Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Nüfus
Nüfus piramitleri, bir ülkenin yaş ve cinsiyet yapısını gösteren grafiklerdir. Bu grafiklerin şekli, ülkenin gelişmişlik düzeyi ve demografik süreçleri hakkında önemli ipuçları verir.
I. Asimetrik şekilli nüfus piramitleri, yakın zamanda doğum oranlarında ani bir düşüş yaşandığını gösterir.
II. Kenarları iç bükey olan piramitler, doğum oranlarının yüksek ancak çocuk ölüm oranlarının da oldukça yüksek olduğu gelişmemiş ülkeleri temsil eder.
III. Arı kovanı şeklindeki piramitler, doğum ve ölüm oranlarının her ikisinin de düşük olduğu gelişmiş ülkeleri ifade eder.
Nüfus piramitlerinin şekil özellikleri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
C
I ve II
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen öncüllerin tamamı nüfus piramidi yorumlama ilkeleriyle örtüşmektedir.
Asimetrik piramitler genellikle nüfus politikası değişikliği veya göç gibi dış etkenlerle doğumların aniden azaldığını gösterir (I doğru).
İç bükey (üçgen) piramitler, tabanın geniş ama yukarı doğru hızla daraldığı, ölüm oranlarının yüksek olduğu ülkeleri gösterir (II doğru).
Arı kovanı şekli, durağan nüfus yapısını ve gelişmişliği yansıtır (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik bilgi]III'ü yanlış yorumlamak
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'in doğru olduğunu düşünmek
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece II'nin doğru olduğunu düşünmek
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi analizi
D Seçeneği:[Eksik bilgi]I'i yanlış yorumlamak
Soru 2Nüfus
Bazı gelişmiş ülkeler, doğum oranlarının çok düşük olması nedeniyle 'nüfusu artırıcı' politikalar izlemektedir. Bu durum, ülkenin iş gücü kaybını önlemek ve sosyal güvenlik sistemini ayakta tutmak için zorunludur.
Böyle bir nüfus yapısına sahip olan ülke ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Birincil ekonomik faaliyetlerde çalışanların oranı fazladır.
A
Bağımlı nüfus oranı yüksektir.
B
Genç nüfus oranı düşüktür.
D
Ortalama yaşam süresi uzundur.
E
Nüfusun yaş ortalaması yüksektir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gelişmiş ülkelerde tarım (birincil) değil, hizmet ve sanayi (ikincil ve üçüncül) faaliyetleri baskındır.
Nüfusu azalan/yaşlanan ülkeler genellikle gelişmiş ülkelerdir.
Gelişmiş ülkelerde tarım sektörü makineleşmiştir, bu nedenle çalışan sayısı azdır.
C şıkkı gelişmemiş ülkelere ait bir özelliktir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
B Seçeneği:[Yanlış mantık]Genç nüfusun düşük olmasının doğru olduğunu anlamamak
E Seçeneği:[Yanlış mantık]Yanlış çıkarım
D Seçeneği:[Yanlış mantık]Yanlış çıkarım
A Seçeneği:[Yanlış mantık]Yaşlı nüfusun bağımlı olduğunu unutmak
Soru 3Nüfus
Dünya genelinde nüfusun dağılışı düzensizdir. Bazı alanlar elverişli koşullar nedeniyle sık nüfusluyken, bazı alanlar doğal engeller nedeniyle tenhadır. Haritada beş farklı bölge işaretlenmiştir.
I. Batı Avrupa
II. Güneydoğu Asya
III. Kuzey Afrika (Sahra Çölü)
IV. Kuzey Amerika'nın Doğu Kıyıları
V. Nil Deltası
Haritada numaralandırılmış bölgelerden hangisi, nüfus yoğunluğunun az olduğu (seyrek nüfuslu) bir bölgedir?
C
III
A
I
E
V
D
IV
B
II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III numaralı bölge Sahra Çölü'nü göstermektedir ve aşırı kuraklık nedeniyle nüfus çok seyrektir.
I, II, IV ve V numaralı bölgeler sanayi, ticaret veya tarımsal verimlilik nedeniyle yoğun nüfusludur.
III numaralı bölge çöl iklimi etkisindedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru yer bilgisi
B Seçeneği:[Yer bilgisi hatası]Güneydoğu Asya'yı yanlış değerlendirmek
E Seçeneği:[Yer bilgisi hatası]Nil Deltasını yanlış değerlendirmek
D Seçeneği:[Yer bilgisi hatası]ABD doğusunu yanlış değerlendirmek
A Seçeneği:[Yer bilgisi hatası]Batı Avrupa'yı yanlış değerlendirmek
Soru 4Nüfus
Nüfusun dağılışında doğal faktörlerin yanı sıra beşeri faktörler de (sanayi, ticaret, ulaşım, turizm) belirleyicidir.
