Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Atmosfer ve İklim
Atmosferin bir katmanında, güneşten gelen yüksek enerjili kısa dalgalı radyasyonun soğurulması sonucu kimyasal bağlar kopmakta ve bu süreçte yaşam için kritik olan koruyucu bir gaz bileşeni sentezlenmektedir. Bu katman, dikey hava hareketlerinin sınırlı olması nedeniyle atmosferik olayların durağanlaştığı bir bölgedir.
Yukarıda özellikleri verilen atmosfer katmanı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Troposfer
B
Stratosfer
C
Mezosfer
D
Termosfer
E
Ekzosfer
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ozon (O3) gazı, güneşten gelen ultraviyole ışınlarının oksijen moleküllerini (O2) parçalamasıyla stratosfer katmanında oluşur.
Stratosfer, yatay hava hareketlerinin baskın olduğu ve dikey hareketlerin az olduğu bir katmandır.
Bu nedenle doğru cevap Stratosferdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hatalı katman]En alt katman olduğu için karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Kavram karmaşası]Mezosferle karıştırma.
D Seçeneği:[Sıcaklık bilgisi]Termosferin sıcaklığıyla karıştırma.
E Seçeneği:[Uzay sınırı]En dış katman olması sebebiyle.
Soru 2Atmosfer ve İklim
Troposferin kalınlığının Ekvator'dan kutuplara doğru azalması, atmosferik kütlenin dağılımı üzerinde belirleyici bir rol oynar.
I. Ekvatoral bölgede ısınan havanın yükselici hareket göstermesi
II. Ekvator'da çizgisel hızın kutuplara göre daha fazla olması
III. Kutuplarda yerçekimi ivmesinin Ekvator'a göre daha yüksek olması
Yukarıdaki faktörlerden hangileri troposferin kalınlığının Ekvator'da daha fazla olmasında doğrudan etkilidir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Troposferin kalınlığı sıcaklık, çizgisel hız ve yerçekimi ile doğrudan ilişkilidir.
Isınan hava genleşir ve yükselir (I doğru).
Çizgisel hızın fazla olması savrulmaya (merkezkaç etkisi) neden olur (II doğru).
Yerçekimi kutuplarda daha fazladır, bu da atmosferi yüzeye daha çok çeker (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece sıcaklığı düşünmek.
B Seçeneği:[İhmal]Yerçekimini unutmak.
C Seçeneği:[İhmal]Çizgisel hızı unutmak.
D Seçeneği:[İhmal]Sıcaklığı unutmak.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm faktörler doğru.
Soru 3Atmosfer ve İklim
Troposfer, atmosferin en alt katmanı olup, canlı yaşamı için gerekli gazların büyük bir kısmını barındırır.
Aşağıdakilerden hangisi troposferin özelliklerinden biri değildir?
A
Yerden yükseldikçe gazların yoğunluğu azalır.
B
Su buharının neredeyse tamamı bu katmanda bulunur.
C
Sıcaklık, yerden yükseldikçe her 200 metrede 1∘C azalır.
D
Yatay ve dikey hava hareketleri görülür.
E
Güneşten gelen zararlı ışınlar bu katmanda süzülür.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Zararlı ışınların süzülmesi troposferde değil, stratosferdeki ozon tabakasında gerçekleşir.
A, B, C, D seçenekleri troposferin temel özellikleridir.
E seçeneği ise stratosferin görevidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış okuma.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış okuma.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış okuma.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış okuma.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Stratosferle karıştırma.
Soru 4İklim Bilgisi
Dünya haritasında işaretli beş farklı bölge bulunmaktadır. Bu bölgelerden birinde, yıl boyunca hava olayları büyük ölçüde benzerlik göstermekte, mevsimsel değişimler belirginleşmemektedir.
Bu durum haritadaki numaralandırılmış noktalardan hangisinde görülür?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekvatoral iklim yıl boyunca sıcak ve yağışlıdır, mevsimsel farklar azdır.
Haritada I numaralı bölge Ekvator üzerindedir (Amazon Havzası).
