Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 10 Soru Cevaplandı
Soru 1Nem ve Yağışlar
Dünya haritası üzerinde farklı enlemlerde ve iklim bölgelerinde yer alan beş farklı nokta işaretlenmiştir. Mutlak nem, bir hava kütlesinin içerdiği toplam su buharı kütlesi olup, sıcaklık değerlerinin yüksek olduğu yerlerde buharlaşma şiddetinin artmasıyla doğrudan ilişkilidir.
Harita üzerinde; kutup dairesine yakın bir bölge, orta kuşak karasal bir alan, Ekvatoral bir bölge, dönenceler çevresinde bir çöl alanı ve okyanusal iklim bölgesinde bir nokta verilmiştir.
Bu bilgilere göre, haritada numaralandırılmış bölgelerden hangisinde mutlak nem değerinin yıl boyunca en düşük olması beklenir?
A
I
B
II
C
III
E
V
D
IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mutlak nem sıcaklıkla doğru orantılıdır. Kutup bölgeleri, yıl boyunca düşük sıcaklıklara sahip oldukları için havada tutabilecekleri su buharı kapasitesi ve buharlaşma miktarı en düşüktür.
Mutlak nemin temel belirleyicisinin sıcaklık olduğunu hatırla.
Haritadaki noktaların enlemlerini ve iklim özelliklerini değerlendir.
IV numaranın kutup dairesine yakın en soğuk bölge olduğunu tespit et.
En düşük sıcaklığın olduğu yerde mutlak nemin en düşük olacağını belirle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Ekvator yanılgısı]Ekvator'u en yüksek nemli yerle karıştırabilir.
B Seçeneği:[Çöl yanılgısı]Çöl bölgelerinde mutlak nemin düşük olduğunu karıştırabilir.
E Seçeneği:[Karasallık yanılgısı]İç kesim olduğu için düşük seçebilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
A Seçeneği:[Orta kuşak yanılgısı]I numaranın karasal olduğunu düşünüp yanılabilir.
Soru 2Nem ve Yağışlar
Atmosferdeki nemlilik durumu, farklı kavramlarla ifade edilir. Bu kavramlar; havanın mevcut su buharı miktarı, havanın taşıyabileceği maksimum kapasite ve bu ikisi arasındaki oran ile ilgilidir.
I. 1 m3 havanın belirli bir sıcaklıkta taşıyabileceği en fazla su buharı miktarı.
II. Havadaki mevcut su buharının, havanın taşıyabileceği maksimum neme oranı.
III. 1 m3 havanın o an içinde barındırdığı gerçek su buharı miktarı.
Yukarıda verilen tanımların sırasıyla doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
E
Mutlak nem - Maksimum nem - Bağıl nem
D
Maksimum nem - Mutlak nem - Bağıl nem
C
Mutlak nem - Bağıl nem - Maksimum nem
B
Bağıl nem - Maksimum nem - Mutlak nem
A
Maksimum nem - Bağıl nem - Mutlak nem
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tanımlar: Maksimum nem kapasiteyi, bağıl nem doluluk oranını, mutlak nem ise mevcut miktarı ifade eder.
I. ifade 'kapasite' vurgusu yaptığı için Maksimum Nemdir.
II. ifade 'oran' vurgusu yaptığı için Bağıl (Oransal) Nemdir.
III. ifade 'mevcut miktar' vurgusu yaptığı için Mutlak Nemdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Karıştırma]Tanımları yanlış eşleştirme.
E Seçeneği:[Karıştırma]Tanımları yanlış eşleştirme.
C Seçeneği:[Karıştırma]Tanımları yanlış eşleştirme.
B Seçeneği:[Karıştırma]Tanımları yanlış eşleştirme.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
Soru 3Nem ve Yağışlar
Atmosferdeki nemlilik, sıcaklık ve yükselti gibi faktörlerden doğrudan etkilenir. Bu etkileşimler sonucunda nemin farklı türleri (mutlak, maksimum, bağıl) değişim gösterir.
Aşağıdakilerden hangisi nemlilik ile ilgili temel ilkelerden biri değildir?
D
Mutlak nem ile maksimum nem arasındaki farkın en az olduğu yerlerde bağıl nem düşüktür.
E
Denizden karaya esen rüzgarlar, ulaştıkları yerde mutlak nemi artırabilir.
C
Bağıl nemin en yüksek olduğu yerler, genellikle yağış ihtimalinin en fazla olduğu yerlerdir.
B
Yükselti arttıkça sıcaklık düşer, buna bağlı olarak mutlak nem azalır.
A
Sıcaklık arttıkça hava genleşir ve maksimum nem artar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mutlak nem ile maksimum nem arasındaki farkın az olması, havanın neme doygun olduğu, yani bağıl nemin yüksek olduğu anlamına gelir. D seçeneği bu yüzden yanlıştır.