I. Batı Avrupa'da sanayileşmenin erken başlaması
II. Amazon Havzası'nda aşırı yağış ve sıcaklık
III. Nil Deltası'nda tarımsal faaliyetler
IV. Kuzey Amerika'nın doğusunda ticaret yollarının kavşağı olması
Yukarıdaki faktörlerden hangileri, nüfusun yoğunlaşmasında 'beşeri' faktörlerin etkili olduğunu gösterir?
C
II ve III
A
I ve II
B
I ve IV
E
III ve IV
D
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sanayi (I) ve ticaret (IV) beşeri faktörlerdir. Amazon (II) doğaldır. Tarım (III) hem doğal hem beşeri olabilir ama seçeneklerde I ve IV en net beşeri faktörlerdir.
I. Sanayi: Beşeri.
II. İklim: Doğal.
III. Tarım: Doğal koşullara bağlı (toprak/su).
IV. Ticaret: Beşeri.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kavram karmaşası]Tarımı beşeri sanmak
D Seçeneği:[Doğal faktörü beşeri sanmak]Amazon'u yanlış sınıflandırmak
E Seçeneği:[Kavram karmaşası]Tarımı beşeri sanmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
A Seçeneği:[Doğal faktörü beşeri sanmak]Amazon'u yanlış sınıflandırmak
Soru 5Nüfus
Nüfusun dağılışı üzerinde iklim, yer şekilleri gibi doğal faktörlerin yanı sıra sanayi, ticaret ve ulaşım gibi beşeri faktörler de etkilidir.
Aşağıdakilerden hangisi nüfusun dağılışı üzerinde 'beşeri' faktörlerin etkisine doğrudan bir örnektir?
C
Ruhr Havzası'nda kömür ve sanayi faaliyetlerine bağlı olarak nüfusun yoğun olması
A
Himalaya Dağları'nın yüksek kesimlerinde nüfusun seyrek olması
D
Kanada'nın kuzeyinde soğuk iklim nedeniyle yerleşmenin az olması
E
Amazon Havzası'nda nem ve sıcaklığın nüfus dağılışını sınırlaması
B
Avustralya'nın iç kısımlarında çöl iklimi nedeniyle nüfusun az olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Diğer tüm seçenekler doğal faktörleri (iklim, yer şekli) açıklar. C şıkkı ise sanayi (beşeri) faktörünü açıklar.
A: Yer şekli (Doğal)
B: İklim (Doğal)
C: Sanayi (Beşeri)
D: İklim (Doğal)
E: İklim (Doğal)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
B Seçeneği:[Doğal faktör]Çölü beşeri sanmak
E Seçeneği:[Doğal faktör]Nem/Sıcaklığı beşeri sanmak
D Seçeneği:[Doğal faktör]Soğuğu beşeri sanmak
A Seçeneği:[Doğal faktör]Dağları beşeri sanmak
Soru 6Nüfus
Bir ülkede aritmetik nüfus yoğunluğunun az olması, o ülkenin gelişmişlik düzeyi veya yüz ölçümü ile ilgili olabilir.
I. Yüz ölçümünün çok geniş olması
II. Nüfusun büyük kısmının yaşlı olması
III. Nüfus miktarının az olması
IV. Sanayi faaliyetlerinin yoğun olması
Bir ülkede aritmetik nüfus yoğunluğunun az olmasında yukarıdakilerden hangileri doğrudan etkilidir?
C
II ve III
E
III ve IV
D
II ve IV
B
I ve III
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Aritmetik nüfus yoğunluğu = Toplam Nüfus / Yüz Ölçümü. Payın (nüfus) az olması veya paydanın (yüz ölçümü) çok büyük olması yoğunluğu azaltır.
I. Yüz ölçümü genişse (payda büyük), yoğunluk azalır.
III. Nüfus azsa (pay küçük), yoğunluk azalır.
II ve IV yoğunlukla doğrudan matematiksel ilişki kurmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış mantık]Yaşlı nüfusu yoğunlukla bağdaştırmak
D Seçeneği:[Yanlış mantık]Sanayiyi yoğunlukla bağdaştırmak
E Seçeneği:[Yanlış mantık]Sanayiyi yoğunlukla bağdaştırmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
C Seçeneği:[Yanlış mantık]Yaşlı nüfusu yoğunlukla bağdaştırmak
Soru 7Nüfus
Bir ülkede doğum oranlarının ölüm oranlarının altına düşmesi, nüfusun azalacağı anlamına gelir.