Ekvatoral iklimde yıllık sıcaklık ve yağış rejimi düzenlidir.
Diğer bölgeler orta kuşak veya farklı iklim kuşaklarında yer alır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Ekvatoral iklim bilgisi.
B Seçeneği:[Konum hatası]Güney Afrika.
C Seçeneği:[Konum hatası]Kuzey Amerika.
D Seçeneği:[Konum hatası]Avrupa.
E Seçeneği:[Konum hatası]Asya.
Soru 5Atmosfer ve İklim
İklim olayları, atmosferin sadece troposfer katmanında gerçekleşir. Bu durumun temel nedeni, atmosferin bu katmanının fiziksel bileşimiyle doğrudan ilgilidir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Atmosferdeki gazların %75'inin bu katmanda bulunması
B
Sıcaklığın yerden yükseldikçe azalması
C
Su buharının tamamının bu katmanda bulunması
D
Yatay ve dikey hava hareketlerinin görülmesi
E
Güneş ışınlarının bu katmanda daha çok kırılması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İklim olaylarının (yağış, bulutlanma, rüzgar) gerçekleşmesi için su buharı (nem) şarttır.
Su buharının %99'u troposferdedir.
Nem olmadan yağış ve bulut oluşumu mümkün değildir.
Bu nedenle en temel neden su buharının bu katmanda bulunmasıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kısmi doğru]Gazların yoğunluğu.
B Seçeneği:[Kısmi doğru]Sıcaklık değişimi.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Nem ve iklim ilişkisi.
D Seçeneği:[Kısmi doğru]Hava hareketi.
E Seçeneği:[Yanlış bilgi]Işın kırılması.
Soru 6Dünya'nın Şekli ve Hareketleri
Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısı, bir bölgenin ısınma miktarını belirleyen temel faktördür.
I. Günün saati
II. Enlem
III. Yükselti
IV. Eksen eğikliği
Yukarıdaki faktörlerden hangileri, güneş ışınlarının düşme açısını *doğrudan* etkiler?
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yükselti, sıcaklığı etkiler ancak güneş ışınlarının düşme açısını etkilemez.
Yükselti ise atmosferin kalınlığını etkiler ancak ışının yere düşme açısını değiştirmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik]Eksen eğikliğini unutmak.
B Seçeneği:[Eksik]Günün saatini unutmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Açı ve sıcaklık ayrımı.
D Seçeneği:[Hatalı dahil etme]Yükseltiyi dahil etmek.
E Seçeneği:[Hatalı dahil etme]Tümünü seçmek.
Soru 7Türkiye'nin İklimi
Türkiye'nin güney kıyılarındaki yıllık ortalama sıcaklık değerleri, kuzey kıyılarına göre belirgin şekilde daha yüksektir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yükselti farkları
B
Güneşlenme süresinin uzunluğu
C
Dünya'nın günlük hareketi
D
Enlem etkisi (Güneş ışınlarının geliş açısı)
E
Denizellik etkisi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye Kuzey Yarımküre'de yer aldığı için güneye indikçe güneş ışınlarının geliş açısı büyür.
Güney kıyılarımız Ekvator'a daha yakındır.
Bu durum güneş ışınlarının daha dik açıyla gelmesini sağlar.
Bu temel bir enlem etkisidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Farklı faktör]Yükseltiyi karıştırmak.
B Seçeneği:[Farklı faktör]Güneşlenme süresi.
C Seçeneği:[Alakasız]Günlük hareket.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Matematik konum.
E Seçeneği:[Farklı faktör]Denizellik.
Soru 8İklim Bilgisi
Gün içerisinde sıcaklığın en düşük olduğu an, güneşin doğmasına yakın olan zaman dilimidir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Güneş ışınlarının eğik açıyla gelmesi
B
Gece boyunca yeryüzünün ısı kaybetmeye devam etmesi
C
Kara ve denizlerin farklı ısınması
D
Bitki örtüsünün cılız olması
E
Nem oranının düşük olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yeryüzü, güneş doğana kadar ısı kaybetmeye devam eder, bu yüzden en soğuk an gün doğumuna yakındır.
