Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Nüfus
2027 yılı nüfus projeksiyonlarına göre Türkiye'de; ortalama yaşam süresinin uzadığı, çocuk bağımlılık oranının düştüğü ve yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının belirgin şekilde arttığı tespit edilmiştir.
Bu demografik değişimler, aşağıdakilerden hangisinin artış gösterdiğinin en güçlü kanıtıdır?
A
Ekonomik kalkınmışlık seviyesinin
B
Kırsal kesimdeki doğum oranlarının
C
Genç işsizlik oranlarının
D
Birincil ekonomik faaliyetlerde çalışanların
E
Dışa bağımlı hammadde ithalatının
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nüfusun yaşlanması ve yaşam süresinin uzaması, gelişmişlik göstergesidir.
Nüfusun yaşlanması, sağlık hizmetlerinin ve yaşam standartlarının iyileştiğini gösterir.
Bu durum doğrudan gelişmişlik düzeyi ile ilişkilidir.
Gelişmiş toplumlarda doğum oranları düşer ve yaşlı nüfus artar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru ilişkilendirme
B Seçeneği:[Ters orantı hatası]Doğum oranları artınca nüfus gençleşir.
C Seçeneği:[Sosyal yanılgı]Yaşlı nüfusun artışı işsizliği doğrudan açıklamaz.
D Seçeneği:[Sektörel yanılgı]Tarım sektörü gelişmiş ülkelerde azalır.
E Seçeneği:[Ekonomik yanılgı]Sanayileşme ile karıştırılabilir.
Soru 2Nüfus
Türkiye'de nüfusun artış hızı üzerinde çeşitli faktörler etkili olmaktadır.
I. Sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması ve bebek ölüm oranlarının düşmesi
II. Kadınların iş gücüne katılım oranının artması
III. Aile planlaması politikalarının uygulanması
IV. Dışarıdan nitelikli göç alımı
Yukarıdakilerden hangileri, nüfus artış hızını doğrudan artırıcı yönde etki eder?
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sağlık hizmetleri ölümleri azaltarak nüfusu artırır; dış göç ise nüfusu doğrudan artırır.
I. Bebek ölüm oranlarının düşmesi nüfus artışını hızlandırır (+).
II. Kadınların iş gücüne katılımı doğum oranlarını düşürür (-).
III. Aile planlaması doğum oranlarını düşürür (-).
IV. Dış göç alımı nüfus miktarını artırır (+).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kadın istihdamı]Sosyal gelişme ile karıştırdı.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Azaltıcı faktörler]Nüfusla ilgili her şeyi artış sanmak.
D Seçeneği:[Aile planlaması]Aile planlamasını artışla karıştırmak.
E Seçeneği:[Kadın istihdamı]Göçü doğru, istihdamı yanlış yorumlamak.
Soru 3Yerleşme
Türkiye'de bazı bölgelerde nüfusun seyrek olmasının temelinde fiziki coğrafya şartları yatmaktadır.
Menteşe Yöresi
Hakkari Bölümü
Yıldız Dağları
Bu üç yörede nüfusun seyrek olmasında aşağıdakilerden hangisi ortak bir neden olarak gösterilemez?
A
Yer şekillerinin engebeli olması
B
Ulaşım olanaklarının kısıtlı olması
C
Sanayi tesislerinin gelişmemiş olması
D
Tarım arazilerinin dar ve parçalı olması
E
İklim şartlarının elverişsiz olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Menteşe, Hakkari ve Yıldız Dağları'nın iklimleri birbirinden farklıdır.
Menteşe (Akdeniz), Hakkari (Sert Karasal), Yıldız (Karadeniz/Geçiş). İklimleri ortak değildir.
Yer şekilleri (dağlık) üçünde de ortaktır.
Ulaşım, sanayi ve tarım arazisi kısıtlılığı da bu dağlık yapıdan dolayı ortaktır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ortak özellik]Hepsi dağlık.
B Seçeneği:[Ortak özellik]Hepsi dağlık olduğu için ulaşım zordur.
C Seçeneği:[Ortak özellik]Sanayi gelişmemiştir.
D Seçeneği:[Ortak özellik]Dağlık alanlarda tarım zordur.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]İklimlerin farklı olduğunu fark etmek.
Soru 4Nüfus
Türkiye'de nüfus artış hızının değişmesi, ekonomik ve sosyal birçok parametreyi etkiler.
Aşağıdakilerden hangisinin, Türkiye'deki nüfus artış hızındaki değişimlerden doğrudan ve hızlı bir şekilde etkilenmesi beklenmez?
