Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 10 Soru Cevaplandı
Soru 1İklim Bilgisi
Türkiye'de kıyı bölgelerindeki yıllık yağış miktarları, dağların kıyıya uzanış doğrultusu ve hakim rüzgar yönü ile doğrudan ilişkilidir. Doğu ve Batı Karadeniz'de yıllık yağışın Orta Karadeniz'e göre daha fazla olması, denizel hava kütlelerinin dağ yamaçlarına çarpma biçimiyle ilgilidir.
I. Dağların kıyıya paralel uzanması
II. Yamaç yağışlarının (orografik) oluşumu
III. Kıyı gerisindeki yükselti farkları
IV. Mutlak nem oranının yıl boyu sabit kalması
Buna göre, Doğu ve Batı Karadeniz kıyılarında yağışın Orta Karadeniz'e göre daha fazla olmasında yukarıdaki faktörlerden hangileri temel belirleyicidir?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karadeniz'de yağışın fazla olması, denizden gelen nemli hava kütlelerinin dağlara çarpıp yükselmesiyle (orografik yağış) açıklanır. Orta Karadeniz'de dağların yükseltisinin azalması ve kıyıdan biraz daha içeride başlaması yağışı azaltır.
Adım 1: Karadeniz'de yağışın temel sebebi denizel hava kütlelerinin dağlara çarpmasıdır (Orografik yağış).
Adım 2: Dağların kıyıya paralel uzanması bu hava kütlelerinin önünü keser.
Adım 3: Orta Karadeniz'de dağların yükseltisinin az olması ve geride kalması yamaç yağışlarını azaltır.
Adım 4: IV. öncül yanlıştır, mutlak nem sıcaklığa bağlı değişir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Eksik bilgi]I doğru ama III (yükselti) tek başına yağışı açıklamaz
C Seçeneği:[Kavram karmaşası]II doğru ama III zayıf
D Seçeneği:[Hatalı çıkarım]IV'ün doğruluğuna inanmak
E Seçeneği:[Alakasız ilişki]III ve IV'ü seçmek
Soru 2İklim Bilgisi
Türkiye haritasında X'ten Y'ye (Güneyden Kuzeye) ve P'den R'ye (Batıdan Doğuya) gidildiğinde sıcaklıkların düştüğü görülmektedir.
Bu sıcaklık değişimlerinin temel nedenleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
Enlem - Yükselti
B
Yükselti - Enlem
C
Enlem - Karasallık
D
Karasallık - Enlem
E
Bakı - Yükselti
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güneyden kuzeye (X->Y) gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı daralır (enlem etkisi). Batıdan doğuya (P->R) gidildikçe yükselti artar ancak P-R hattı genel olarak karasallığın şiddetlendiği bir hattır.
Adım 1: X'ten Y'ye (Güney-Kuzey): Enlem etkisi (Güneş ışınlarının geliş açısı).
Adım 2: P'den R'ye (Batı-Doğu): Karasallık etkisi (Deniz etkisinden uzaklaşma).
Adım 3: Seçenekleri eşleştir: Enlem - Karasallık.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yükselti tuzağı]Doğuya gidince yükselti artar diye düşünmek
B Seçeneği:[Ters eşleştirme]Yönleri karıştırmak
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Sıralama hatası]X-Y için karasallık demek
E Seçeneği:[Bakı tuzağı]Dağların güney yamacıyla karıştırmak
Soru 3Türkiye'de İklim
Kış mevsimi çok uzun sürer, kar yağışlı ve dondurucu soğuklar hakimdir. Yıllık sıcaklık farkı oldukça fazladır. Yaz mevsimi kısa sürer ve ısınmaya bağlı konveksiyonel yağışlar görülür.
Yukarıda özellikleri verilen iklim tipi Türkiye'de aşağıdaki illerin hangisinde daha belirgin görülür?
A
Erzurum
B
İzmir
C
Antalya
D
Muğla
E
Adana
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen özellikler 'Sert Karasal İklim'e aittir. Türkiye'de bu iklimin en tipik görüldüğü yer Erzurum-Kars platosudur.
Adım 1: Özellikleri analiz et: Uzun kış, yüksek sıcaklık farkı, yaz yağışı.
Adım 2: İklimi teşhis et: Sert Karasal İklim.