Isı kaybı birikimli bir süreçtir.
Güneş doğduğunda ısı kazancı başlar.
Bu nedenle en düşük sıcaklık gün doğumuna yakın gerçekleşir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Alakasız]Açıyla karıştırmak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Isı kaybı mantığı.
C Seçeneği:[Alakasız]Isınma farkı.
D Seçeneği:[Alakasız]Bitki örtüsü.
E Seçeneği:[Alakasız]Nem.
Soru 9Dünya'nın Şekli ve Hareketleri
Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe yıllık ortalama sıcaklıkların azalması, birçok coğrafi olayı doğrudan veya dolaylı etkiler.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun bir sonucu değildir?
A
Kalıcı kar sınırının alçalması
B
Denizlerin tuzluluk oranının azalması
C
Gece-gündüz süre farkının artması
D
Bitki örtüsünün kuşaklar oluşturması
E
Tarımsal ürün çeşitliliğinin azalması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gece-gündüz süre farkının artması sıcaklıkla değil, Dünya'nın şekli ve eksen eğikliği ile ilgilidir.
Kalıcı kar sınırı, tuzluluk, bitki örtüsü ve tarım sıcaklığa bağlıdır.
Gece-gündüz süresi ise enlemle doğrudan ilişkilidir ancak sıcaklık azalması buna neden olmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru sonuç]Sıcaklıkla ilgisi var.
B Seçeneği:[Doğru sonuç]Sıcaklıkla ilgisi var.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Süreç farkı.
D Seçeneği:[Doğru sonuç]Sıcaklıkla ilgisi var.
E Seçeneği:[Doğru sonuç]Sıcaklıkla ilgisi var.
Soru 10Atmosfer ve İklim
Dünya'nın şekline bağlı olarak güneş ışınlarının atmosferde aldığı yol, geliş açısına göre değişir. Işınlar ne kadar eğik gelirse, atmosferde katettiği yol o kadar uzar ve kayıp artar.
Türkiye haritası üzerinde işaretli merkezlerden hangisinde güneş ışınlarının atmosferde uğradığı kayıp en azdır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
En az kayıp için güneş ışınlarının en dik açıyla geldiği yer (Ekvator'a en yakın nokta) seçilmelidir.
Türkiye'de güneye gidildikçe güneş ışınları daha dik açıyla gelir.
V numaralı nokta (Akdeniz bölgesi) en güneydeki noktadır.
Bu nedenle ışınlar daha az atmosfer katmanından geçer.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Konum hatası]Doğu Anadolu.
B Seçeneği:[Konum hatası]Karadeniz.
C Seçeneği:[Konum hatası]İç Anadolu.
D Seçeneği:[Konum hatası]Ege.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]En güney nokta.
Soru 11İklim Bilgisi
Aşağıdaki şekilde Güneş'in gün içindeki konumu numaralandırılarak gösterilmiştir. Isı birikimi nedeniyle en sıcak an, güneş ışınlarının en dik geldiği andan biraz sonra gerçekleşir.
Buna göre günün en sıcak ve en soğuk anı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A
En sıcak: II, En soğuk: IV
B
En sıcak: IV, En soğuk: I
C
En sıcak: III, En soğuk: V
D
En sıcak: IV, En soğuk: V
E
En sıcak: III, En soğuk: I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Isı birikimi nedeniyle en sıcak an öğleden sonradır (IV). En soğuk an gün doğumuna yakındır (V).
III tepe noktasıdır (öğle). En sıcak an hemen sonrası olan IV'tür.
V noktası gün doğumu öncesidir, ısı kaybının en fazla olduğu andır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hatalı eşleştirme]Konumları karıştırmak.
B Seçeneği:[Eksik]Doğru sıcak, yanlış soğuk.
C Seçeneği:[Hatalı eşleştirme]Öğleyi sıcak sanmak.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Isı birikimi mantığı.
E Seçeneği:[Hatalı eşleştirme]Öğleyi sıcak sanmak.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.