Bağıl nem = (Mutlak Nem / Maksimum Nem) * 100
Farkın az olması, pay ve paydanın birbirine yakın olması demektir.
Bu durum %100'e yakın bir bağıl nemi işaret eder, düşük değil.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlışlıkla doğruyu işaretleme.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tespit
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlışlıkla doğruyu işaretleme.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlışlıkla doğruyu işaretleme.
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlışlıkla doğruyu işaretleme.
Soru 4Nem ve Yağışlar
Aşağıdaki tabloda, aynı sıcaklık değerine sahip beş farklı hava kütlesinin mutlak nem miktarları verilmiştir. Havanın doyma noktasına (maksimum nem) ulaşma durumu, yağış ihtimalini belirler.
Tabloda tüm merkezlerin sıcaklığı 20∘C olarak sabit tutulmuştur.
Sıcaklıkları aynı olan bu hava kütlelerinden hangisinde yağış oluşma ihtimali en fazladır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sıcaklık aynı olduğu için maksimum nem (kapasite) tüm merkezlerde eşittir. Mutlak nemi en yüksek olan hava kütlesi, doyma noktasına en yakın olandır.
Sıcaklık sabit ise maksimum nem sabittir.
Bağıl nemin yüksek olması için mutlak nemin yüksek olması gerekir.
V numaralı merkezde mutlak nem (22 gr) en yüksek olduğu için bağıl nem en yüksektir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ters orantı]En az mutlak nemi en yüksek yağış sanabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
D Seçeneği:[Yüksek değer]Sınırda hata.
B Seçeneği:[Orta değer]Kararsızlık.
C Seçeneği:[Orta değer]Kararsızlık.
Soru 5Nem ve Yağışlar
Aşağıdaki grafikte dört farklı merkezin mutlak nem (mavi sütun) ve maksimum nem (pembe sütun) değerleri gr/m3 cinsinden gösterilmiştir.
I: Mutlak 20, Maks 25
II: Mutlak 5, Maks 25
III: Mutlak 15, Maks 15
IV: Mutlak 10, Maks 25
Buna göre, yağış oluşma ihtimali en yüksek olan merkez aşağıdakilerden hangisidir?
A
I
B
II
C
III
E
Hepsi eşittir
D
IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yağış ihtimali bağıl nem ile doğrudan ilişkilidir. Bağıl nemin %100 olduğu veya en yüksek olduğu yer III numaralı merkezdir (Mutlak nem = Maksimum nem).
Grafiği oku: III numarada mavi ve pembe sütunlar eşit seviyede.
Bu durum havanın doyma noktasına ulaştığını gösterir.
Doyma noktasına ulaşan havada yağış ihtimali en yüksektir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mutlak nem yanılgısı]Mutlak nemi en yüksek olanı seçebilir.
D Seçeneği:[Orta değer]Kararsızlık.
E Seçeneği:[Eşitlik yanılgısı]Grafiği yanlış okuma.
B Seçeneği:[Düşük değer]En düşük değer.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
Soru 6Nem ve Yağışlar
Atmosferdeki su buharının yoğuşması sonucu yeryüzünde veya gökyüzünde farklı formlar oluşur. Bu formların oluşum sıcaklıkları ve yerleri birbirinden farklıdır.
I. Yerden yükselen nemli havanın soğuyarak buz kristallerine dönüşmesi: Kırağı
II. Soğuk zeminlerde su damlacıklarının birikmesi: Çiy
III. Bulut içindeki su damlacıklarının donarak yere düşmesi: Yağmur
IV. Aşırı soğumuş yüzeylerde buz tabakası oluşumu: Kırç
Yukarıdaki tabloda verilen yoğuşma ürünlerinden hangisinin oluşum özelliği yanlış eşleştirilmiştir?
B
II
C
III
D
IV
E
Hepsi doğru
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yağmur, bulut içindeki su damlacıklarının donmadan yere düşmesidir. Donarak düşen ise Dolu veya Kar'dır.
III numaralı ifadeyi incele.
Yağmur: 0∘C üstünde sıvı hal.
Dolu: Donmuş hal.
Eşleştirme yanlış.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Çiy tanımını yanlış bilme.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tespit
E Seçeneği:[Genelleme]Hepsini doğru sanma.
D Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Kırç tanımını yanlış bilme.
A Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Kırağı tanımını yanlış bilme.
Soru 7Nem ve Yağışlar
Yağışlar, hava kütlelerinin hareketlerine ve sıcaklık değişimlerine bağlı olarak farklı şekillerde oluşur. Bu mekanizmalar yeryüzü şekilleri ve hava kütlelerinin karşılaşmasıyla ilgilidir.
Aşağıdakilerden hangisi yağış oluşum mekanizmaları ile ilgili yanlış bir bilgidir?
