Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 9 Soru Cevaplandı
Soru 1Atmosfer ve İklim
Dünya haritası üzerinde üç farklı merkez işaretlenmiştir: I. merkez 60 derece enlemleri civarında, II. merkez Ekvatoral bölgede, III. merkez ise Güneydoğu Asya kıyılarındadır.
Bu merkezlerde yıl boyunca veya mevsimsel olarak etkili olan rüzgarlar aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
60 derece enlemleri Batı rüzgarları ile Kutup rüzgarlarının karşılaştığı yerdir ancak hakim rüzgar Batı'dır. Ekvatoral kuşak Alize rüzgarlarının etkisindedir. Güneydoğu Asya ise Muson rüzgarlarının merkezidir.
I. merkez 60 derece enlemlerinde yer aldığından Batı rüzgarları etkilidir.
II. merkez Ekvatoral kuşakta olduğundan Alize rüzgarları etkilidir.
III. merkez Güneydoğu Asya'da olduğundan Muson rüzgarları etkilidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru eşleştirme
B Seçeneği:[Enlem karıştırma]Kutup rüzgarlarını 60 dereceye yanlış atama
C Seçeneği:[Muson yerleşimi hatası]Musonları yanlış bölgeye atama
D Seçeneği:[Alize ve Muson karıştırma]Alize ve Musonları yer değiştirme
E Seçeneği:[Rüzgar kuşaklarını kaydırma]Rüzgar kuşaklarını yanlış hizalama
Soru 2Atmosfer ve İklim
Kuzey Yarım Küre'de bir yüksek basınç merkezinde hava hareketleri gösterilmiştir. Merkezde alçalıcı hava hareketi hakimdir.
Bu yüksek basınç merkezinde, hava kütlesinin çevresine doğru hareketi sırasında sıcaklığı en çok yükseltmesi beklenen nokta hangisidir?
A
Merkeze en yakın nokta
B
Kuzey yönündeki nokta
C
Güney yönündeki nokta
D
Basınç merkezinin dış çeperi
E
Yüksek basınç merkezinin tam merkezi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kuzey Yarım Küre'de yüksek basınçtan güneye doğru esen rüzgarlar, daha sıcak enlemlere gittikleri için hava sıcaklığını yükseltirler.
Yüksek basınçta hava merkezden çevreye doğru eser.
Kuzey Yarım Küre'de güneye esen rüzgarlar Ekvator'a yaklaştığı için ısınır.
Bu nedenle güney yönündeki hava hareketi sıcaklığı artırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Merkez yanılgısı]Merkezde ısınma olacağını düşünme
B Seçeneği:[Kuzey yanılgısı]Kuzeyin sıcak olduğunu sanma
C Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
D Seçeneği:[Genelleme]Dış çeperin genel ısınma olduğunu düşünme
E Seçeneği:[Merkez odaklı düşünme]Basınç merkezinin tam ortasını işaretleme
Soru 3Atmosfer ve İklim
Dünya'nın günlük hareketi sonucunda rüzgarlar Kuzey Yarım Küre'de sağa, Güney Yarım Küre'de sola saparlar. Dinamik basınç kuşakları bu sapmalarla oluşur.
Buna göre, 30 derece Güney enlemindeki bir yüksek basınç merkezinden esen rüzgarın gösterimi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
Saat yönünün tersine dışa doğru
B
Saat yönünde dışa doğru
C
Saat yönünün tersine içe doğru
D
Saat yönünde içe doğru
E
Doğrudan merkeze doğru
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güney Yarım Küre'de yüksek basınç merkezinden çıkan rüzgarlar sola (saat yönünün tersine) sapar.
Yüksek basınçta hava merkezden dışarı doğrudur.
Güney Yarım Küre'de Coriolis etkisiyle rüzgarlar sola sapar.