Adım 3: İlleri değerlendir: İzmir (Akdeniz), Antalya (Akdeniz), Muğla (Akdeniz), Adana (Akdeniz), Erzurum (Sert Karasal).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Ege iklimi]Ege'yi karasal sanmak
C Seçeneği:[Akdeniz iklimi]Karasal ile karıştırmak
D Seçeneği:[Akdeniz iklimi]Yazın sıcak olduğunu düşünmek
E Seçeneği:[Akdeniz iklimi]Güneyi karasal sanmak
Soru 4Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'de aynı mevsimde farklı iklim özelliklerinin yaşanması ve iklim çeşitliliğinin fazla olması, ülkenin sahip olduğu çeşitli coğrafi faktörlerle ilgilidir.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de farklı iklim tiplerinin görülmesine neden olan faktörlerden biri değildir?
A
Matematik konum
B
Üç tarafının denizlerle çevrili olması
C
Yer şekillerinin engebeli olması
D
Yükselti farklarının fazla olması
E
Bitki örtüsünün çeşitliliği
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bitki örtüsü iklimin bir sonucudur, nedeni değildir. İklim çeşitliliğini; matematik konum, denizellik, yükselti ve yer şekilleri belirler.
Adım 1: İklim çeşitliliği nedenlerini hatırla: Enlem, Yükselti, Denizellik, Yer Şekilleri.
Adım 2: Seçenekleri ele: A, B, C, D hepsi iklimi etkileyen faktörlerdir.
Adım 3: E seçeneğini incele: Bitki örtüsü iklimin sonucudur (neden-sonuç ilişkisi).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Matematik konum]Bunun iklimle ilgisi yok sanmak
B Seçeneği:[Denizellik]Etkisiz sanmak
C Seçeneği:[Yer şekilleri]Etkisiz sanmak
D Seçeneği:[Yükselti]Etkisiz sanmak
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye, Kuzey Yarım Küre'nin orta kuşağında yer alır. Bu konumun iklim ve yaşam üzerinde pek çok sonucu bulunmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bu konumundan (orta kuşak) kaynaklanan bir özellik değildir?
A
Dört mevsimin belirgin yaşanması
B
Akdeniz iklim kuşağında yer alması
C
Cephe yağışlarının görülmesi
D
Güney yamaçların kuzey yamaçlardan sıcak olması
E
Batı rüzgarlarının etkisinde kalması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güney yamaçların kuzeyden sıcak olması (Bakı) matematik konumun değil, Kuzey Yarım Küre'de olmanın bir sonucudur. Orta kuşak; dört mevsim, cephe yağışları ve batı rüzgarları ile ilgilidir.
Adım 1: Orta kuşak sonuçlarını listele: Dört mevsim, Cephe yağışı, Batı rüzgarları, Akdeniz iklimi.
Adım 2: D seçeneğini analiz et: Bakı etkisi, Türkiye'nin Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde olmasından (Kuzey Yarım Küre) kaynaklanır, orta kuşakla doğrudan değil, yarım küre ile ilgilidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Orta kuşak]Doğru sanmak
B Seçeneği:[Orta kuşak]Doğru sanmak
C Seçeneği:[Orta kuşak]Doğru sanmak
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Orta kuşak]Doğru sanmak
Soru 6İklim Bilgisi
Türkiye iklimi üzerinde etkili olan basınç merkezleri, kökenlerine göre dinamik ve termik olarak ayrılır.
I. Asor (Dinamik Yüksek Basınç)
II. Basra (Termik Alçak Basınç)
III. Sibirya (Termik Yüksek Basınç)
IV. İzlanda (Dinamik Alçak Basınç)
Yukarıda verilen basınç merkezlerinden hangileri, Türkiye ikliminde rol oynayan YÜKSEK basınç merkezleridir?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Asor ve Sibirya yüksek basınç merkezleridir. Basra ve İzlanda alçak basınç merkezleridir.
Adım 1: Asor -> Yüksek Basınç (Dinamik).
Adım 2: Basra -> Alçak Basınç (Termik).
Adım 3: Sibirya -> Yüksek Basınç (Termik).
Adım 4: İzlanda -> Alçak Basınç (Dinamik).
Adım 5: Yüksek olanlar: I ve III.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Basra]Basra'yı yüksek sanmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Basra]Basra'yı yüksek sanmak
D Seçeneği:[İzlanda]İzlanda'yı yüksek sanmak
E Seçeneği:[İzlanda]İzlanda'yı yüksek sanmak
Soru 7İklim Bilgisi
Aşağıdaki grafiklerden hangisi Türkiye'de her mevsim yağışlı olan Karadeniz iklimine ait olabilir?
Karadeniz ikliminin temel özelliği, yağışın yılın her ayına dağılması ve sıcaklık farklarının az olmasıdır.