I. Yaşlı nüfus oranı artar.
II. İş gücü açığı oluşur.
III. Nüfus yoğunluğu artar.
IV. Genç nüfus oranı artar.
Bu süreçte ülkede aşağıdakilerden hangilerinin artması beklenir?
C
II ve III
A
I ve II
E
III ve IV
D
II ve IV
B
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğumlar azalırsa genç nüfus azalır (IV yanlış), yaşlı nüfus oranı artar (I doğru). İş gücü azalacağı için açık oluşur (II doğru). Nüfus azaldığı için yoğunluk azalır (III yanlış).
Doğum azaldı -> Genç nüfus azaldı.
Nüfus azaldı -> Yoğunluk azaldı.
Yaşlılar kaldı -> Oran arttı.
İş gücü -> Açık oluştu.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
D Seçeneği:[Yanlış mantık]Genç nüfusu artar sanmak
E Seçeneği:[Yanlış mantık]Genç nüfusu artar sanmak
B Seçeneği:[Yanlış mantık]Nüfus yoğunluğunu artar sanmak
C Seçeneği:[Yanlış mantık]Nüfus yoğunluğunu artar sanmak
Soru 8Nüfus
Dünya üzerindeki ülkeler gelişmişlik düzeylerine göre farklı nüfus yapılarına sahiptir.
I. Doğum oranı yüksek ve çocuk nüfus oranı fazladır.
II. Çalışan nüfusun büyük kısmı hizmet sektöründedir.
III. Ortalama yaşam süresi kısadır.
IV. Nitelikli iş gücü ihtiyacı azdır.
Yukarıdakilerden hangileri gelişmemiş bir ülkenin nüfus özellikleri arasında yer alır?
C
II ve III
B
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gelişmemiş ülkelerde doğum oranı yüksektir (I doğru). Hizmet sektörü gelişmiş ülkelerde baskındır (II yanlış). Yaşam süresi kısadır (III doğru). Nitelikli iş gücü ihtiyacı fazladır (IV yanlış, gelişmiş ülkelerde nitelikli iş gücü fazladır ama gelişmemiş ülkelerde 'yetişmiş' insan açığı vardır).
I. Gelişmemiş ülkeler: Yüksek doğum.
II. Gelişmiş ülkeler: Hizmet sektörü.
III. Gelişmemiş ülkeler: Kısa yaşam.
IV. Gelişmemiş ülkelerde nitelikli iş gücü azdır, ihtiyaç fazladır (ancak bu ifade 'nitelikli iş gücü fazladır' şeklinde yorumlanmamalı, ifade 'nitelikli iş gücü ihtiyacı fazladır' ise bu gelişmekte olan ülkeler için de geçerli olabilir, ancak I ve III en kesin özelliktir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Sektör bilgisi hatası]Hizmet sektörünü gelişmemiş sanmak
D Seçeneği:[Sektör bilgisi hatası]Hizmet sektörünü gelişmemiş sanmak
E Seçeneği:[Analiz hatası]İş gücü ihtiyacını yanlış yorumlamak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
A Seçeneği:[Sektör bilgisi hatası]Hizmet sektörünü gelişmemiş sanmak
Soru 9Nüfus
Bir ülkenin 1980 ve 2025 yıllarına ait nüfus piramitleri incelendiğinde; 1980'de tabanın çok geniş olduğu, 2025'te ise tabanın daraldığı ve yaşlı nüfusun arttığı görülmektedir.
I. Doğum oranları azalmıştır.
II. Nüfus artış hızı düşmüştür.
III. Ortalama yaşam süresi uzamıştır.
IV. Genç nüfus oranı artmıştır.
Buna göre, bu ülke ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
C
II ve III
E
III ve IV
D
II ve IV
B
I ve IV
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tabanın daralması doğumların azaldığını (I) ve artış hızının düştüğünü (II) gösterir. Yaşlı nüfusun artması yaşam süresinin uzadığını gösterir (III doğru). Genç nüfus oranı azalmıştır (IV yanlış).
Taban daraldı -> Doğum azaldı (I doğru).
Artış hızı düştü (II doğru).
Yaşlı nüfus arttı -> Yaşam süresi uzadı (III doğru).