A
Okul çağındaki çocuk sayısı
B
Doğal kaynakların tüketim hızı
C
Kişi başına düşen millî gelir
D
Nüfusun cinsiyet dağılımı
E
Konut talebi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nüfus artış hızı genel bir demografik değişimdir; biyolojik bir zorunluluk olan cinsiyet oranını (doğal dengeyi) doğrudan değiştirmez.
Okul çağındaki çocuk sayısı doğum oranına bağlıdır.
Doğal kaynak tüketimi nüfus miktarına bağlıdır.
Kişi başına düşen gelir nüfus miktarına bağlıdır.
Cinsiyet dağılımı biyolojik bir dengedir, nüfus artış hızıyla doğrudan değişmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Demografik etki]Çocuk sayısı doğrudan etkilenir.
B Seçeneği:[Ekonomik etki]Tüketim etkilenir.
C Seçeneği:[Ekonomik etki]Gelir etkilenir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Biyolojik dengeyi fark etmek.
E Seçeneği:[Sosyal etki]Konut talebi etkilenir.
Soru 5Yerleşme
Türkiye'de nüfusun dağılışı oldukça düzensizdir. Bazı alanlar yoğun nüfuslu iken bazı alanlar tenhadır.
Türkiye'de nüfusun dağılışı üzerinde, aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerine göre daha azdır?
A
Sanayi faaliyetleri
B
Yükselti ve engebe
C
Bitki örtüsü
D
İklim koşulları
E
Ulaşım ağları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bitki örtüsü, doğrudan nüfusun yerleşimini belirleyen bir faktör değildir; iklimin bir sonucudur.
Sanayi, ulaşım, yükselti ve iklim doğrudan yerleşimi belirler.
Bitki örtüsü (orman, maki vb.) yerleşimi doğrudan kısıtlamaz, dolaylı bir sonuçtur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Beşeri faktör]Sanayi çok etkiler.
B Seçeneği:[Fiziki faktör]Dağlar yerleşimi engeller.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Dolaylı etkiyi anlamak.
D Seçeneği:[Fiziki faktör]İklim her şeydir.
E Seçeneği:[Beşeri faktör]Yollar yerleşimi çeker.
Soru 6Yerleşme
Haritada Türkiye'nin bazı kıyı kesimleri (İstanbul, İzmir, Adana, Samsun çevreleri gibi) koyu renkle işaretlenmiştir.
Bu işaretli alanların nüfus özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A
Sürekli dış göç almaktadırlar.
B
Kentleşme oranları Türkiye ortalamasının üzerindedir.
C
Doğal nüfus artış hızları çok yüksektir.
D
Nüfus yoğunlukları düşüktür.
E
Çalışma çağındaki nüfus oranları düşüktür.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İşaretli alanlar sanayileşmiş ve gelişmiş kıyı kentleridir.
Bu alanlar sanayi ve ticaret merkezleridir.
Sanayi merkezlerinde kentleşme oranı yüksektir.
Doğal artış hızları gelişmişlikten dolayı düşüktür.
Nüfus yoğunlukları yüksektir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Göç yanılgısı]Göç alıyorlar.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Sanayi-kentleşme ilişkisi.
C Seçeneği:[Artış hızı]Nüfus çok, artış da çoktur.
D Seçeneği:[Yoğunluk]Yanlış okuma.
E Seçeneği:[Yaş yapısı]Genç nüfus çoktur.
Soru 7Yerleşme
Türkiye'de karstik arazilerin (kireç taşı) yaygın olduğu bölgelerde, yüzey sularının yer altına sızması tarımı ve yerleşmeyi zorlaştırır.
Aşağıdaki yörelerden hangisi, bu durumun (karstik yapı nedeniyle nüfusun seyrek olması) en belirgin örneğidir?
A
Iğdır Ovası
B
Teke Platosu
C
Tuz Gölü çevresi
D
Hakkari çevresi
E
Yıldız Dağları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Teke Platosu, Türkiye'de karstik arazinin en yoğun olduğu ve bu nedenle nüfusun seyrek olduğu yerdir.
Iğdır: Mikroklima.
Teke: Karstik (Kireç taşı).
Tuz Gölü: Kuraklık.
Hakkari: Engebe.
Yıldız: Engebe.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ova yanılgısı]Ovalar nüfusludur.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Bilgi sorusu.
C Seçeneği:[Kuraklık]Su yok.
D Seçeneği:[Engebe]Dağlık.
