Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 13 Soru Cevaplandı
Soru 1Akarsular
Akarsular, eğimin azaldığı ve yatağın genişlediği alanlarda yataklarını yana doğru aşındırarak kıvrımlar oluşturur. Bu kıvrımlara menderes denir.
Buna göre, akarsuyun menderes çizerek aktığı bir alanda aşağıdaki vadi tiplerinden hangisinin görülmesi beklenir?
C
Tabanlı vadi
A
Çentik vadi
B
Kanyon vadi
E
Asimetrik vadi
D
Boğaz vadi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Menderesler, eğimin azaldığı ve akarsuyun yana aşındırma yaptığı düzlüklerde, yani tabanlı vadilerde oluşur.
Menderes oluşumu için yatak eğiminin azalması gerekir.
Eğimin azaldığı yerlerde akarsu vadisini derinleştirmek yerine genişletir.
Bu vadi tipine tabanlı vadi denir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eğimli arazi]Akarsu denince akla gelen ilk vadi tipi.
B Seçeneği:[Dirençli kayaç]Derin vadi olduğu için.
E Seçeneği:[Farklı aşınma]Vadi tipi olduğu için.
D Seçeneği:[Dağları yarma]Vadi tipi olduğu için.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 2Akarsular
Bir akarsuyun sularını denize ulaştırıp ulaştıramaması (açık veya kapalı havza olması) üzerinde bazı faktörler etkilidir.
I. Yer şekilleri (Eğim ve çanak yapısı)
II. Akarsuyun toplam uzunluğu
III. İklim koşulları (Yağış ve buharlaşma)
IV. Akarsuyun debisi
Yukarıda verilen faktörlerden hangileri, bir akarsuyun açık veya kapalı havza olmasında doğrudan belirleyicidir?
B
I ve III
E
III ve IV
D
II ve IV
A
I ve II
C
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bir havzanın kapalı olması için suyun denize ulaşamaması gerekir. Bu da yer şekillerinin çanak oluşturması veya iklimin kurak olmasıyla ilgilidir.
Yer şekilleri (I), suyun önünü kesip kapalı havza oluşturabilir.
İklim (III), buharlaşma veya yağış azlığı ile suyun kurumasına neden olabilir.
Uzunluk (II) ve debi (IV) havza tipini doğrudan belirlemez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Uzunluk ve İklim]İklim doğru ama uzunluk yanlış.
D Seçeneği:[Debi yanılgısı]Debisi yüksek olanın ulaşacağını düşünmek.
E Seçeneği:[İklim ve Debi]İklim doğru ama debi yanlış.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Uzunluk yanılgısı]Uzun akarsuların denizlere ulaşacağını düşünmek.
Soru 3Karstik Şekiller
Bir akarsu yatağının bulunduğu bölgede kireç taşı, jips veya kaya tuzu gibi kolay eriyebilen kayaçlar yaygın olarak bulunuyorsa, bu bölge karstik özellikler gösterir.
Buna göre, bu akarsu ve çevresi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Akarsuyun taşıdığı alüvyon miktarı fazladır.
D
Kanyon vadi oluşumu kolaydır.
E
Yatak geçirgenliği yüksektir.
B
Kimyasal çözülme olayları yaygındır.
A
Yer altına sızan su miktarı fazladır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karstik arazilerde sular yer altına sızdığı için yüzey akışı azalır. Bu nedenle akarsuyun taşıdığı alüvyon miktarı fazla değil, azdır.
Yüzey akışı az olduğu için alüvyon taşınımı düşüktür (C yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Karstik özellik]Doğru bilgi olduğu için.
E Seçeneği:[Karstik özellik]Doğru bilgi olduğu için.
B Seçeneği:[Karstik özellik]Doğru bilgi olduğu için.
A Seçeneği:[Karstik özellik]Doğru bilgi olduğu için.
Soru 4Akarsular
Akarsuların oluşturduğu vadi tiplerinin özellikleri aşağıda verilmiştir:
I. Akarsuların dirençli ve sert kayaçları enine keserek oluşturduğu derin vadilerdir.
II. Yatay uzanışlı tortul tabakaların farklı aşınmasına bağlı olarak oluşan basamaklı derin vadilerdir.
III. Akarsuyun kaynağına yakın yerlerde dik yamaçlı, tabanı olmayan derin vadilerdir.
Bu vadi tiplerinin doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
C
Kanyon - Tabanlı - Çentik
D
Çentik - Kanyon - Boğaz
E
Boğaz - Çentik - Kanyon
B
Çentik - Boğaz - Kanyon
A
Boğaz - Kanyon - Çentik
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. Boğaz (Yarma) vadi; II. Kanyon vadi (basamaklı); III. Çentik vadi (V şekilli).
I: Dağları enine kesen = Boğaz.
II: Basamaklı yapı = Kanyon.
III: Kaynakta, dik yamaçlı (V) = Çentik.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Sıralama hatası]Tanımları karıştırmak.
B Seçeneği:[Sıralama hatası]Tanımları karıştırmak.
D Seçeneği:[Sıralama hatası]Tanımları karıştırmak.
E Seçeneği:[Sıralama hatası]Tanımları karıştırmak.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Akarsular
Bir öğrenci, akarsuların oluşturduğu yüzey şekillerini aşındırma ve biriktirme olarak tabloda göstermiştir:
I. Menderes: Aşındırma ✓, Biriktirme ✓
II. Kırgıbayır: Aşındırma ✓
III. Delta: Biriktirme ✓
IV. Irmak adası: Biriktirme ✓
V. Taraça: Aşındırma ✓
Buna göre yapılan eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
E
V
D
IV
B
II
A
I
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Taraça (sekki), hem aşındırma hem de biriktirme şeklidir. Tabloda sadece aşındırma olarak işaretlendiği için yanlıştır.
Menderes hem aşındırma hem biriktirmedir (Doğru).
Kırgıbayır aşındırmadır (Doğru).
Delta biriktirmedir (Doğru).
Irmak adası biriktirmedir (Doğru).
Taraça hem aşındırma hem biriktirmedir (Yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Menderes karmaşası]Sadece birini işaretlemeyi düşünmek.
Soru 6Karstik Şekiller
Yağmur sularının kalkerli kayaçlar üzerinde akmasıyla oluşan, küçük oluk ve kanallar şeklindeki karstik aşınım şeklidir. Bu olukların genişliği 1−2cm ile 1m arasında değişir.
Yukarıda bazı özellikleri verilen karstik şekil aşağıdakilerden hangisidir?
C
Lapya
A
Polye
B
Obruk
E
Kanyon
D
Uvala
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
En küçük karstik aşınım şekli lapyadır.
Tanım en küçük karstik şekli tarif ediyor.
Lapya en küçük karstik şekildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 7Karstik Şekiller
Yağışlar ve yeraltı suları; kalker, jips, kaya tuzu gibi kolay çözünebilen taşların bulunduğu yerlerde kimyasal aşındırma veya biriktirme yaparlar.
Aşağıdakilerden hangisi yeraltı sularının oluşturduğu birikim şekillerinden biridir?
B
Düden
D
Dikit
E
Polye
A
Tafoni
C
Dolin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dikit, sarkıt ve sütun yeraltı sularının oluşturduğu birikim şekilleridir.