Seçeneklerde I, II, III var mı? Hayır. I ve II en güçlü seçenek.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
B Seçeneği:[Analiz hatası]Genç nüfusu artar sanmak
E Seçeneği:[Analiz hatası]Genç nüfusu artar sanmak
D Seçeneği:[Analiz hatası]Genç nüfusu artar sanmak
C Seçeneği:[Eksik seçenek]I ve II daha kapsayıcı
Soru 10Nüfus
Bir ülkede yaşlı nüfus oranının artması, demografik yapıda önemli değişikliklere yol açar.
I. Sağlık harcamaları artar.
II. İş gücü potansiyeli azalır.
III. Emeklilik sistemi üzerindeki yük artar.
IV. Doğum oranları artar.
Yukarıdaki yargılardan hangileri bu durumun olası sonuçları arasındadır?
A
I ve II
E
III ve IV
D
II ve IV
B
I, II ve III
C
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yaşlı nüfus artışı sağlık giderlerini artırır (I). Çalışma çağındaki nüfus azalırsa iş gücü azalır (II). Emekli sayısı artacağı için sistem yükü artar (III). Doğum oranları yaşlı nüfus artışıyla doğrudan artmaz (IV yanlış).
I. Doğru (Yaşlılar daha çok sağlık hizmeti alır).
II. Doğru (Çalışma çağı nüfusu azalır).
III. Doğru (Emekli aylığı yükü artar).
IV. Yanlış (Doğum oranıyla doğrudan ilgisi yoktur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
E Seçeneği:[Analiz hatası]Doğum oranını artar sanmak
D Seçeneği:[Analiz hatası]Doğum oranını artar sanmak
A Seçeneği:[Eksik bilgi]III'ü gözden kaçırmak
C Seçeneği:[Eksik bilgi]I'i gözden kaçırmak
Soru 11Nüfus
Aşağıdaki tabloda gelişmişlik düzeyleri farklı iki ülkenin nüfus verileri verilmiştir.
1. Ülke: 0-14 yaş %20, 15-64 yaş %65, 65+ %15
2. Ülke: 0-14 yaş %40, 15-64 yaş %55, 65+ %5
Yalnızca bu tablodaki bilgilerden yararlanarak aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?
C
1. ülkede kadın nüfusu erkek nüfusundan fazladır.
A
1. ülkenin nüfus miktarı 2. ülkeden fazladır.
D
2. ülkenin yüz ölçümü daha geniştir.
E
1. ülkede ortalama yaşam süresi daha kısadır.
B
2. ülkede doğum oranları daha yüksektir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
0-14 yaş grubunun oranı 2. ülkede (%40) daha fazladır. Bu, doğum oranlarının daha yüksek olduğunu gösterir. Diğer seçenekler (miktar, yüz ölçümü) tablo verisinden çıkarılamaz.
A: Miktar bilgisi yok (oran var).
B: 0-14 yaş oranı doğumun göstergesidir.
C: Cinsiyet dağılımı verilmemiş.
D: Yüz ölçümü bilgisi yok.
E: Yaşam süresi doğrudan verilmemiş.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Veri yokluğu]Cinsiyet ayrımı yok
A Seçeneği:[Dış bilgi katma]Nüfus miktarını tahmin etmek
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
E Seçeneği:[Dış bilgi katma]Yaşam süresi yok
D Seçeneği:[Dış bilgi katma]Yüz ölçümü yok
Soru 12Nüfus
Kuzey Amerika'nın doğu kıyıları ve Batı Avrupa, dünya üzerinde nüfusun en yoğun olduğu bölgelerdendir.
I. Sanayinin gelişmiş olması
II. Doğal nüfus artış hızının çok yüksek olması
III. Ulaşım ve ticaret ağlarının gelişmiş olması
Bu bölgelerde nüfus yoğunluğunun fazla olmasında yukarıdakilerden hangileri ortak etkendir?
C
I ve III
A
Yalnız I
D
I ve II
E
II ve III
B
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Her iki bölge de sanayi (I) ve ticaret (III) merkezidir. Doğal nüfus artış hızları bu bölgelerde genellikle düşüktür (II yanlış).
I. Sanayi: Ortak.
II. Artış hızı: Düşük.
III. Ticaret: Ortak.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik bilgi]I'i unutmak
E Seçeneği:[Yanlış bilgi]Artış hızını yüksek sanmak
D Seçeneği:[Yanlış bilgi]Artış hızını yüksek sanmak
A Seçeneği:[Eksik bilgi]III'ü unutmak
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.