri jeolojik olarak doğrudur.
E seçeneğinde Ege Denizi'nin oluşumu daha çok III. Zaman'ın sonları ve IV. Zaman'ın başları (Pleistosen) ile ilişkilendirilir, ancak IV. Zaman'ın en karakteristik olayı buzul çağlarıdır. Bu soru tipinde en net yanlışlanan seçenek E'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
E Seçeneği:[Zaman karmaşası]Yanlış zaman eşleştirmesi.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
Soru 6İç Kuvvetler
Yeryüzü şekillerinin oluşumunda iç kuvvetler (orojenez, epirojenez, volkanizma, deprem) temel etkiye sahiptir.
I. Kıvrımlı dağlar (Antiklinal-Senklinal)
II. Kırıklı dağlar (Horst-Graben)
III. Deniz ilerlemesi (Transgresyon)
IV. Menderes oluşumu
Yukarıda verilen yer şekillerinden hangilerinin oluşumunda orojenik hareketler doğrudan etkili olmuştur?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Orojenez, dağ oluşumudur. Kıvrılma (Antiklinal-Senklinal) ve kırılma (Horst-Graben) orojenezin sonuçlarıdır.
I. Kıvrılma = Orojenez.
II. Kırılma = Orojenez.
III. Deniz ilerlemesi = Epirojenez.
IV. Menderes = Dış kuvvet (Akarsu).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Kavram karmaşası]III ve IV'ü orojenez sanma.
D Seçeneği:[Dış kuvvet karıştırması]IV'ü orojenez sanma.
C Seçeneği:[Epirojenez karıştırması]III'ü orojenez sanma.
B Seçeneği:[Epirojenez karıştırması]III'ü orojenez sanma.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
Soru 7İç Kuvvetler
Epirojenez, yer kabuğunun geniş alanlarının yavaş bir şekilde yükselmesi veya alçalması olayıdır. Bu süreçte deniz seviyesinin değişimi (transgresyon-regresyon) yaşanır.
Aşağıdakilerden hangisi epirojenez ile ilgili yanlış bir bilgidir?
B
Deniz ilerlemesi (transgresyon) sonucunda kıyı çizgisi içeriye doğru ilerler.
C
Epirojenez sonucunda oluşan hareketler, orojenez kadar hızlı ve şiddetli değildir.
E
Epirojenez, dağ oluşumuna (orojenez) doğrudan neden olan temel süreçtir.
D
Epirojenez, yer kabuğunun geniş alanlarında meydana gelen dikey yönlü hareketlerdir.
A
Buzulların erimesi, buzulların kapladığı alanlarda yükselmeye (izostatik denge) neden olur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Epirojenez, kıta oluşumudur; dağ oluşumu (orojenez) farklı bir süreçtir. Epirojenez dağ oluşturmaz, kıtaların yükselip alçalmasını sağlar.
Epirojenez (Kıta oluşumu) yavaş dikey hareketlerdir.
Orojenez (Dağ oluşumu) hızlı yatay hareketlerdir.
Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
E Seçeneği:[Kavram karmaşası]Epirojenez ile orojenezi karıştırma.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Doğru olduğu için eler.
Soru 8İç Kuvvetler
Volkanizma, magmanın yeryüzüne çıkması veya yeryüzüne çıkamadan yer kabuğu içinde soğuması ile gerçekleşir.
Aşağıdaki tabloda derinlik ve yüzey volkanizması sonucu oluşan yer şekilleri verilmiştir. Hangi numaralı satırdaki şekillerin yerleri değiştirilirse tablo doğru hale gelir?
A
I
B
II
C
III
E
V
D
IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tabloda III. satırda 'Kaldera' (yüzey) ve 'Sill' (derinlik) yerleri yanlıştır.