Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Türkiye'nin Yer Şekilleri
Türkiye'nin jeolojik yapısı, III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) geniş alanların aşınarak peneplen haline gelmesi ve ardından IV. Jeolojik Zaman'da (Kuvaterner) Anadolu'nun toptan yükselmesi (epirojenez) ile şekillenmiştir. Bu durum, Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olmasının temel nedenidir.
Buna göre, Anadolu'nun toptan yükselmesi sonucunda, peneplenleşmiş yüzeylerin yüksekte kalmasıyla aşağıdaki yer şekillerinden hangisi yaygınlaşmıştır?
A
Platolar
C
Kıvrım dağlar
B
Volkanik dağlar
D
Kanyon vadiler
E
Fiyortlu kıyılar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Peneplenleşmiş (düzleşmiş) arazilerin epirojenik hareketlerle toptan yükselmesi, yüksek düzlükler olan platoları oluşturur.
III. zamanda aşınan yüzeyler düzleşmiştir (peneplen).
IV. zamanda bu düzlükler toptan yükselmiştir.
Yüksekte kalan bu düzlükler 'Plato' olarak adlandırılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru bilgi
B Seçeneği:[Jeolojik köken karışıklığı]Volkanizma da yükseltiyi artırır ama peneplenleşmeyle ilgisi yoktur.
C Seçeneği:[Orojenez ile karıştırma]Kıvrım dağlar orojenezle oluşur, peneplenleşmeyle değil.
D Seçeneği:[Akarsu aşındırması]Akarsuların derine aşındırmasıyla oluşur.
E Seçeneği:[Kıyı tipi]Türkiye'de fiyort görülmez.
Soru 2Türkiye'nin İklimi
Türkiye'de kalıcı kar sınırı, enlem (sıcaklık) ve bakı faktörlerine bağlı olarak değişir. Genel kural olarak sıcaklığın arttığı yerlerde kalıcı kar sınırı yükselir, azaldığı yerlerde düşer.
Haritada işaretli noktalar: I (Yıldız Dağları), II (Menteşe Yöresi), III (Toroslar), IV (Doğu Anadolu), V (Kaçkar Dağları).
Haritada işaretlenen dağlık alanların hangisinde, yükseltinin az olması ve sıcaklığın daha yüksek olması nedeniyle kalıcı karların görülmesi beklenmez?
C
III
B
II
E
V
D
IV
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Menteşe Yöresi (II) yükseltisi en az olan ve denizel etkiyle sıcaklığı yüksek olan bir alandır, bu yüzden kalıcı kar oluşumu için gereken yükseltiye sahip değildir.
Kalıcı kar sınırı yükseltiye bağlıdır.
Menteşe Yöresi alçak bir alandır.
Sıcaklık değerleri yüksektir, kalıcı kar oluşmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Kaçkar]Yüksektir.
D Seçeneği:[Doğu Anadolu]Çok soğuktur.
C Seçeneği:[Yüksek dağlar]Toroslar yüksektir.
B Seçeneği:[Doğru]Doğru
A Seçeneği:[Enlem etkisi]I daha kuzeyde olduğu için seçilebilir.
Soru 3Türkiye'nin Kıyı Şekilleri
Türkiye, okyanuslara kıyısı olmayan, iç denizlere sahip bir ülkedir. Bu nedenle kıyılarımızda astronomik gelgit genliği oldukça düşüktür.
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye kıyılarında gelgit etkisinin çok zayıf olduğunun en somut kanıtıdır?
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gelgitin güçlü olduğu yerlerde akarsuların ağız kısımları süpürülür ve delta oluşamaz (Haliç oluşur). Türkiye'de delta oluşması gelgitin zayıf olduğunun kanıtıdır.
Gelgit güçlü olsa delta oluşamaz.
Türkiye'de delta oluşuyor.
Bu durum gelgitin zayıf olduğunu kanıtlar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kıyı şekli]Falezler kıyı tipidir.
D Seçeneği:[Kıyı tipi]Girintili çıkıntılı kıyılar.
E Seçeneği:[İklim]Sıcaklık gelgitle ilgili değildir.
C Seçeneği:[Doğru]Doğru
B Seçeneği:[Genel ifade]Mantıklı gelir.
Soru 4Dış Kuvvetler
Türkiye, matematiksel konumu gereği orta kuşakta yer alır. Bu nedenle buzulların etkisi, yüksek dağlık alanlar dışında oldukça sınırlıdır.
Buna göre, Türkiye'de aşağıdaki yeryüzü şekillerinden hangisinin oluşumunda buzulların etkisi en azdır?
