Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 9 Soru Cevaplandı
Soru 1Atmosfer ve Basınç
Dünya üzerindeki sürekli basınç merkezleri; sıcaklık farkları (termik) ve Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sonucu oluşan sapmalar (dinamik) etkisiyle meydana gelir. Bu kuşakların oluşumunda temel fiziksel yasalar belirleyicidir.
Buna göre, kutup noktalarındaki yüksek basınç alanları ile 30° enlemlerindeki yüksek basınç kuşaklarının oluşum nedenleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
B
Kutup: Dinamik kökenli - 30°: Termik kökenli
C
Kutup: Termik kökenli - 30°: Termik kökenli
E
Kutup: Günlük hareket - 30°: Yıllık hareket
D
Kutup: Dinamik kökenli - 30°: Dinamik kökenli
A
Kutup: Termik kökenli - 30°: Dinamik kökenli
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kutuplar soğuk olduğu için termik, 30 derece enlemleri ise alizelerin ve batı rüzgarlarının karşılaşmasıyla oluşan hava yığılması sonucu dinamik kökenlidir.
Kutupların yıl boyu soğuk olması termik kökenli yüksek basıncı açıklar.
30 derece enlemlerinde hava kütlelerinin üstten yığılması dinamik kökenli yüksek basıncı açıklar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Ters eşleştirme]Kavramları karıştırma
C Seçeneği:[Yanlış köken]Dinamik basıncı göz ardı etme
E Seçeneği:[Alakasız etki]Yıllık hareketin basınç üzerindeki etkisini yanlış yorumlama
D Seçeneği:[Yanlış köken]Termik kökeni göz ardı etme
A Seçeneği:[Doğru]Doğru bilgi
Soru 2Atmosfer ve Basınç
Atmosfer basıncı, termik etkenlere bağlı olarak sıcaklık değişiminden doğrudan etkilenir. Sıcaklık farklarının yıllık bazda en fazla olduğu yerlerde, basınç değerlerindeki dalgalanma da en yüksek seviyededir.
Dünya üzerinde işaretlenen noktalar düşünüldüğünde, yıllık sıcaklık farkının ve buna bağlı olarak basınç değişiminin en fazla olması beklenen iki merkez aşağıdakilerden hangisidir?
E
Dönenceler ve Okyanuslar
D
Kutup noktaları ve Ekvator
B
Orta kuşak karaları ve Kutup çevreleri
C
Okyanus ortaları ve Ekvator
A
Ekvator ve Dönenceler
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yıllık sıcaklık farkı, güneş ışınlarının geliş açısının mevsimlere göre en çok değiştiği orta kuşak karalarında ve mevsimsel değişimlerin belirgin olduğu kutup çevrelerinde en fazladır.
Ekvator'da sıcaklık farkı azdır.
Orta kuşak karaları mevsimsel sıcaklık farklarının en yüksek olduğu yerlerdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
C Seçeneği:[Okyanus yanılgısı]Okyanusları karıştırma
D Seçeneği:[Ekvator yanılgısı]Kutupları soğuk, Ekvator'u sıcak sanma
E Seçeneği:[Yanlış bölge]Dönenceleri sıcak sanma
A Seçeneği:[Ekvator yanılgısı]Ekvator'u sıcak sandığı için
Soru 3Atmosfer ve Basınç
Yeryüzünde basınç dağılışının sadece sıcaklığa bağlı olduğu varsayıldığında, termik kökenli basınç merkezleri oluşur. Bu durumda, en yüksek ve en düşük sıcaklık değerlerine sahip bölgeler, basınç değerlerini de belirler.
Buna göre, harita üzerinde işaretli merkezlerden hangisinde yıl boyunca 'termik alçak basınç' (yüksek sıcaklık) ve 'termik yüksek basınç' (düşük sıcaklık) değerlerinin oluşma olasılığı en yüksektir?
B
III - IV
C
V - III
D
II - IV
E
I - V
A
I - II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekvatoral bölge (III) yıl boyu termik alçak basınç, kutup çevresi (V) ise yıl boyu termik yüksek basınç merkezidir.
Ekvator (III) sıcak olduğu için termik alçak basınçtır.