Bu hareket saat yönünün tersi bir dışa akış oluşturur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
B Seçeneği:[Kuzey-Güney karıştırma]Kuzey Yarım Küre kuralını uygulama
C Seçeneği:[Basınç tipi hatası]Alçak basınç gibi içe doğru çizme
D Seçeneği:[Basınç ve yön hatası]Alçak basınç ve Kuzey kurallarını karıştırma
E Seçeneği:[Sapmasız rüzgar]Sapmayı ihmal etme
Soru 4Atmosfer ve İklim
Kuzey Yarım Küre'de bir bölgeye ait izobar haritası verilmiştir. İzobarlar 2 mb aralıklarla çizilmiştir.
I. İzobarların sık olduğu yerlerde rüzgar hızı fazladır.
II. Kuzeyden esen rüzgarlar sıcaklığı düşürür.
III. İzobar eğrileri kapalı halkalar oluşturuyorsa basınç merkezi vardır.
İzobar eğrileri arasındaki basınç farkı her yerde aynıdır.
B
İzobarların en sık olduğu yerlerde rüzgar hızı en fazladır.
C
Basınç değerleri merkezden çevreye doğru azalıyorsa bu bir yüksek basınçtır.
D
Kuzey Yarım Küre'de rüzgarlar basınç merkezlerinde sağa sapar.
E
İzobarların birbirini kestiği noktalar yüksek basınç merkezini gösterir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İzobar eğrileri asla birbirini kesmezler. Bu, harita okuma kurallarına aykırıdır.
İzobar eğrileri aynı basınç değerine sahip noktaları birleştirir.
Eğrilerin kesişmesi fiziksel olarak imkansızdır.
Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış olduğunu düşünme
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış olduğunu düşünme
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış olduğunu düşünme
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış olduğunu düşünme
E Seçeneği:[Hatalı bilgi]Doğru sandığı bilgi
Soru 5Atmosfer ve İklim
Dört farklı merkezin rüzgar frekans gülleri verilmiştir. Bu merkezlerin hakim rüzgar yönleri sıcaklığı yükseltmektedir.
Buna göre, hangi merkezlerin Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı söylenebilir?
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kuzey Yarım Küre'de sıcaklığı yükselten rüzgarlar genellikle güney sektörlüdür (Güney, Güneybatı, Güneydoğu). Bu rüzgarların frekans gülünde uzun olması gerekir.
Sıcaklığı yükselten rüzgarlar güney kökenlidir.
I. ve III. merkezlerde güney yönlü rüzgarlar baskındır.
Bu nedenle bu merkezler Kuzey Yarım Küre'de olabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sıralama hatası]Görseli yanlış okuma
B Seçeneği:[Analiz hatası]Yanlış merkezleri seçme
C Seçeneği:[Analiz hatası]Yanlış merkezleri seçme
D Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
E Seçeneği:[Analiz hatası]Yanlış merkezleri seçme
Soru 6Atmosfer ve İklim
Beş farklı merkezin yıllık rüzgar frekans gülleri verilmiştir.
Rüzgar frekans gülündeki uçların birbirine yakın uzunlukta olması ve her yönden esmesi, o bölgenin yer şekillerinin sade olduğunu gösterir. Buna göre hangi merkez daha sade bir yer şekline sahiptir?
A
Uçları çok dengesiz olan
B
Sadece iki yöne çok uzun olan
C
Tüm yönlerden benzer uzunlukta rüzgar alan
D
Kuzey yönü çok uzun olan
E
Güney yönü çok uzun olan
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yer şekilleri sade olan (düzlük) yerlerde rüzgarın önünde engel azdır, dolayısıyla her yönden rüzgar esebilir ve frekans gülü daha dengeli/yuvarlak bir yapıdadır.
Düzlük alanlarda rüzgar engellenmez.
Engellenmeyen rüzgar her yönden esebilir.
Bu da frekans gülünün her yönde benzer uzunlukta olmasını sağlar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Dengesizlik]Dengesizliği sadelik sanma
B Seçeneği:[İki yönlü rüzgar]Vadi etkisini sadelik sanma
C Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
D Seçeneği:[Tek yönlü]Tek yönlülüğü sadelik sanma
E Seçeneği:[Tek yönlü]Tek yönlülüğü sadelik sanma
Soru 7Atmosfer ve İklim
İki farklı bölgenin izobar haritası verilmiştir. 1. bölgede izobarlar 1020, 1040, 1060 mb değerlerini alırken, 2. bölgede 1002, 1000, 998 mb değerlerini almaktadır.