A
Konveksiyonel yağışlar, ısınan havanın yükselmesiyle oluşur.
B
Orografik yağışlar, dağ yamaçlarına çarpan hava kütlelerinin yükselmesiyle oluşur.
C
Cephe yağışları, sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşmasıyla oluşur.
D
Alçalıcı hava hareketlerinin görüldüğü yerlerde yağış ihtimali yüksektir.
E
Yağışın oluşması için havanın soğuması temel şarttır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Alçalıcı hava hareketlerinde hava ısınır, maksimum nem artar ve bağıl nem düşer. Bu nedenle alçalıcı hava hareketleri yağış değil, kuraklık getirir.
Yağış için havanın soğuması gerekir (yükselme).
Alçalan hava ısınır (fön etkisi, kuraklık).
D seçeneği yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlışlıkla doğruyu işaretleme.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlışlıkla doğruyu işaretleme.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlışlıkla doğruyu işaretleme.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tespit
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlışlıkla doğruyu işaretleme.
Soru 8Nem ve Yağışlar
Aşağıdaki görsellerde üç farklı yağış oluşum mekanizması (I: Orografik, II: Cephe, III: Konveksiyonel) gösterilmiştir. Harita üzerinde de bu yağışların sık görüldüğü yerler işaretlenmiştir.
Harita: I (Ekvatoral bölge), II (Orta kuşak batı rüzgarları/cephe bölgesi), III (Dağlık kıyı bölgesi)
Buna göre, görsellerdeki yağış oluşumlarının haritadaki yerlerle doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
B
I-II, II-I, III-III
C
I-III, II-I, III-II
E
I-II, II-III, III-I
D
I-I, II-II, III-III
A
I-III, II-II, III-I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekvatoral bölge (I) konveksiyonel, Orta kuşak cephe bölgesi (II) cephe, Dağlık kıyı (III) orografik yağışların merkezidir.
Görsel I (Orografik) -> Harita III (Dağlık)
Görsel II (Cephe) -> Harita II (Orta kuşak)
Görsel III (Konveksiyonel) -> Harita I (Ekvator)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Eşleştirme hatası]Yanlış eşleştirme.
D Seçeneği:[Eşleştirme hatası]Yanlış eşleştirme.
B Seçeneği:[Eşleştirme hatası]Yanlış eşleştirme.
C Seçeneği:[Eşleştirme hatası]Yanlış eşleştirme.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
Soru 9Nem ve Yağışlar
Dünya genelinde yağış dağılışı düzenli değildir. Bazı bölgeler sürekli yağış alırken, bazı bölgeler kuraklık etkisi altındadır.
I. Kongo Havzası
II. Batı Avrupa
III. Kuzey Afrika
IV. Güneydoğu Asya (Muson)
V. Amazon Havzası
Yukarıda verilen bölgelerden hangisi, Dünya'nın en çok yağış alan bölgelerinden biri değildir?
C
III
B
II
D
IV
E
V
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kuzey Afrika (Sahra Çölü çevresi), yüksek basınç etkisiyle dünyanın en kurak bölgelerinden biridir.
Bölgelerin iklim özelliklerini hatırla.
Kongo, Amazon, Muson Asyası: Çok yağışlı.
Batı Avrupa: Okyanusal iklim, yağışlı.
Kuzey Afrika: Kurak.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tespit
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yağışlı bölgeyi seçme.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Yağışlı bölgeyi seçme.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yağışlı bölgeyi seçme.
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yağışlı bölgeyi seçme.
Soru 10Nem ve Yağışlar
Atmosferdeki su buharı (nem), yeryüzünden yansıyan ısının tutulmasında ve atmosferin ısınmasında temel bir faktördür. Nem oranı azaldığında, atmosferin ısıyı tutma kapasitesi de değişir.
Havadaki nem oranı azaldığında aşağıdakilerden hangisinin artması beklenir?
A
Bulutluluk oranı
C
Yeryüzünün enerji kaybı
B
Bağıl nem
D
Yağış olasılığı
E
Gece-gündüz sıcaklık farkı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nem, bir yalıtkan görevi görür. Nem azaldığında atmosfer ısıyı tutamaz ve yeryüzü enerjisini uzaya daha hızlı kaybeder (ışınım artar).
Nem = Isı tutucu.
Nem azaldı = Isı tutucu azaldı.
Sonuç = Enerji kaybı artar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
B Seçeneği:[Ters orantı]Nem azlığı bağıl nemi artırır sanabilir.
D Seçeneği:[Ters orantı]Nem azlığı yağışı artırır sanabilir.
E Seçeneği:[Çeldirici]Sıcaklık farkı da artar ancak enerji kaybı daha temel bir nedendir.
A Seçeneği:[Ters orantı]Nem azlığı bulutu artırır sanabilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.