A
Buzul vadisi
C
Sirk gölü
B
Delta
D
Moren
E
Hörgüç kaya
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Delta, akarsuların taşıdığı malzemeyi kıyıda biriktirmesiyle oluşur, buzullarla doğrudan bir ilgisi yoktur.
Buzul vadisi, sirk, moren, hörgüç kaya buzul şekilleridir.
Delta akarsu biriktirme şeklidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru]Doğru
C Seçeneği:[Buzul şekli]Buzul şeklidir.
D Seçeneği:[Buzul şekli]Buzul şeklidir.
E Seçeneği:[Buzul şekli]Buzul şeklidir.
A Seçeneği:[Buzul şekli]Buzul şeklidir.
Soru 5Kıyı Şekilleri
Plaj (kumsal) oluşumu için kıyının sığ olması ve dalga enerjisinin düşük olması gerekir. Dağların kıyıya paralel uzandığı ve kıta sahanlığının dar olduğu yerlerde plaj oluşumu zordur.
Haritada işaretli yerler: I (Güney Marmara), II (Ege), III (Akdeniz-Antalya), IV (Batı Karadeniz), V (Doğu Karadeniz).
Haritada gösterilen alanların hangisinde, kıta sahanlığının dar olması ve dağların kıyıya hemen gerisinden yükselmesi nedeniyle plaj oluşumu oldukça azdır?
A
I
E
V
D
IV
B
II
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğu Karadeniz'de (V) dağlar kıyıya çok yakındır ve kıta sahanlığı dardır, bu nedenle plaj oluşumu zordur.
Plaj için sığ kıyı gerekir.
Doğu Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel ve yakındır.
Kıta sahanlığı dardır, plaj azdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Marmara]Denizellik.
E Seçeneği:[Doğru]Doğru
D Seçeneği:[Batı Karadeniz]Karadeniz.
C Seçeneği:[Akdeniz]Turizm.
B Seçeneği:[Ege]Kıta sahanlığı geniştir.
Soru 6Türkiye'nin Yer Şekilleri
Karstik ovalar (polye), kolay eriyebilen kayaçların (kalker, jips) bulunduğu alanlarda erime sonucunda oluşan geniş düzlüklerdir.
I. Balat Ovası
II. Elmalı Ovası
III. Kestel Ovası
IV. Amik Ovası
Yukarıdaki ovalardan hangilerinin oluşumunda karstik aşınma (erime) etkili olmuştur?
A
I ve II
C
II ve III
B
I ve III
E
III ve IV
D
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Elmalı ve Kestel ovaları (Akdeniz Bölgesi) tipik karstik (polye) ovalardır. Balat ve Amik ovaları tektonik kökenlidir.
Elmalı -> Karstik
Kestel -> Karstik
Balat -> Tektonik
Amik -> Tektonik
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Balat]Karstik sanılabilir.
B Seçeneği:[Balat]Karstik sanılabilir.
C Seçeneği:[Doğru]Doğru
E Seçeneği:[Amik]Karstik sanılabilir.
D Seçeneği:[Amik]Karstik sanılabilir.
Soru 7Türkiye'nin Yer Şekilleri
Türkiye'de volkanizma, özellikle İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da etkili olmuştur. Bazı yer şekilleri doğrudan volkanik faaliyetlerle, bazıları ise dolaylı süreçlerle oluşur.
Aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşumunda volkanizmanın doğrudan veya dolaylı bir etkisi yoktur?
E
Süphan Dağı
D
Kızören Obruğu
C
Nemrut Gölü
B
Meke Tuzlası
A
Peribacaları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kızören Obruğu karstik bir şekildir (kalker erimesi). Diğerleri volkanik kökenlidir.
Peribacaları -> Volkanik tüf + akarsu.
Meke Tuzlası -> Volkanik (Maar).
Nemrut Gölü -> Volkanik (Kaldera).
Süphan Dağı -> Volkanik (Dağ).
Kızören -> Karstik.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Volkanik]Volkanik süreçtir.
C Seçeneği:[Volkanik]Volkanik süreçtir.
B Seçeneği:[Volkanik]Volkanik süreçtir.
D Seçeneği:[Doğru]Doğru
E Seçeneği:[Volkanik]Volkanik süreçtir.
Soru 8Türkiye'nin Yer Şekilleri
Karstik kayaçlar (kalker, jips, kaya tuzu) suda kolay çözünür. Türkiye'de en çok Akdeniz'de (kalker) ve İç Anadolu/Doğu Anadolu'da (jips) bulunur.