A
Sıcaklık farkı az, yağışlar yıl boyu dağılmış grafik
B
Yazı kurak, kışı yağışlı grafik
C
Yazı yağışlı, kışı kurak grafik
D
Sıcaklıkları çok yüksek ve yağışları çok az grafik
E
Sıcaklıkları çok düşük, yağışları düzensiz grafik
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karadeniz ikliminde yağış tüm aylara dağılmıştır (her mevsim yağışlıdır). Sıcaklık grafiği ise ılıman bir eğri çizer.
Adım 1: Karadeniz iklimi = Her mevsim yağışlı.
Adım 2: Grafiği incele: Yağış sütunları her ayda belirgin olmalı.
Adım 3: Sıcaklık farkı çok yüksek olmamalı (ılıman).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Akdeniz]Akdeniz ile karıştırmak
C Seçeneği:[Sert Karasal]Sert karasal ile karıştırmak
D Seçeneği:[Çöl]Grafiği yanlış okumak
E Seçeneği:[Karasal]Grafiği yanlış okumak
Soru 8Coğrafi Konum
Türkiye haritasında numaralandırılmış merkezler bulunmaktadır.
Haritada verilen merkezlerden hangilerinin arasındaki sıcaklık farkı, sadece enlem etkisiyle (güneş ışınlarının geliş açısı) açıklanamaz?
A
I ve II (Aynı enlem)
B
I ve IV
C
II ve III
D
III ve V
E
IV ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I ve II aynı enlem üzerindedir. Aralarındaki sıcaklık farkı enlemle değil, denizellik-karasallık veya yükselti ile açıklanır.
Adım 1: Enlem etkisi, kuzey-güney yönlü sıcaklık farkını açıklar.
Adım 2: Aynı enlem üzerindeki (I ve II) iki nokta arasındaki fark enlemle açıklanamaz.
Adım 3: Diğer şıklar (I-IV, II-III vb.) farklı enlemlerde olduğu için enlem etkisiyle açıklanabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Farklı enlem]Enlem etkisi yok sanmak
C Seçeneği:[Farklı enlem]Enlem etkisi yok sanmak
D Seçeneği:[Farklı enlem]Enlem etkisi yok sanmak
E Seçeneği:[Farklı enlem]Enlem etkisi yok sanmak
Soru 9İklim Bilgisi
Türkiye'yi etkisi altına alan soğuk hava kütleleri çoğunlukla Anadolu'nun kuzey kesimlerinden gelmektedir. Bu nedenle kışın sıcaklık değerleri daha da düşmektedir.
Öğretmen sözlerine 'Çünkü...' diyerek devam ederse, hangisiyle yargısını desteklemiş olur?
A
Türkiye'de dağların kıyıya paralel uzanması
B
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması
C
Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması
D
Türkiye'nin genç jeolojik zamanda oluşması
E
Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye'nin kuzeyinden gelen soğuk hava kütlelerinin etkili olması, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de (Kutup rüzgarları ve Sibirya etkisine açık) yer almasıyla ilgilidir.
Adım 1: Soğuk hava kütleleri kuzeyden gelir.
Adım 2: Bu durum Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de olmasından kaynaklanır.
Adım 3: Seçenekler içinde en mantıklı açıklama B'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Dağlar]Dağlar soğuğu engeller sanmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Denizellik]Denizler soğuğu engeller sanmak
D Seçeneği:[Jeolojik zaman]Konuyla alakasız
E Seçeneği:[Yükselti]Yükselti soğuktur sanmak
Soru 10Türkiye'nin İklimi
Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımadadır. Denizlerin ülke iklimi üzerinde ılımanlaştırıcı etkileri vardır.
Aşağıdaki olgulardan hangisi üzerinde denizlerin doğrudan etkili olduğu savunulamaz?
A
Yıllık sıcaklık ortalaması
B
Bakı etkisi
C
Yağış miktarı
D
Yıllık sıcaklık farkı
E
Deniz seviyesine yakın yerlerin sıcaklığı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bakı etkisi, dağların güneşe dönük yamaçlarıyla ilgilidir; denizle bir ilgisi yoktur.
Adım 1: Denizler; sıcaklığı ılımanlaştırır (yıllık sıcaklık farkını azaltır), yağışı artırır.
Adım 2: Bakı etkisi; güneşin geliş açısı ve dağların konumuyla ilgilidir.
Adım 3: B şıkkı denizlerle ilgili değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sıcaklık ortalaması]Denizler ılımanlaştırır
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Yağış]Denizler yağış getirir
D Seçeneği:[Sıcaklık farkı]Denizler farkı azaltır
E Seçeneği:[Sıcaklık]Denizler ılımanlaştırır
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.