I. Eş hız
II. Hava sıcaklığına etki
III. Eş yön
Bu iki bölgedeki rüzgarların hangi nicelikleri bakımından farklı olduğu söylenebilir?
A
I ve III
B
Yalnız I
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Basınç farkı (gradyan) rüzgar hızını belirler. İzobar değerleri farklı olduğu için hızlar farklıdır. Ayrıca hava sıcaklığına etki de basınç değerlerinin mutlak büyüklüğüne ve konumuna bağlıdır.
Basınç değerleri farklı olduğu için rüzgar şiddeti (hızı) farklıdır.
Hava sıcaklığına etki, rüzgarın geldiği kaynağa göre değişir, bu da farklıdır.
Yön, izobarların şekline bağlıdır, ancak bu soruda yönün aynı olup olmadığı kesin değildir, ancak hız ve sıcaklık etkisi kesinlikle farklıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yön belirsizliği]Yönün aynı olduğunu varsayma
B Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece hızı düşünme
C Seçeneği:[Hız ihmali]Hızı ihmal etme
D Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece sıcaklığı düşünme
E Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 8Atmosfer ve İklim
Kuzey Yarım Küre'de yüksek basınçtan alçak basınca esen rüzgarlar, doğrudan bir doğru boyunca ilerlemek yerine saparak yollarını uzatırlar.
Rüzgarın en kısa yolu izlemeyip yolunu uzatmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Basınç merkezlerinin uzak olması
B
Dünya'nın eksen eğikliği
C
Dünya'nın günlük hareketi
D
Yer şekillerinin engebeli olması
E
Kara ve denizlerin farklı ısınması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Rüzgarların sapmasının (Coriolis etkisi) temel nedeni Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki günlük hareketidir.
Dünya'nın günlük hareketi Coriolis etkisini doğurur.
Coriolis etkisi rüzgarların sapmasına neden olur.
Bu nedenle en kısa yolu izleyemezler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mesafe yanılgısı]Uzaklığı sebep sanma
B Seçeneği:[Eksen eğikliği]Mevsimlerle karıştırma
C Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
D Seçeneği:[Yer şekilleri]Engelleri sapma sanma
E Seçeneği:[Isınma farkı]Basınç oluşumunu sapma sanma
Soru 9Atmosfer ve İklim
İki farklı merkezin rüzgar frekans gülleri verilmiştir. Her iki merkezde de hakim rüzgarlar sıcaklığı artırıcı etki yapmaktadır.
I. Bulundukları yarım küre
II. Enlem dereceleri
III. Yer şekillerinin uzanış doğrultusu
IV. Ortalama yükseltileri
Buna göre, rüzgar frekans güllerinden faydalanarak bu merkezlerle ilgili yukarıdaki bilgilerden hangilerine ulaşılabilir?
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sıcaklığı artıran rüzgarın yönüne bakarak yarım küreyi (I) tahmin edebiliriz. Rüzgarın hangi yönde uzandığına bakarak yer şekillerinin uzanışını (III) tahmin edebiliriz. Ancak frekans gülünden enlem (II) veya yükselti (IV) kesin olarak anlaşılamaz.
Sıcaklığı artıran rüzgarın yönü yarım küreyi gösterir (I).
Rüzgarın en çok estiği yön, yer şekillerinin (vadi/dağ) uzanışını gösterir (III).
Enlem ve yükselti frekans gülünden okunamaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Enlem hatası]Enlemi rüzgarla ilişkili sanma
B Seçeneği:[Enlem hatası]Enlemi rüzgarla ilişkili sanma
C Seçeneği:[Yükselti hatası]Yükseltiyi rüzgarla ilişkili sanma
D Seçeneği:[Enlem ve Yükselti hatası]İkisini de frekans gülünden çıkarma
E Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.