E Seçeneği:[Engebe]Dağlık.
Soru 8Ekonomi
Türkiye'de 1950'li yıllarda çalışan nüfusun büyük çoğunluğu tarım sektöründe iken, günümüzde bu oran hizmet ve sanayi sektörleri lehine büyük bir değişim göstermiştir.
Bu değişimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tarım topraklarının verimsizleşmesi
B
Sanayileşme ve kentleşme süreci
C
Doğum oranlarının azalması
D
İthalatın artması
E
Dış göçlerin artması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekonomik yapıdaki değişim, sanayileşme ve kentleşmenin doğal bir sonucudur.
Tarım sektöründen çıkış, sanayi ve hizmet sektörüne geçiş demektir.
Bu geçişin ana motoru sanayileşmedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış neden]Tarım bitiyor.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Ekonomik mantık.
C Seçeneği:[Demografik neden]Nüfus değişimi.
D Seçeneği:[Ekonomik neden]Dış ticaret.
E Seçeneği:[Göç]İnsanlar gidiyor.
Soru 9Ekonomi
Aşağıdaki grafiklerde 1980 ve 2027 yıllarında Türkiye'de çalışan nüfusun sektörel dağılımı verilmiştir. (Grafik: 1980'de Tarım %62, 2027'de Tarım %19,4)
I. Tarımsal üretim miktarı azalmıştır.
II. Hizmet ve sanayi sektörlerinde çalışan oranı artmıştır.
III. Tarım sektöründeki oransal düşüş, sanayi sektöründeki artıştan daha fazladır.
Grafikteki verilere göre yukarıdakilerden hangilerine ulaşılabilir?
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Grafik sadece çalışan oranlarını verir, üretim miktarını vermez.
I. Çalışan oranı azalması üretim miktarının azaldığını göstermez (verim artmış olabilir).
II. Grafikte hizmet ve sanayi dilimleri büyümüştür.
III. Tarımdaki düşüş (62-19.4 = 42.6) sanayideki artıştan (örneğin 12-26.5 = 14.5) daha fazladır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece II doğru.
B Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece III doğru.
C Seçeneği:[Grafik yorum hatası]I'i doğru sanmak.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz.
E Seçeneği:[Grafik yorum hatası]Hepsini doğru sanmak.
Soru 10Nüfus
Türkiye'nin 2027 yılına ait nüfus piramidi verilmiştir. Piramidin tabanı daralmış, orta yaş grubu genişlemiştir.
Grafikteki bilgiler göz önüne alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A
Bebek ölüm oranları çok yüksektir.
B
Aktif (çalışma çağı) nüfus miktarı en fazladır.
C
Nüfusun bölgelere dağılışı düzenlidir.
D
Erkeklerde ortalama ömür kadınlardan fazladır.
E
Toplam nüfus miktarı azalmaktadır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Piramidin orta kısmı (15-64 yaş) en geniş alana sahiptir.
Piramidin orta kısmı (çalışma çağı) en geniş alandır.
Bu, aktif nüfusun en fazla olduğunu gösterir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Gelişmişlik hatası]Taban daralınca ölüm artar sanmak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Grafik okuma.
C Seçeneği:[Dağılış]Piramit dağılışı göstermez.
D Seçeneği:[Biyolojik]Erkekler daha çok.
E Seçeneği:[Miktar]Piramit miktarı değil oranı gösterir.
Soru 11Nüfus
Tabloda Türkiye'nin 1980, 2000 ve 2027 yıllarındaki yaş gruplarına göre nüfus oranları (%) verilmiştir.
I. 65 ve üzeri nüfus oranı sürekli artmıştır.
II. Çalışma çağındaki nüfus oranı sürekli artmıştır.
III. 0-14 yaş grubu nüfus miktarı sürekli azalmıştır.
Tablodaki bilgilere göre verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız I
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tabloda oranlar verilmiştir, miktar verilemez.
I. 4.7 -> 5.7 -> 8.8 (Artış var, doğru).
II. 55.8 -> 64.5 -> 67.8 (Artış var, doğru).
III. Oran azalmıştır ancak nüfus miktarı (toplam nüfus arttığı için) azalmamış olabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Oran analizi.
B Seçeneği:[Miktar yanılgısı]III'ü doğru sanmak.
C Seçeneği:[Miktar yanılgısı]II doğru ama III yanlış.
D Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece I doğru sanmak.
E Seçeneği:[Miktar yanılgısı]Hepsini doğru sanmak.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.