Haritada işaretli yerler: I (Ergene), II (İç Anadolu-Sivas çevresi), III (Akdeniz), IV (Konya), V (Erzurum-Erzincan).
Buna göre, haritada numaralandırılmış yörelerden hangilerinde karstik kayaçların geniş yer tuttuğu söylenemez?
E
I ve IV
D
IV ve V
C
III ve IV
B
II ve III
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I (Ergene) ve IV (Konya) karstik kayaçların yoğun olduğu yerler değildir. I'de daha çok tortul tabakalar, IV'te ise düzlükler ve volkanik/tektonik özellikler hakimdir.
I (Ergene) -> Karstik değil.
IV (Konya) -> Karstik değil (Obruklar olsa da bölge geneli değil).
II (Sivas) -> Jips (Karstik).
III (Akdeniz) -> Kalker (Karstik).
V (Erzurum) -> Karstik olabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Karstik]İkisi de karstiktir.
B Seçeneği:[Karstik]İkisi de karstiktir.
E Seçeneği:[Doğru]Doğru
D Seçeneği:[Karstik]IV karstik değil.
A Seçeneği:[I]I karstik değil.
Soru 9Harita Bilgisi
Fiziki haritalarda renkler yükseltiyi gösterir: 0-200m yeşil, 200-500m sarı, 500-1000m açık kahve, 1000m+ koyu kahve.
Aşağıda verilen ova çiftlerinden hangileri fiziki haritada aynı renk tonlarıyla gösterilir?
A
Bafra – Silifke
B
Başkale – Iğdır
C
Malatya – Çarşamba
E
Pasinler – Eskişehir
D
Konya – Menemen
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bafra ve Silifke delta ovalarıdır. Delta ovaları deniz seviyesine yakındır (0-200m) ve yeşil renkle gösterilir.
Bafra -> Delta (Yeşil).
Silifke -> Delta (Yeşil).
Diğerleri farklı yükseltilerdedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Yükselti]Farklı yükselti.
E Seçeneği:[Yükselti]Farklı yükselti.
C Seçeneği:[Yükselti]Farklı yükselti.
B Seçeneği:[Yükselti]Farklı yükselti.
A Seçeneği:[Doğru]Doğru
Soru 10Türkiye'nin Yer Şekilleri
Türkiye'deki yer şekilleri dış ve iç kuvvetlerin etkisiyle oluşur.
I. Pamukkale Travertenleri - Karstik aşınım
II. Meke Tuzlası - Volkanizma
III. Ihlara Vadisi - Akarsu aşındırması
IV. Kapıdağ Yarımadası - Dalga biriktirmesi
V. Bakırçay Grabeni - Tektonik kırılma
Yukarıdaki tabloda Türkiye'deki yer şekli ve onun ortaya çıkmasında etkili olan faktör eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
C
III
B
II
D
IV
E
V
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Pamukkale Travertenleri karstik aşınım değil, karstik birikim şeklidir.
I -> Birikim (Yanlış).
II -> Volkanizma (Doğru).
III -> Akarsu (Doğru).
IV -> Dalga biriktirmesi (Doğru).
V -> Tektonik (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru
E Seçeneği:[Tektonik]Tektonik.
D Seçeneği:[Dalga]Dalga.
B Seçeneği:[Volkanizma]Volkanizma.
C Seçeneği:[Akarsu]Akarsu.
Soru 11Dış Kuvvetler
Rüzgarlar; bitki örtüsünden yoksun, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde etkili bir dış kuvvettir. Türkiye'de bu şartlar İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da daha belirgindir.
Haritada işaretli yerler: I (Ege), II (Güneydoğu Anadolu), III (Akdeniz), IV (Batı Karadeniz), V (Doğu Anadolu).
Buna göre, haritada numaralandırılan alanlardan hangilerinde yer şekillerinin oluşumunda rüzgarların daha çok etkili olması beklenir?
A
I
E
V
D
IV
B
II
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güneydoğu Anadolu (II) kurak ve yarı kurak iklim özelliklerine sahiptir, bitki örtüsü cılızdır, rüzgar etkisi fazladır.
Rüzgar için kuraklık gerekir.
II (Güneydoğu Anadolu) kuraktır.
Rüzgar etkisi fazladır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Nemli]Ege.
D Seçeneği:[Nemli]Karadeniz.
E Seçeneği:[Soğuk/Nemli]Doğu Anadolu.
C Seçeneği:[Nemli]Akdeniz.
B Seçeneği:[Doğru]Doğru
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.