Kutup çevresi (V) soğuk olduğu için termik yüksek basınçtır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış merkezler]Konumları karıştırma
D Seçeneği:[Yanlış merkezler]Konumları karıştırma
E Seçeneği:[Yanlış merkezler]Konumları karıştırma
B Seçeneği:[Yanlış merkezler]Sadece Ekvator'u baz alma
C Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
Soru 4Atmosfer ve Basınç
Gün içinde güneş ışınlarının geliş açısı değiştikçe yüzey sıcaklığı da değişir. Basınç, sıcaklığın bir fonksiyonu olarak gün içinde dalgalanmalar gösterir.
Sıcaklık-basınç ilişkisi göz önüne alındığında, bir merkezde gün içinde en yüksek basınç değerine Güneş'in hangi konumdayken ulaşılması beklenir?
A
Güneş doğarken
B
Güneş en tepedeyken
C
Güneş batarken
D
Güneş doğmadan hemen önce
E
Güneş battıktan hemen sonra
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
En yüksek basınç, sıcaklığın en düşük olduğu an olan gün doğumundan hemen önce (sabahın en soğuk anı) gerçekleşir.
Basınç ile sıcaklık ters orantılıdır.
Günün en düşük sıcaklığı güneş doğmadan hemen öncedir.
Bu yüzden en yüksek basınç o andadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Erken saat yanılgısı]Sabahı soğuk sanma
B Seçeneği:[En sıcak an yanılgısı]Tepedeyken basınç yüksek sanma
C Seçeneği:[Akşam yanılgısı]Akşamı soğuk sanma
E Seçeneği:[Akşam yanılgısı]Geceyi sıcak sanma
D Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
Soru 5Atmosfer ve Basınç
Atmosfer basıncı; yerçekimi, sıcaklık, yükselti ve yoğunluk gibi faktörlerden etkilenen dinamik bir büyüklüktür. Bu faktörlerin değişimi, basınç değerlerini doğrudan etkiler.
Aşağıdakilerden hangisi atmosfer basıncı ile ilgili yanlış bir bilgidir?
A
Yerden yükseldikçe hava yoğunluğu azaldığı için basınç düşer.
B
Sıcaklık arttıkça hava genleşir ve basınç azalır.
C
Yerçekiminin fazla olduğu yerlerde basınç daha fazladır.
E
Havadaki nem miktarı arttıkça hava hafifler ve basınç düşer.
D
Ekvator'dan kutuplara gidildikçe sıcaklık azaldığı için basınç her zaman düzenli artar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Basınç Ekvator'dan kutuplara doğru düzenli artmaz. Dinamik basınç kuşakları (30 ve 60 derece enlemleri) nedeniyle basınç değerleri enlemlere göre düzensiz bir dağılım gösterir.
Dünya'nın şekli ve günlük hareket basınç kuşaklarını oluşturur.
Bu kuşaklar basıncın düzenli artışını engeller.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yükselti kuralını bilme
D Seçeneği:[Yanlış bilgi]Düzenli artış yanılgısı
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Nem kuralını bilme
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yerçekimi kuralını bilme
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Sıcaklık kuralını bilme
Soru 6Atmosfer ve Basınç
Atmosfer basıncı, bazı fiziksel faktörlerle doğru orantılıyken bazılarıyla ters orantılıdır. Verilen grafikte, atmosfer basıncının bir değişkenle olan doğrusal artış ilişkisi gösterilmiştir.
Buna göre, grafiğin yatay eksenine aşağıdakilerden hangisi yazılırsa ilişki 'doğru orantılı' olur?
A
Sıcaklık
C
Hava yoğunluğu
B
Yükselti
E
Güneş ışınlarının geliş açısı
D
Bağıl nem
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hava yoğunluğu arttıkça, birim alana düşen gaz miktarı artar, dolayısıyla basınç da artar. Bu doğru orantılı bir ilişkidir.
Sıcaklık artarsa basınç azalır (ters).
Yükselti artarsa basınç azalır (ters).
Yoğunluk artarsa basınç artar (doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ters orantı]Sıcaklık ile basıncı karıştırma
C Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
B Seçeneği:[Ters orantı]Yükselti ile basıncı karıştırma
E Seçeneği:[Karmaşık ilişki]Açı ile basıncı karıştırma
D Seçeneği:[Ters orantı]Nem ile basıncı karıştırma
Soru 7Atmosfer ve Basınç
Yerden yükseldikçe atmosfer basıncı azalır. Bu azalmanın temel nedeni, yerçekiminin ve gaz yoğunluğunun yükselti arttıkça değişmesidir.
I. Gazların yoğunluğunun azalması
II. Sıcaklığın azalması
III. Yerçekiminin azalması
Yukarıdakilerden hangileri, yerden yükseldikçe atmosfer basıncının azalmasında doğrudan etkili olan temel faktörlerdendir?
C
I ve II
B
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Basıncın yükselti ile azalmasının temel nedenleri gazların yoğunluğunun azalması ve yerçekiminin (dolayısıyla gazları tutma gücünün) azalmasıdır. Sıcaklığın azalması basıncı artırıcı bir etkidir, azaltıcı değil.
Gaz yoğunluğu azalırsa basınç azalır (I doğru).
Yerçekimi azalırsa gazları tutma gücü azalır, basınç azalır (III doğru).
Sıcaklık azalırsa basınç artar, bu yüzden II yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Sıcaklık yanılgısı]Sıcaklığın basıncı düşürdüğünü sanma
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Yoğunluğu göz ardı etme
E Seçeneği:[Sıcaklık yanılgısı]Tüm faktörleri doğru sanma
D Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Yerçekimini göz ardı etme
Soru 8Atmosfer ve Basınç
Bir basınç merkezinde havanın dikey yönlü hareketi, o merkezin alçak mı yoksa yüksek basınç mı olduğunu gösterir. Çizimde M merkezindeki hava hareketleri gösterilmiştir.
Çizime göre M merkezi ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
C
M merkezi yüksek basınç alanıdır.
B
Hava bulutludur ve yağış ihtimali yüksektir.
E
Yıllık sıcaklık farkı azdır.
D
Yatay yönde hava çevreden merkeze doğrudur.
A
M merkezi alçak basınç alanıdır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Çizimde hava merkezde alçalıcı (aşağı doğru) hareket yapmaktadır. Alçalıcı hava hareketi yüksek basınç merkezlerinin özelliğidir.
Hava aşağı doğru iniyorsa yüksek basınçtır.
Yüksek basınçta hava merkezden çevreye doğru yayılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Alakasız yorum]Sıcaklık ile karıştırma
D Seçeneği:[Yanlış yön]Yüksek basınçtaki hareketi karıştırma
C Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
B Seçeneği:[Yanlış sonuç]Yüksek basıncı yağışlı sanma
A Seçeneği:[Ters mantık]Alçalıcı hareketi alçak basınç sanma
Soru 9Atmosfer ve Basınç
İzobar haritalarında basınç değerleri merkezden çevreye doğru azalıyorsa yüksek basınç, artıyorsa alçak basınçtır. Alçak basınç alanlarında yükselici hava hareketi görüldüğü için yağış ihtimali yüksektir.
Buna göre, verilen izobar merkezlerinden hangisinde yağış oluşması beklenir?
A
Merkezde 1010 mb, çevrede 1020 mb
E
Merkezde 1006 mb, çevrede 1008 mb
D
Merkezde 1010 mb, çevrede 1018 mb
C
Merkezde 1040 mb, çevrede 1030 mb
B
Merkezde 1012 mb, çevrede 1014 mb
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yağış için alçak basınç merkezi gerekir. Alçak basınçta merkezdeki değer çevreden daha düşüktür. A seçeneğinde merkez (1010) çevreden (1020) daha düşüktür.
Alçak basınç = Merkez < Çevre.
A seçeneğinde 1010 < 1020, bu bir alçak basınçtır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru analiz
B Seçeneği:[Yüksek basınç]Değerleri karıştırma
C Seçeneği:[Yüksek basınç]Merkezi büyük sanma
E Seçeneği:[Yüksek basınç]Merkezi büyük sanma
D Seçeneği:[Yüksek basınç]Merkezi büyük sanma
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.